Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại
Trang chủ › Tiểu Bộ › Lịch Sử Đức Phật Sujāta

Lịch Sử Đức Phật Sujāta

14. Sujātabuddhavaṁsa · BV14 · 146 đoạn

Chương kể về đức Phật Sujāta, cũng xuất hiện trong kiếp Maṇḍa: thời của Ngài, Bồ-tát là Chuyển Luân Vương cai trị bốn châu, bay trên hư không, đã dâng cả vương quốc cùng bảy báu cho đức Phật rồi xuất gia. Ngài thọ ký Bồ-tát sẽ thành Phật sau ba mươi ngàn kiếp. Thân Ngài cao năm mươi ratana, hào quang không gì sánh được, cây Bồ Đề là cây tre lớn được mô tả kỹ trong ba bài kệ, tuổi thọ chín mươi ngàn năm, nhập Niết-bàn tại tu viện Silā với tháp cao ba gāvuta.

Điểm thực hành

Vị Chuyển Luân Vương đã bỏ cả vương quốc bốn châu và bảy báu để xuất gia — thành công thế gian lớn nhất cũng đáng đánh đổi khi con đường tu đã rõ ràng.

Phật Sử Lịch Sử Đức Phật Sujāta

Cũng chính trong kiếp Maṇḍa ấy, có vị Lãnh Đạo
tên Sujāta
là có hàm sư tử, vai rộng,
không thể đo lường, khó thể đạt đến.
Không bợn nhơ và tinh khiết như mặt trăng,
huy hoàng như mặt trời,
luôn chói sáng với sự vinh quang,
đấng Toàn Giác rạng rỡ như thế ấy.
Sau khi thành tựu toàn vẹn
quả vị Giác Ngộ tối thượng,
đấng Toàn Giác đã chuyển vận bánh xe Chánh Pháp
ở tại thành phố Sumaṅgala.
Trong khi đấng Lãnh Đạo Thế Gian Sujāta
thuyết giảng Giáo Pháp cao quý
vào dịp thuyết giảng Giáo Pháp lần thứ nhất,
tám mươi koṭi (tám trăm triệu) vị đã lãnh hội.
Khi vị có danh tiếng vô lượng Sujāta
vào mùa (an cư) mưa ở cõi trời,
đã có sự lãnh hội lần thứ nhì
là của ba mươi bảy trăm ngàn (ba triệu bảy trăm ngàn).
Vào lúc (đức Phật) Sujāta, vị tương đương với các bậc không thể sánh bằng,
đi đến gặp người cha,
đã có sự lãnh hội lần thứ ba
là của sáu mươi trăm ngàn (sáu triệu).
Bậc Đại Ẩn Sĩ Sujāta
đã có ba lần tụ hội
gồm các vị Lậu Tận không còn ô nhiễm,
có tâm thanh tịnh như thế ấy.
Trong số các vị đã đạt đến năng lực của các thắng trí,
không còn tái sanh vào cõi này cõi khác,
các vị ấy (với số lượng) sáu trăm ngàn
đã tụ hội lại là lần thứ nhất.
Vào lần khác nữa,
trong cuộc tụ hội vào dịp đấng Chiến Thắng từ cõi trời hạ thế,
đã có cuộc hội tụ lần thứ nhì
của năm chục trăm ngàn (năm triệu) vị.
Vị Thinh Văn hàng đầu
của vị ấy,
khi đi đến gặp đấng Nhân Ngưu bậc Toàn Giác,
đã đi đến với bốn trăm ngàn vị (là lần thứ ba).
Vào lúc bấy giờ, ta là vị lãnh chúa
ở bốn hòn đảo,
là vị Chuyển Luân Vương có năng lực lớn lao,
di chuyển ở trên không trung.
Sau khi chứng kiến điều kỳ diệu ở thế gian,
(là việc) phi thường, khiến lông dựng đứng,
ta đã đi đến và đảnh lễ
đấng Lãnh Đạo Thế Gian Sujāta ấy.
Sau khi đã dâng lên vương quốc rộng lớn
gồm bốn hòn đảo
và bảy vật báu tối thắng đến đức Phật,
ta đã xuất gia trong sự chứng minh của vị ấy.
Những người hộ tự
ở trong xứ sở,
sau khi gom góp phẩm vật
đã đem lại đồ dùng thiết yếu, vật trải nằm lót ngồi, dâng lên hội chúng tỳ khưu.
Khi ấy, vị Chúa Tể trong mười ngàn thế giới
cũng đã chú nguyện cho ta rằng:
“Trong ba mươi ngàn kiếp,
người này sẽ trở thành vị Phật.
đức Như Lai ra sức nỗ lực

