Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại
Trang chủ › Tiểu Bộ › Lịch Sử Đức Phật Siddhattha

Lịch Sử Đức Phật Siddhattha

18. Siddhatthabuddhavaṁsa · BV18 · 98 đoạn

Chương kể về đức Phật Siddhattha, xuất hiện sau đức Dhammadassī: thời của Ngài, Bồ-tát là đạo sĩ Maṅgala đầy oai lực thắng trí, đã hái trái từ cây Jambu dâng lên đức Phật và được thọ ký sẽ thành Phật sau chín mươi bốn kiếp. Thân Ngài cao sáu mươi ratana, sáng như cột trụ vàng trong mười ngàn thế giới; cây Bồ Đề là Kaṇikāra, tuổi thọ một trăm ngàn năm, tháp cao bốn do-tuần tại tu viện Anoma.

Điểm thực hành

Đạo sĩ Maṅgala chỉ dâng một phần trái cây hái từ cây Jambu mà được thọ ký lớn lao — giá trị của sự cúng dường nằm ở tâm thành và đúng thời, không nằm ở số lượng.

Phật Sử Lịch Sử Đức Phật Siddhattha

Sau (đức Phật) Dhammadassī, bậc Lãnh Đạo Thế Gian
Siddhattha
đã tiêu diệt tất cả tăm tối
như là mặt trời đã mọc lên ở không trung.
Sau khi đạt được quả vị Toàn Giác,
vị ấy cũng đã làm cơn mưa với đám mây Chánh Pháp
giúp cho thế gian luôn cả chư thiên vượt qua,
và tế độ thế gian luôn cả chư thiên chứng ngộ Niết Bàn.
Đối với vị có oai lực vô song ấy,
cũng đã có ba sự lãnh hội.
Sự lãnh hội lần thứ nhất
là của một trăm ngàn koṭi vị.
Cũng vào dịp khác nữa,
vào lúc Ngài gióng lên tiếng trống ở Bhīmaratha (quốc độ của sự kinh hoàng),
khi ấy đã có sự lãnh hội lần thứ nhì
là của chín mươi koṭi vị.
Vào lúc đức Phật, bậc Tối Thượng Nhân ấy,
thuyết giảng Giáo Pháp ở Vebhāra,
khi ấy đã có sự lãnh hội lần thứ ba
là của chín mươi koṭi vị.
Và bậc Tối Thượng của loài người ấy
cũng đã có ba lần tụ hội
gồm các vị Lậu Tận không còn ô nhiễm,
có tâm thanh tịnh như thế ấy:
Đây là ba số liệu về việc hội tụ của các vị không còn ô nhiễm:
của một trăm koṭi vị,
của chín mươi (koṭi) vị,
và của tám mươi koṭi vị.
Vào lúc bấy giờ, ta là vị đạo sĩ khổ hạnh
tên Maṅgala
có oai lực cao tột, khó có ai vượt trội,
đã thành tựu thiền định và năng lực của các thắng trí.
Sau khi mang lại trái cây từ cây Jambu,1
ta đã dâng đến (đức Phật) Siddhattha.
Sau khi nhận lãnh,
bậc Toàn Giác đã nói lên lời này:
“Các ngươi hãy nhìn vị đạo sĩ khổ hạnh tóc bện
có khổ hạnh cao tột này.
Trong chín mươi bốn kiếp tính từ thời điểm này,
người này sẽ trở thành vị Phật
đức Như Lai ra sức nỗ lực

