Hạnh của Bồ-tát Cullabodhi
Tiền thân Cullabodhi cùng vợ xuất gia, sống lặng lẽ trong vườn vua ở Bārāṇasī. Vua mê nàng, cho bắt nàng đưa vào nội cung; cơn giận vừa khởi lên, ngài nhớ lại giới cấm và nén giận ngay tại chỗ — dù có ai dùng dao bén hại nàng, ngài cũng không phá giới, vì quả vị Toàn Tri quý hơn tất cả. Bài thuộc ba-la-mật giới.
Điểm thực hànhNgay khi cơn giận vừa khởi, nhớ lại điều mình đã nguyện giữ và nén giận xuống tại chỗ — đừng để nó bộc phát.
Hạnh Tạng Phẩm Hatthināga Ba-la-mật giới 4 Hạnh của Bồ-tát Cullabodhi
là người có giới hạnh.
Nhìn thấy hiện hữu là nguy hiểm,
ta đã ra đi theo hạnh xuất ly.
Ta có người vợ
dòng dõi Bà-la-môn có nước da như vàng ròng.
Cô ta cũng không mong muốn luân hồi
nên đã ra đi theo hạnh xuất ly.
Không dính mắc, thân quyến đã lìa,
không mong muốn về gia đình, (hay) về đồ chúng,
chúng tôi du hành qua làng mạc phố chợ
và đã đi đến Bārāṇasī.
Ở tại nơi ấy, chúng tôi đã sống khôn khéo,
không cấu kết gia đình, bè đảng.
Cả hai đã sống trong khu vườn của đức vua,
không bị quấy rầy, ít có tiếng động.
Đức vua đã đi đến ngoạn cảnh khu vườn
và đã nhìn thấy người nữ Bà-la-môn.
Ngài đã đi đến gặp ta và hỏi rằng:
“Nàng ấy là vợ của khanh hay của ai?”
Được nói như vậy,
ta đã nói với đức vua lời này:
“Nàng ấy không phải là vợ của thần,
nàng là người đồng đạo, cùng chung giáo lý.”
Bị ái luyến và khát khao nàng ấy,
đức vua đã ra lệnh các thuộc hạ bắt giữ
rồi dùng sức mạnh để ép buộc
đưa nàng vào nội cung.
Nàng là người vợ của ta theo nghi thức chạm vào bát nước,
đồng thời xuất gia cùng chung giáo lý.
Trong khi nàng bị lôi kéo đưa đi,
sự giận dữ đã khởi lên ở ta.
Cùng lúc khi cơn giận đã được phát khởi,
ta đã nhớ lại giới cấm.
Ngay tại nơi ấy,
ta đã nén lại cơn giận và đã không cho bộc phát lên.
Nếu như có ai dùng con dao bén
đâm chém người nữ Bà-la-môn ấy,
ta cũng không thể nào làm đứt giới
với lý do chỉ là vì quả vị giác ngộ.
Người nữ Bà-la-môn ấy không có bị ta ghét bỏ,
cũng không phải là sức mạnh của ta không có.
Ðối với ta quả vị Toàn Giác là yêu quý;
vì thế ta sẽ gìn giữ giới hạnh.
Nghĩa là
Lại một thời khác nữa, khi ta là Cullabodhi, người có giới hạnh. Thấy sự hiện hữu luân hồi là đáng sợ, ta ra đi theo hạnh xuất ly. Người vợ của ta, dòng dõi Bà-la-môn, nước da như vàng ròng. Nàng cũng không mong muốn luân hồi nên ra đi theo hạnh xuất ly. Không dính mắc, lìa bỏ thân quyến, không mong cầu gia đình hay đồ chúng, chúng tôi du hành qua làng mạc, phố chợ và đi đến Bārāṇasī. Ở nơi ấy, chúng tôi sống tỉnh thức, không giao kết với gia đình, bè đảng. không bị quấy rầy, ít tiếng động, cả hai sống trong khu vườn của đức vua. Đức vua đến ngoạn cảnh khu vườn và thấy người nữ Bà-la-môn. Ngài đến gặp ta và hỏi: 'Nàng ấy là vợ của khanh hay của ai?' Được hỏi như vậy, ta nói với đức vua: 'Nàng ấy không phải là vợ của thần, nàng là người đồng đạo, cùng chung giáo lý.' Bị ái luyến và khát khao nàng, đức vua ra lệnh thuộc hạ bắt giữ nàng rồi dùng sức mạnh ép buộc đưa nàng vào nội cung. Nàng là vợ ta theo nghi thức chạm vào bát nước, cùng xuất gia, cùng chung giáo lý. Trong khi nàng bị lôi kéo đi, cơn giận khởi lên trong ta. Ngay khi cơn giận vừa khởi lên, ta nhớ lại giới cấm. Ngay tại nơi ấy, ta nén cơn giận lại, không cho nó lớn thêm. Nếu có ai dùng dao bén đâm chém người nữ Bà-la-môn ấy, ta cũng không thể làm đứt giới chỉ vì quả vị giác ngộ. Ta không ghét bỏ người nữ Bà-la-môn ấy, cũng không phải ta không có sức mạnh. Đối với ta, quả vị Toàn Giác là quý nhất; vì thế ta gìn giữ giới hạnh.
Phần thứ tư — hạnh của Bồ-tát Cullabodhi.