Nghĩa là

Cũng chính trong kiếp Maṇḍa ấy, có vị Lãnh Đạo tên Sujāta, có hàm sư tử, vai con bò chúa, không thể đo lường, khó đạt đến. Không bợn nhơ và tinh khiết như mặt trăng, huy hoàng như mặt trời, luôn chói sáng với sự vinh quang, đấng Toàn Giác rạng rỡ như thế ấy. Sau khi thành tựu toàn vẹn quả vị Giác Ngộ tối thượng, Ở thành Sumaṅgala, Ngài đã chuyển bánh xe Chánh Pháp. Trong khi thuyết giảng Giáo Pháp cao quý, đấng Lãnh Đạo Thế Gian Sujāta, tám mươi koṭi vị đã lãnh hội. vào dịp thuyết giảng Giáo Pháp lần thứ nhất, Khi đức Sujāta có danh tiếng vô lượng vào mùa (an cư) mưa ở cõi trời, là của ba triệu bảy trăm ngàn vị. đã có lần lãnh hội thứ nhì Vào lúc đức Sujāta, vị không ai sánh bằng, đi đến gặp người cha, là của sáu triệu vị. đã có lần lãnh hội thứ ba Có ba lần tụ hội của bậc Đại Ẩn Sĩ Sujāta. gồm các vị đã hết lậu hoặc, không còn ô nhiễm, có tâm thanh tịnh như thế ấy. Trong số các vị đã đạt đến năng lực của các thắng trí, không còn tái sinh vào cõi này cõi khác, các vị ấy (với số lượng) sáu trăm ngàn đã tụ hội lại là lần thứ nhất. Hơn nữa vào lần khác, trong cuộc tụ hội vào dịp đấng Chiến Thắng từ cõi trời hạ thế, của năm triệu vị. đã có lần hội tụ thứ nhì khi đi đến gặp bậc Nhân Ngưu, Vị Thanh Văn hàng đầu của vị ấy, với bốn trăm ngàn vị đã đến gặp đấng Toàn Giác (là lần thứ ba). Vào lúc bấy giờ, ta là vị chúa tể ở bốn hòn đảo, di chuyển ở trên không trung. là vị Chuyển Luân Vương có năng lực lớn lao, Sau khi chứng kiến điều kỳ diệu ở thế gian, (là việc) phi thường, khiến lông dựng đứng, ta đã đi đến và đảnh lễ đấng Lãnh Đạo Thế Gian Sujāta ấy. Vương quốc rộng lớn gồm bốn hòn đảo và bảy vật báu tối thắng, sau khi đã dâng đến đức Phật, ta đã xuất gia trong sự hiện diện của vị ấy. Những người hộ tự ở trong xứ sở, sau khi gom góp phẩm vật đã đem lại, dâng lên hội chúng Tỷ-kheo, đồ dùng thiết yếu, vật trải nằm lót ngồi. cũng thọ ký cho ta rằng: Khi ấy, vị Chúa Tể trong mười ngàn thế giới “Trong ba mươi ngàn kiếp, người này sẽ trở thành vị Phật. Sau khi đã nỗ lực tinh tấn,

(Bản Pāli rút gọn đoạn này bằng dấu lược; nội dung đầy đủ là phần còn lại của lời thọ ký quen thuộc: Ngài sẽ giác ngộ tại cây Assattha, mẹ tên Māyā, cha tên Suddhodana, hai vị Thanh Văn đứng đầu là Kolita và Upatissa, vị thị giả là Ānanda, hai vị nữ Thanh Văn đứng đầu là Khemā và Uppalavaṇṇā, hai nam thí chủ hộ độ đứng đầu là Citta và Haṭṭhāḷavaka, hai nữ thí chủ hộ độ đứng đầu là Nandamātā và Uttarā, tuổi thọ là một trăm năm. Nghe lời thọ ký ấy, chư thiên và nhân loại hoan hỷ, ví như người qua sông hụt bến trên thì nắm lấy bến dưới mà sang được sông lớn.)