Nghĩa là

Sau đức Phật Dhammadassī, bậc Lãnh Đạo Siddhattha đã tiêu diệt tất cả bóng tối như mặt trời đã mọc lên ở không trung. Sau khi đạt được quả vị Toàn Giác, giúp cho thế gian luôn cả chư thiên vượt qua (bờ mê), vị ấy cũng đã làm cơn mưa với đám mây Chánh Pháp và tế độ thế gian luôn cả chư thiên đến chỗ dứt mát mẻ (Niết-bàn). Đối với vị có oai lực vô song ấy, cũng đã có ba sự lãnh hội. là của một trăm ngàn koṭi vị. Sự lãnh hội lần thứ nhất Hơn nữa vào dịp khác, vào lúc Ngài gióng lên tiếng trống ở Bhīmaratha, là của chín mươi koṭi vị. khi ấy đã có lần lãnh hội thứ nhì Vào lúc đức Phật, bậc Tối Thượng Nhân ấy, thuyết giảng Giáo Pháp ở Vebhāra, thành phố cao quý nhất, là của chín mươi koṭi vị. khi ấy đã có lần lãnh hội thứ ba cũng đã có ba lần tụ hội Bậc Tối Thượng của loài người ấy gồm các vị đã hết lậu hoặc, không còn ô nhiễm, có tâm thanh tịnh như thế ấy: Của một trăm koṭi vị, chín mươi (koṭi) vị, và của tám mươi koṭi vị, đó là ba kỳ hội tụ của các vị không còn ô nhiễm. Vào lúc bấy giờ, ta là vị đạo sĩ khổ hạnh tên Maṅgala, có oai lực cao tột, khó có ai vượt trội, đã thành tựu thiền định và năng lực của các thắng trí. Sau khi mang lại trái cây từ cây Jambu (chữ số 1 là dấu chú thích của bản dịch), ta đã dâng đến đức Phật Siddhattha. Sau khi nhận lãnh, bậc Toàn Giác đã nói lên lời này: “Các ngươi hãy nhìn vị đạo sĩ khổ hạnh tóc bện có khổ hạnh cao tột này. Trong chín mươi bốn kiếp kể từ nay, người này sẽ trở thành vị Phật. Sau khi đã nỗ lực tinh tấn,

(Bản Pāli rút gọn đoạn này bằng dấu lược; nội dung đầy đủ là phần còn lại của lời thọ ký quen thuộc: Ngài sẽ giác ngộ tại cây Assattha, mẹ tên Māyā, cha tên Suddhodana, hai vị Thanh Văn đứng đầu là Kolita và Upatissa, vị thị giả là Ānanda, hai vị nữ Thanh Văn đứng đầu là Khemā và Uppalavaṇṇā, hai nam thí chủ hộ độ đứng đầu là Citta và Haṭṭhāḷavaka, hai nữ thí chủ hộ độ đứng đầu là Nandamātā và Uttarā, tuổi thọ là một trăm năm. Nghe lời thọ ký ấy, chư thiên và nhân loại hoan hỷ, ví như người qua sông hụt bến trên thì nắm lấy bến dưới mà sang được sông lớn.)

thì chúng tôi sẽ đối diện vị kia trong tương lai xa vời.”
Nghe được lời nói của vị ấy,
ta đã tăng thêm niềm tín tâm.
Ta đã quyết định sự thực hành tối thắng
để làm tròn đủ sự toàn hảo về mười pháp.
Thành phố có tên là Vebhāra,
vị vua dòng Sát-đế-lỵ tên là Udena,
người mẹ của bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhattha
tên là Suphassā.
Vị ấy đã sống ở giữa gia đình
trong mười ngàn năm.
Có ba tòa lâu đài tuyệt vời
là Kokā, Suppalā, và Kokanadā.
Có ba lần mười sáu ngàn (bốn mươi tám ngàn)
phụ nữ được trang điểm.
Nữ nhân ấy (người vợ) tên là Sumanā.
Con trai tên là Anupama.
Sau khi nhìn thấy bốn điều báo hiệu,
đấng Chiến Thắng đã ra đi bằng phương tiện kiệu khiêng
và đã ra sức nỗ lực
mười tháng không thiếu sót.
Được đấng Phạm Thiên thỉnh cầu,
vị Lãnh Đạo Thế Gian, đấng Đại Hùng, bậc Tối Thượng Nhân Siddhattha
đã chuyển vận bánh xe (Chánh Pháp)
ở tại Migadāya (vườn nai).
Sambala và Sumitta
đã là (hai vị) Thinh Văn hàng đầu.
Vị thị giả của bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhattha
tên là Revata.
Sīvalā và Surāmā
đã là (hai vị) nữ Thinh Văn hàng đầu.
Cội cây Bồ Đề của đức Thế Tôn ấy
được gọi là “Kaṇikāra.”
Suppiya và Samudda
đã là (hai) thí chủ hộ độ hàng đầu.
Rammā và luôn cả Surammā
đã là (hai) nữ thí chủ hộ độ hàng đầu.
Vươn lên bầu trời
(chiều cao) sáu mươi ratana (15 mét),
đức Phật ấy chiếu sáng mười ngàn thế giới
tương tợ như cột trụ bằng vàng có gắn tràng hoa.
Đức Phật ấy, vị tương đương với các bậc không thể sánh bằng,
là bậc vô song, không người đối địch.
Bậc Hữu Nhãn cũng đã tồn tại ở thế gian
một trăm ngàn năm.
Sau khi thị hiện hào quang tuyệt vời
và giúp cho các môn đồ đơm hoa kết trái.
Sau khi đã được rạng rỡ với sự chứng ngộ,
vị ấy cùng với các Thinh Văn đã Niết Bàn.
Đức Phật Siddhattha, đấng Hiền Triết cao quý
đã Niết Bàn tại tu viện Anoma.
Ngôi bảo tháp cao quý dành cho vị ấy
đã được dựng lên cao bốn do-tuần ở ngay tại nơi ấy.

