Lịch Sử Đức Phật Phussa
Chương kể về đức Phật Phussa, cũng trong kiếp Maṇḍa: thời của Ngài, Bồ-tát là vua Vijitāvī, đã bỏ vương quốc rộng lớn, xuất gia ngay trước mặt đức Phật, học trọn giáo pháp chín phần, chứng các thắng trí rồi sinh về cõi Phạm Thiên; Ngài thọ ký Bồ-tát sẽ thành Phật sau chín mươi hai kiếp. Thân Ngài cao năm mươi tám ratana, sáng như mặt trời, tròn đầy như mặt trăng; tuổi thọ chín mươi ngàn năm, nhập Niết-bàn tại tu viện Sena và xá-lợi được phân tán khắp nơi.
Điểm thực hànhXuất gia rồi, Bồ-tát Vijitāvī không dừng ở việc từ bỏ mà học trọn Kinh, Luật và giáo pháp chín phần đến toàn hảo — từ bỏ chỉ là bước đầu, học và hành đến nơi đến chốn mới là phần chính.
Phật Sử Lịch Sử Đức Phật Phussa
Phussa,
là đấng Vô Thượng, không có vị tương tợ, không có ai sánh bằng,
là bậc Lãnh Đạo hàng đầu của thế gian.
Sau khi đã hủy diệt tất cả bóng tối
và tháo gỡ mạng lưới khổng lồ,
trong lúc làm hài lòng thế gian luôn cả chư thiên,
vị ấy cũng đã đổ cơn mưa bằng nước Bất Tử.
Trong khi (đức Phật) Phussa đang chuyển vận bánh xe Chánh Pháp
ở lễ hội tinh tú,
đã có sự lãnh hội lần thứ nhất
là của một trăm ngàn koṭi vị.
Đã có sự lãnh hội lần thứ nhì
là của chín chục trăm ngàn koṭi (chín triệu) vị.
Đã có sự lãnh hội lần thứ ba
là của tám chục trăm ngàn (tám triệu) vị.
Và bậc Đại Ẩn Sĩ Phussa
cũng đã có ba lần tụ hội
gồm các bậc Lậu Tận không còn ô nhiễm
có tâm thanh tịnh như thế ấy.
Đã có cuộc hội tụ thứ nhất
của sáu chục trăm ngàn (sáu triệu).
Đã có cuộc hội tụ thứ nhì
của năm chục trăm ngàn (năm triệu).
Đã có cuộc hội tụ thứ ba
của bốn chục trăm ngàn (bốn triệu) vị
đã được giải thoát, không còn chấp thủ,
có sự tái sanh đã được đoạn tận.
Vào lúc bấy giờ, ta là vị Sát-đế-lỵ
tên Vijitāvi.
Sau khi buông bỏ vương quốc rộng lớn,
ta đã xuất gia trong sự chứng minh của vị ấy.
Bậc Lãnh Đạo hàng đầu của thế gian Phussa ấy
cũng đã chú nguyện cho ta rằng:
“Trong chín mươi hai kiếp tính từ thời điểm này,
người này sẽ trở thành vị Phật.