thì chúng tôi sẽ đối diện vị kia trong tương lai xa vời.”
Nghe được lời nói của vị ấy,
ta đã sanh khởi niềm hoan hỷ bội phần.
Ta đã quyết định sự thực hành tột bực
để làm tròn đủ sự toàn hảo về mười pháp.
Sau khi học tập
toàn bộ Kinh và luôn cả Luật
tức là Giáo Pháp của bậc Đạo Sư gồm chín thể loại,
ta đã làm rạng rỡ Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng.
Trong khi sống không xao lãng trong Giáo Pháp ấy,
sau khi tu tập thiền Phạm Thiên
và đạt đến sự toàn hảo trong các thắng trí,
ta đã đi đến thế giới của Phạm Thiên.
Thành phố có tên là Sumaṅgala,
vị vua dòng Sát-đế-lỵ tên là Uggata,
người mẹ của vị Đại Ẩn Sĩ Sujāta
tên là Pabhāvatī.
Vị ấy đã sống ở giữa gia đình
chín ngàn năm.
Có ba tòa lâu đài tuyệt vời
là Sirī, Upasirī, và Nandā.
Có hai mươi ba ngàn
phụ nữ được trang điểm.
Nữ nhân ấy (người vợ) tên là Sirinandā.
Con trai tên là Upasena.
Sau khi nhìn thấy bốn điều báo hiệu,
đấng Chiến Thắng đã ra đi bằng phương tiện ngựa
và đã ra sức nỗ lực
chín tháng không thiếu sót.
Được đấng Phạm Thiên thỉnh cầu,
vị Lãnh Đạo Thế Gian, đấng Đại Hùng Sujāta
đã chuyển vận bánh xe (Chánh Pháp)
ở công viên tuyệt vời Sumaṅgala.
Sudassana và Sudeva
đã là (hai vị) Thinh Văn hàng đầu.
Vị thị giả của bậc Đại Ẩn Sĩ Sujāta
tên là Nārada.
Nāgā và Nāgasamālā
đã là (hai vị) nữ Thinh Văn hàng đầu.
Cội cây Bồ Đề của đức Thế Tôn ấy
được gọi là Mahāvelu (cây tre vĩ đại).
Và cây tre ấy có thân đặc,
không có bọng, rậm lá,
là loại cây thẳng đuột, to lớn,
đáng nhìn, xinh xắn.
Giống cây ấy có một thân,
khi đã phát triển
thì được phân thành các nhánh từ thân ấy
như là chùm lông đuôi của chim công được buộc chặt lại; giống cây ấy xinh đẹp như thế.
Không có các gai ở cây ấy
và cũng không có lỗ bọng lớn,
cành cây xòe rộng, không thưa thớt,
bóng râm dày đặc, xinh xắn.
Sudatta và luôn cả Citta
đã là (hai) thí chủ hộ độ hàng đầu.
Subhaddā và luôn cả Padumā
đã là (hai) nữ thí chủ hộ độ hàng đầu.
Với chiều cao năm mươi ratana
(12.5 m),
đấng Chiến Thắng ấy đạt đến sự cao quý về mọi mặt
và thành tựu tất cả các đức hạnh.
Tương đương với các loại hào quang không thể sánh bằng,
hào quang của vị ấy tỏa sáng xung quanh.
Vị ấy là vô lượng, vô song,
với các sự so sánh đối chiếu không có người tương tợ.
Tuổi thọ được biết
là kéo dài đến chín mươi ngàn năm.
Trong khi tồn tại đến chừng ấy,
vị ấy đã giúp cho nhiều chúng sanh vượt qua.
Cũng giống như các làn sóng ở biển cả,
giống như các vì sao ở bầu trời,
tương tợ như thế, lúc bấy giờ lời tuyên thuyết (của đức Phật ấy)
được tô điểm nhờ vào các vị A-la-hán.
Đức Phật ấy, vị tương đương với các bậc không thể sánh bằng,
và các đức hạnh vô song ấy,
tất cả đều hoàn toàn biết mất;
phải chăng tất cả các hành là trống không?
Đức Phật, đấng Chiến Thắng cao quý Sujāta
đã Niết Bàn tại tu viện Sīla.
Ngôi bảo tháp được dựng lên
cao ba gāvuta (tương đương 12 km) dành cho bậc Đạo Sư ở ngay tại nơi ấy.