Nghĩa là

chúng tôi sẽ gặp mặt vị kia.” Nghe lời nói của vị ấy, ta đã tăng thêm niềm tin. Ta đã quyết định sự thực hành tối thắng để làm tròn đủ mười pháp toàn hảo. Thành phố tên là Vebhāra, vị vua dòng Sát-đế-lỵ tên là Udena, Người mẹ tên là Suphassā của bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhattha. trong mười ngàn năm. Vị ấy đã sống giữa gia đình Kokā, Suppalā và Kokanadā, là ba tòa lâu đài tuyệt vời. Có ba lần mười sáu ngàn (bốn mươi tám ngàn) phụ nữ được trang điểm. Người vợ tên là Somanassā (bản dịch ghi Sumanā). Con trai tên là Anupama. Thấy bốn điềm báo, đấng Chiến Thắng đã ra đi bằng kiệu khiêng Mười tháng không thiếu sót, đấng Chiến Thắng đã ra sức nỗ lực. Được Phạm Thiên thỉnh mời, vị Lãnh Đạo Thế Gian, đấng Đại Hùng, bậc Tối Thượng Nhân Siddhattha, đã chuyển bánh xe Pháp ở tại Migadāya (vườn nai). Sambala và Sumitta là hai vị Thanh Văn đứng đầu. Vị thị giả tên là Revata của bậc Đại Ẩn Sĩ Siddhattha. Sīvalā và Surāmā là hai vị nữ Thanh Văn đứng đầu. Cây Bồ Đề của đức Thế Tôn ấy được gọi là “Kaṇikāra.” Suppiya và Samudda là hai thí chủ hộ độ đứng đầu. Rammā và Surammā là hai nữ thí chủ hộ độ đứng đầu. (chiều cao) sáu mươi ratana (bản dịch chua: 15 mét), Vươn lên bầu trời như cột trụ bằng vàng có gắn tràng hoa, đức Phật ấy chiếu sáng mười ngàn thế giới. Đức Phật ấy, vị không ai sánh bằng, là bậc vô song, không người đối địch. một trăm ngàn năm. Bậc Hữu Nhãn cũng đã tồn tại ở thế gian Sau khi thị hiện hào quang tuyệt vời và giúp cho các môn đồ đơm hoa kết trái, sau khi đã rạng rỡ với sự chứng ngộ, vị ấy cùng với các Thanh Văn đã nhập Niết-bàn. Đức Phật Siddhattha, đấng Hiền Triết cao quý, nhập Niết-bàn tại tu viện Anoma. Ngôi tháp cao quý dành cho vị ấy được dựng lên cao bốn do-tuần ngay tại nơi ấy.”

Hết phần thứ mười sáu: lịch sử đức Phật Siddhattha.