đức Như Lai ra sức nỗ lực
Nghĩa là
Cũng chính trong kiếp Maṇḍa ấy, đã có bậc Đạo Sư vô thượng; là đấng Vô Thượng, không có vị tương tự, không có ai sánh bằng, Phussa, bậc Lãnh Đạo hàng đầu của thế gian. Sau khi đã hủy diệt tất cả bóng tối và tháo gỡ mạng lưới (tà kiến) khổng lồ, trong lúc làm hài lòng thế gian luôn cả chư thiên, vị ấy cũng đã đổ cơn mưa bằng nước Bất Tử. Trong khi đức Phật Phussa đang chuyển bánh xe Chánh Pháp ở lễ hội tinh tú, là của một trăm ngàn koṭi vị. đã có lần lãnh hội thứ nhất là của chín triệu vị (bản dịch thêm chữ koṭi). Đã có lần lãnh hội thứ nhì là của tám triệu vị. Đã có lần lãnh hội thứ ba Cũng có ba lần tụ hội, của vị Đại Ẩn Sĩ Phussa. gồm các bậc đã hết lậu hoặc, không còn ô nhiễm, có tâm thanh tịnh như thế ấy. của sáu triệu vị. Đã có lần hội tụ thứ nhất của năm triệu vị. Đã có lần hội tụ thứ nhì của bốn triệu vị Đã có lần hội tụ thứ ba đã được giải thoát, không còn chấp thủ, có sự tái sinh đã được đoạn tận. Vào lúc bấy giờ, ta là vị Sát-đế-lỵ tên Vijitāvi. Sau khi buông bỏ vương quốc rộng lớn, ta đã xuất gia trong sự hiện diện của vị ấy. cũng thọ ký cho ta rằng: Bậc Lãnh Đạo hàng đầu của thế gian Phussa ấy “Trong chín mươi hai kiếp kể từ nay, người này sẽ trở thành vị Phật. Sau khi đã nỗ lực tinh tấn,
(Bản Pāli rút gọn đoạn này bằng dấu lược; nội dung đầy đủ là phần còn lại của lời thọ ký quen thuộc: Ngài sẽ giác ngộ tại cây Assattha, mẹ tên Māyā, cha tên Suddhodana, hai vị Thanh Văn đứng đầu là Kolita và Upatissa, vị thị giả là Ānanda, hai vị nữ Thanh Văn đứng đầu là Khemā và Uppalavaṇṇā, hai nam thí chủ hộ độ đứng đầu là Citta và Haṭṭhāḷavaka, hai nữ thí chủ hộ độ đứng đầu là Nandamātā và Uttarā, tuổi thọ là một trăm năm. Nghe lời thọ ký ấy, chư thiên và nhân loại hoan hỷ, ví như người qua sông hụt bến trên thì nắm lấy bến dưới mà sang được sông lớn.)
Nghe được lời nói của vị ấy,
ta đã tăng thêm niềm tín tâm.
Ta đã quyết định sự thực hành tối thắng
để làm tròn đủ sự toàn hảo về mười pháp.
Sau khi học tập
toàn bộ Kinh và luôn cả Luật
tức là Giáo Pháp của bậc Đạo Sư gồm chín thể loại,
ta đã làm rạng rỡ Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng.
Trong khi sống không xao lãng trong Giáo Pháp ấy,
sau khi tu tập thiền Phạm Thiên
và làm toàn hảo các thắng trí,
ta đã đi đến thế giới của Phạm Thiên.
Thành phố có tên là Kāsika,
vị vua dòng Sát-đế-lỵ tên là Jayasena,
và người mẹ của vị Đại Ẩn Sĩ Phussa
tên là Sirimā.
Vị ấy đã sống ở giữa gia đình
chín ngàn năm.
Có ba tòa lâu đài tuyệt vời
là Garuḷapakkha, Haṁsa, và Suvaṇṇabhārā.
Có ba mươi ngàn
phụ nữ được trang điểm.
Nữ nhân ấy (người vợ) tên là Kisāgotamī.
Con trai tên là Anupama.
Sau khi nhìn thấy bốn điều báo hiệu,
bậc Tối Thượng Nhân đã ra đi bằng phương tiện voi
và đã thực hành hạnh nỗ lực
sáu tháng.
Được đấng Phạm Thiên thỉnh cầu,
bậc Lãnh Đạo hàng đầu của thế gian Phussa, đấng Đại Hùng, bậc Tối Thượng Nhân
đã chuyển vận bánh xe (Chánh Pháp)
ở Migadāya (vườn nai).
Surakkhita và Dhammasena
đã là (hai vị) Thinh Văn hàng đầu.
Vị thị giả của bậc Đại Ẩn Sĩ Phussa
tên là Sabhiya.
Cālā và Upacālā
đã là (hai vị) nữ Thinh Văn hàng đầu.
Cội cây Bồ Đề của đức Thế Tôn ấy
được gọi là “Āmaṇḍa.”
Dhanañcaya và Visākha
đã là (hai) thí chủ hộ độ hàng đầu.
Padumā và luôn cả Nāgā
đã là (hai) nữ thí chủ hộ độ hàng đầu.
