Lịch Sử Đức Phật Tissa

Chương kể về đức Phật Tissa, bậc lãnh đạo tối cao của thế gian: thời của Ngài, Bồ-tát là vua Sujāta đã bỏ tài sản lớn lao để xuất gia làm ẩn sĩ; khi nghe tiếng “Đức Phật!”, niềm hỷ lạc khởi lên trong ông, ông hai tay cầm hoa trời đến đội lên đầu đức Phật và được thọ ký sẽ thành Phật sau chín mươi hai kiếp. Thân Ngài cao sáu mươi ratana như núi Hy-mã-lạp, tuổi thọ một trăm ngàn năm, tháp cao ba do-tuần tại tu viện Nandā.

Điểm thực hành

Chỉ nghe hai tiếng “Đức Phật!” mà hỷ lạc đã khởi lên trong Bồ-tát Sujāta — niềm vui khi gặp điều thiện lành là dấu hiệu của một tâm đã chín muồi, và ông biến niềm vui ấy thành hành động cúng dường ngay.

Phật Sử Lịch Sử Đức Phật Tissa

Nghĩa là

Sau đức Phật Siddhattha, không ai sánh bằng, không người đối địch, có oai lực vô biên, có danh vọng vô lượng, Tissa, bậc Lãnh Đạo hàng đầu của thế gian. Sau khi đã xua tan bóng đen tăm tối và chiếu sáng thế gian luôn cả các cõi trời, vị có lòng thương xót, đấng Đại Hùng, bậc Hữu Nhãn đã xuất hiện ở thế gian. Ngài cũng có thần thông vô song, giới và định vô song, sau khi đạt đến sự toàn hảo về mọi phương diện, vị ấy đã chuyển bánh xe Chánh Pháp. Đức Phật ấy, ở trong mười ngàn thế giới, đã công bố lời diễn thuyết thanh tịnh; Hàng trăm koṭi vị đã lãnh hội trong lần thuyết giảng Giáo Pháp thứ nhất. Lần thứ nhì là của chín mươi koṭi vị (bản dịch thêm chữ “ngàn”). Lần thứ ba là của sáu mươi koṭi vị (bản dịch thêm chữ “ngàn”). đã giải thoát (chúng sinh) khỏi các sự trói buộc, nhân loại và chư thiên, khi ấy. cũng đã có ba lần tụ hội Bậc Lãnh Đạo hàng đầu của thế gian Tissa gồm các vị đã hết lậu hoặc, không còn ô nhiễm, có tâm thanh tịnh như thế ấy. của một trăm ngàn bậc đã hết lậu hoặc. Đã có lần hội tụ thứ nhất của chín triệu vị. Đã có lần hội tụ thứ nhì của tám triệu bậc đã hết lậu hoặc, Đã có lần hội tụ thứ ba không còn ô nhiễm, đã nở hoa trong sự giải thoát. Vào lúc bấy giờ, ta là vị Sát-đế-lỵ tên Sujāta. Sau khi buông bỏ tài sản lớn lao, ta đã xuất gia làm ẩn sĩ. Khi ta đã xuất gia, đấng Lãnh Đạo Thế Gian đã xuất hiện. Sau khi nghe được tiếng nói rằng: “Đức Phật!” — khi ấy hỷ lạc đã phát khởi ở ta. Hoa Mạn-đà-la của cõi trời, hoa sen, hoa san hô của cõi trời, ta nắm lấy bằng cả hai tay, vừa lắc (hoa) vừa đi đến (bản dịch ghi “đã vội vã đi đến”). đang được bốn thành phần hội chúng vây quanh, bậc Tissa, Lãnh Đạo hàng đầu của thế gian, Ta cầm lấy bông hoa ấy, và đặt lên đỉnh đầu đấng Chiến Thắng. cũng thọ ký cho ta rằng: Khi ấy, đức Phật ấy ngồi giữa mọi người “Trong chín mươi hai kiếp kể từ nay, người này sẽ trở thành vị Phật. Sau khi đã nỗ lực tinh tấn,

