Kinh Ước Muốn Lợi Dưỡng — Tôn Giả Sāriputta Thuyết

Tôn giả Sāriputta giảng lại nguyên văn bảng phân loại của bài 8.61 cho các Tỷ-kheo: tám hạng người ẩn tu mà ước muốn lợi dưỡng sinh khởi, xét theo có ra sức hay không, có được hay không, và phản ứng (sầu muộn/đắm say thì rơi khỏi Chánh pháp; không sầu khi mất, không say khi được thì không rơi). Lời xưng hô đổi thành ‘này các Hiền giả’, theo cách một vị trưởng lão nói với huynh đệ.

Điểm thực hành

Việc Sāriputta thuyết lại bài kinh này là một chi tiết về cách giáo pháp được truyền đi trước thời kỳ viết chép: các vị đệ tử lớn giảng lại nguyên văn lời thầy trong các buổi họp của Tăng đoàn. Về nội dung, bài học giữ nguyên — sự rơi khỏi Chánh pháp nằm ở phản ứng trước được mất, không nằm ở ước muốn tự nó.

Phẩm Song Đối Kinh Ước Muốn Lợi Dưỡng — Tôn Giả Sāriputta Thuyết Tại đấy, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỷ-kheo: “Này các Hiền giả, các Tỷ-kheo!” “Thưa Hiền giả,” các Tỷ-kheo ấy đáp lại Tôn giả Sāriputta. Tôn giả Sāriputta nói như sau: “Tám hạng người này, này các Hiền giả, có mặt, hiện hữu ở đời. Tám hạng nào? Ở đây, này các Hiền giả, một Tỷ-kheo sống tách rời, sống độc lập, và một ước muốn lợi dưỡng sinh khởi trong vị ấy. Vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng. Dù vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng, lợi dưỡng vẫn không sinh khởi. Vì không được lợi dưỡng ấy, vị ấy sầu muộn, than van, khóc lóc, đập ngực và rơi vào mê muội. Đây, này các Hiền giả, được gọi là: ‘một Tỷ-kheo sống với ước muốn lợi dưỡng; vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng, nhưng không được lợi dưỡng, nên sầu muộn và than khóc, và đã rơi khỏi Chánh pháp’.

Ở đây, này các Hiền giả, một Tỷ-kheo sống tách rời, sống độc lập, và một ước muốn lợi dưỡng sinh khởi trong vị ấy. Vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng. Nhờ vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng, lợi dưỡng sinh khởi. Vì lợi dưỡng ấy, vị ấy đắm say, buông lung và rơi vào buông lung. Đây, này các Hiền giả, được gọi là: ‘một Tỷ-kheo sống với ước muốn lợi dưỡng; vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng, và được lợi dưỡng, nên đắm say và buông lung, và đã rơi khỏi Chánh pháp’. Ở đây, này các Hiền giả, một Tỷ-kheo sống tách rời, sống độc lập, và một ước muốn lợi dưỡng sinh khởi trong vị ấy. Vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng.

Dù vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng, lợi dưỡng vẫn không sinh khởi. Vì không được lợi dưỡng ấy, vị ấy sầu muộn, than van, khóc lóc, đập ngực và rơi vào mê muội. Đây, này các Hiền giả, được gọi là: ‘một Tỷ-kheo sống với ước muốn lợi dưỡng; vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng, và không được lợi dưỡng, nên sầu muộn và than khóc, và đã rơi khỏi Chánh pháp’. Ở đây, này các Hiền giả, một Tỷ-kheo sống tách rời, sống độc lập, và một ước muốn lợi dưỡng sinh khởi trong vị ấy. Vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng. Dù vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng, lợi dưỡng vẫn sinh khởi.

Vì lợi dưỡng ấy, vị ấy đắm say, buông lung và rơi vào buông lung. Đây, này các Hiền giả, được gọi là: ‘một Tỷ-kheo sống với ước muốn lợi dưỡng; vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng, nhưng được lợi dưỡng, nên đắm say và buông lung, và đã rơi khỏi Chánh pháp’. Ở đây, này các Hiền giả, một Tỷ-kheo sống tách rời, sống độc lập, và một ước muốn lợi dưỡng sinh khởi trong vị ấy. Vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng. Dù vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng, lợi dưỡng vẫn không sinh khởi. Vì không được lợi dưỡng ấy, vị ấy không sầu muộn, không than van, không khóc lóc, không đập ngực, không rơi vào mê muội. Đây, này các Hiền giả, được gọi là: ‘một Tỷ-kheo sống với ước muốn lợi dưỡng; vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng, nhưng không được lợi dưỡng, nhưng không sầu muộn, không than khóc, và không rơi khỏi Chánh pháp’.

Ở đây, này các Hiền giả, một Tỷ-kheo sống tách rời, sống độc lập, và một ước muốn lợi dưỡng sinh khởi trong vị ấy. Vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng. Nhờ vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng, lợi dưỡng sinh khởi. Vì lợi dưỡng ấy, vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào buông lung. Đây, này các Hiền giả, được gọi là: ‘một Tỷ-kheo sống với ước muốn lợi dưỡng; vị ấy cố gắng, nỗ lực và ra sức vì lợi dưỡng, và được lợi dưỡng, nhưng không đắm say, không buông lung, và không rơi khỏi Chánh pháp’. Ở đây, này các Hiền giả, một Tỷ-kheo sống tách rời, sống độc lập, và một ước muốn lợi dưỡng sinh khởi trong vị ấy. Vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng.

Dù vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng, lợi dưỡng vẫn không sinh khởi. Vì không được lợi dưỡng ấy, vị ấy không sầu muộn, không than van, không khóc lóc, không đập ngực, không rơi vào mê muội. Đây, này các Hiền giả, được gọi là: ‘một Tỷ-kheo sống với ước muốn lợi dưỡng; vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng, và không được lợi dưỡng, nhưng không sầu muộn, không than khóc, và không rơi khỏi Chánh pháp’. Ở đây, này các Hiền giả, một Tỷ-kheo sống tách rời, sống độc lập, và một ước muốn lợi dưỡng sinh khởi trong vị ấy. Vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng. Dù vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng, lợi dưỡng vẫn sinh khởi.

Vì lợi dưỡng ấy, vị ấy không đắm say, không buông lung, không rơi vào buông lung. Đây, này các Hiền giả, được gọi là: ‘một Tỷ-kheo sống với ước muốn lợi dưỡng; vị ấy không cố gắng, không nỗ lực, không ra sức vì lợi dưỡng, nhưng được lợi dưỡng, nhưng không đắm say, không buông lung, và không rơi khỏi Chánh pháp’. Đó, này các Hiền giả, là tám hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.” Bài thứ 7.