Đạt đến chiều cao năm mươi tám ratana
(14.5 m),
được vẹn toàn như là mặt trăng (chúa của các vì sao),
bậc Hiền Triết ấy cũng chiếu sáng tương tợ mặt trời.
Tuổi thọ được biết
là kéo dài đến chín mươi ngàn năm.
Trong khi tồn tại đến chừng ấy,
vị ấy đã giúp cho nhiều chúng sanh vượt qua.
Sau khi đã giáo giới nhiều chúng sanh
và đã giúp cho nhiều người vượt qua,
bậc Đạo Sư có danh tiếng vô song ấy
cùng với các vị Thinh Văn đã Niết Bàn.
Đấng Chiến Thắng cao quý, bậc Đạo Sư Phussa
đã Niết Bàn tại tu viện Sena.
Đã có sự phân tán xá-lợi
từ xứ sở ấy đến khắp các nơi.
Nghĩa là
chúng tôi sẽ gặp mặt vị kia.” Nghe lời nói của vị ấy, ta đã tăng thêm niềm tin. Ta đã quyết định sự thực hành tối thắng để làm tròn đủ mười pháp toàn hảo. Toàn bộ Kinh và luôn cả Luật, tức là Giáo Pháp của bậc Đạo Sư gồm chín thể loại, sau khi đã học tập tất cả, ta đã làm rạng rỡ Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng. Trong khi sống không xao lãng trong Giáo Pháp ấy, sau khi tu tập thiền Phạm Thiên và làm toàn hảo các thắng trí, ta đã đi đến thế giới của Phạm Thiên. Thành phố tên là Kāsika, vị vua dòng Sát-đế-lỵ tên là Jayasena, Người mẹ tên là Sirimā của vị Đại Ẩn Sĩ Phussa. chín ngàn năm. Vị ấy đã sống giữa gia đình Garuḷapakkha, Haṁsa và Suvaṇṇabhārā, là ba tòa lâu đài tuyệt vời. Có ba mươi ngàn phụ nữ được trang điểm. Người vợ tên là Kisāgotamī. Con trai tên là Anupama. Thấy bốn điềm báo, bậc Tối Thượng Nhân đã ra đi bằng phương tiện voi Trong sáu tháng thực hành hạnh nỗ lực, bậc Tối Thượng Nhân đã thực hành. Được Phạm Thiên thỉnh mời, bậc Lãnh Đạo hàng đầu của thế gian Phussa, đấng Đại Hùng, bậc Tối Thượng Nhân, đã chuyển bánh xe Pháp ở Migadāya (vườn nai). Surakkhita và Dhammasena là hai vị Thanh Văn đứng đầu. Vị thị giả tên là Sabhiya của bậc Đại Ẩn Sĩ Phussa. Cālā và Upacālā là hai vị nữ Thanh Văn đứng đầu. Cây Bồ Đề của đức Thế Tôn ấy được gọi là “Āmaṇḍa.” Dhanañcaya và Visākha là hai thí chủ hộ độ đứng đầu. Padumā và Nāgā là hai nữ thí chủ hộ độ đứng đầu. Đạt đến chiều cao năm mươi tám ratana (bản dịch chua: 14,5 mét), bậc Hiền Triết ấy cũng chiếu sáng như mặt trời. vẹn toàn như mặt trăng, chúa của các vì sao, là chín mươi ngàn năm. Tuổi thọ được biết Sống đến chừng ấy, vị ấy đưa nhiều chúng sinh vượt qua (bờ mê). Sau khi đã giáo giới nhiều chúng sinh và đã giúp cho nhiều người vượt qua, bậc Đạo Sư có danh tiếng vô song ấy cùng với các vị Thanh Văn đã nhập Niết-bàn. Đấng Chiến Thắng cao quý, bậc Đạo Sư Phussa, nhập Niết-bàn tại tu viện Senā (bản dịch rút gọn thành Sena). Đã có sự phân tán xá-lợi từ xứ sở ấy đến khắp các nơi.”
Hết phần thứ mười tám: lịch sử đức Phật Phussa.