(Bản Pāli rút gọn đoạn này bằng dấu lược; nội dung đầy đủ là phần còn lại của lời thọ ký quen thuộc: Ngài sẽ giác ngộ tại cây Assattha, mẹ tên Māyā, cha tên Suddhodana, hai vị Thanh Văn đứng đầu là Kolita và Upatissa, vị thị giả là Ānanda, hai vị nữ Thanh Văn đứng đầu là Khemā và Uppalavaṇṇā, hai nam thí chủ hộ độ đứng đầu là Citta và Haṭṭhāḷavaka, hai nữ thí chủ hộ độ đứng đầu là Nandamātā và Uttarā, tuổi thọ là một trăm năm. Nghe lời thọ ký ấy, chư thiên và nhân loại hoan hỷ, ví như người qua sông hụt bến trên thì nắm lấy bến dưới mà sang được sông lớn.)

Nghĩa là

chúng tôi sẽ gặp mặt vị kia.” Nghe lời nói của vị ấy, ta đã tăng thêm niềm tin. Ta đã quyết định sự thực hành tối thắng để làm tròn đủ mười pháp toàn hảo. Thành phố tên là Khemaka, vị vua dòng Sát-đế-lỵ tên là Janasandha, Người mẹ tên là Padumā của bậc Đại Ẩn Sĩ Tissa. bảy ngàn năm. Vị ấy đã sống giữa gia đình Guhā, Sela, Nārisaya và Nisabha, là ba tòa lâu đài tuyệt vời. Có đầy đủ ba mươi ngàn phụ nữ được trang điểm. Người vợ tên là Subhaddā. Con trai tên là Ānanda. Thấy bốn điềm báo, đấng Chiến Thắng đã ra đi bằng phương tiện ngựa Tám tháng không thiếu sót, đấng Chiến Thắng đã ra sức nỗ lực. Được Phạm Thiên thỉnh mời, bậc Lãnh Đạo hàng đầu của thế gian Tissa, đấng Đại Hùng, đã chuyển bánh xe Pháp ở khu rừng tuyệt vời Yasavatī. Brahmadeva và Udaya là hai vị Thanh Văn đứng đầu. Vị thị giả tên là Samaṅga của bậc Đại Ẩn Sĩ Tissa. Phussā và Sudattā là hai vị nữ Thanh Văn đứng đầu. Cây Bồ Đề của đức Thế Tôn ấy được gọi là “Asana.” Sambala và Sirimā (bản dịch viết dính thành “Sirīsẽ” và dùng thì tương lai) là hai thí chủ hộ độ đứng đầu. Kisāgotamī (bản dịch ghi Kīsāgotamī) và Upasenā là hai nữ thí chủ hộ độ đứng đầu. Cao sáu mươi ratana (bản dịch chua: 15 mét), đức Phật, đấng Chiến Thắng ấy, không có vị tương đương, không có ai sánh bằng, được nhìn thấy như là núi Hy-mã-lạp. Tuổi thọ của vị có oai lực vô song ấy là tối thắng (chữ số 1 là dấu chú thích của bản dịch). một trăm ngàn năm. Bậc Hữu Nhãn đã tồn tại ở thế gian tối thượng, cao quý, nhất hạng, Sau khi đã thọ hưởng danh vọng lớn lao, vị ấy đã rực cháy như là khối lửa rồi đã nhập Niết-bàn cùng với các vị Thanh Văn. Như đám mây (biến mất) bởi làn gió, như làn sương (biến mất) bởi mặt trời, như bóng tối (biến mất) bởi ngọn đèn, vị ấy cùng với các Thanh Văn đã nhập Niết-bàn. Đức Phật, đấng Chiến Thắng cao quý Tissa, nhập Niết-bàn tại tu viện Nandā (bản dịch rút gọn thành Nanda). Ngôi tháp của đấng Chiến Thắng dành cho vị ấy được dựng lên cao ba do-tuần ngay tại nơi ấy.”

Hết phần thứ mười bảy: lịch sử đức Phật Tissa.