Nghĩa là

chúng tôi sẽ gặp mặt vị kia.” Nghe lời nói của vị ấy, ta đã sinh khởi niềm hoan hỷ bội phần. Ta đã quyết định sự thực hành tột bực để làm tròn đủ mười pháp toàn hảo. Kinh và luôn cả Luật, gồm chín thể loại, tức Giáo Pháp của bậc Đạo Sư; Sau khi học trọn toàn bộ, ta đã làm rạng rỡ Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng. Trong khi sống không xao lãng trong Giáo Pháp ấy, sau khi tu tập thiền Phạm Thiên và đạt đến sự toàn hảo trong các thắng trí, ta đã đi đến thế giới của Phạm Thiên. Thành phố tên là Sumaṅgala, vị vua dòng Sát-đế-lỵ tên là Uggata, Người mẹ tên là Pabhāvatī của vị Đại Ẩn Sĩ Sujāta. chín ngàn năm. Vị ấy đã sống giữa gia đình Sirī, Upasirī và Nanda, là ba tòa lâu đài tuyệt vời. Có hai mươi ba ngàn phụ nữ được trang điểm. Người vợ tên là Sirinandā. Con trai tên là Upasena. Thấy bốn điềm báo, đấng Chiến Thắng đã ra đi bằng phương tiện ngựa chín tháng không thiếu sót. và đã ra sức nỗ lực Được Phạm Thiên thỉnh mời, vị Lãnh Đạo Thế Gian, đấng Đại Hùng Sujāta, đã chuyển bánh xe Pháp ở công viên tuyệt vời Sumaṅgala. Sudassana và Sudeva là hai vị Thanh Văn đứng đầu. Vị thị giả tên là Nārada của bậc Đại Ẩn Sĩ Sujāta. Nāgā và Nāgasamālā là hai vị nữ Thanh Văn đứng đầu. Cây Bồ Đề của đức Thế Tôn ấy được gọi là Mahāveḷu, cây tre vĩ đại. Cây tre ấy có thân đặc, không có bọng, rậm lá, là loại cây thẳng đuột, to lớn, đáng nhìn, xinh đẹp. Cây ấy có một thân, khi đã phát triển thì phân thành các nhánh từ thân ấy, như chùm lông đuôi chim công được buộc chặt lại; cây ấy xinh đẹp như thế. Không có các gai ở cây ấy và cũng không có lỗ bọng lớn, cành cây xòe rộng, không thưa thớt, bóng râm dày đặc, xinh đẹp. Sudatta và Citta là hai thí chủ hộ độ đứng đầu. Subhaddā và Padumā là hai nữ thí chủ hộ độ đứng đầu. Với chiều cao năm mươi ratana (bản dịch chua: 12,5 mét), đấng Chiến Thắng ấy đạt đến sự cao quý về mọi mặt và thành tựu tất cả các đức hạnh. Hào quang của vị ấy không ai sánh bằng, tỏa sáng xung quanh. Vị ấy là vô lượng, vô song, với các sự so sánh đối chiếu không có người tương tự. là chín mươi ngàn năm. Tuổi thọ được biết Sống đến chừng ấy, vị ấy đưa nhiều chúng sinh vượt qua (bờ mê). Cũng giống như các làn sóng ở biển cả, giống như các vì sao ở bầu trời, tương tự như thế, lúc bấy giờ lời tuyên thuyết được tô điểm nhờ vào các vị A-la-hán. Đức Phật ấy, vị không ai sánh bằng, và các đức hạnh vô song ấy, tất cả đều hoàn toàn biến mất (bản dịch ghi “biết mất”); phải chăng tất cả các hành là trống không? Đức Phật, đấng Chiến Thắng cao quý Sujāta, nhập Niết-bàn tại tu viện Silā (bản dịch rút gọn thành Sīla). Ngôi tháp được dựng lên cao ba gāvuta (bản dịch chua tương đương 12 ki-lô-mét) dành cho bậc Đạo Sư ngay tại nơi ấy.”

Hết phần thứ mười hai: lịch sử đức Phật Sujāta.