Kinh Vừa Đủ Cho Mình Và Cho Người

Sáu năng lực của một Tỷ-kheo được xét theo hai trục: nhanh trí, thuộc làu giáo pháp đã nghe, suy xét ý nghĩa, và thực hành đúng Pháp thuộc về trục ‘đủ cho mình’; nói năng khéo và khả năng khích lệ bạn đồng tu thuộc về trục ‘đủ cho người’. Đủ cả sáu thì đủ cho cả hai phía. Người nói hay, truyền cảm mà không suy xét và không thực hành vẫn ‘đủ cho người khác’ theo nghĩa hẹp của bài kinh — nhưng không đủ cho chính mình.

Điểm thực hành

Bài kinh tách bạch hai thứ thường bị trộn lẫn: khả năng giúp người khác và tình trạng của chính mình. Giọng nói hay và sức truyền cảm là kỹ năng giao tiếp, không phải bằng chứng của sự thực hành — bài kinh xếp người thầy cuốn hút nhưng nông cạn vào cùng một bảng với người tu thầm lặng mà sâu sắc, và chỉ người có cả hai phía mới ‘đủ’ trọn vẹn.

Phẩm Động Đất Kinh Vừa Đủ Cho Mình Và Cho Người “Thành tựu sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ (xứng đáng) cho chính mình và vừa đủ cho người khác. Sáu pháp nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vị ấy nhanh trí (bắt ý nhanh) đối với các pháp thiện; Vị ấy thuộc làu (trì giữ) các pháp đã nghe; Vị ấy suy xét ý nghĩa của các pháp đã thuộc làu; Sau khi hiểu ý nghĩa và hiểu Pháp, vị ấy thực hành đúng theo Pháp (pháp và tùy pháp); Vị ấy nói năng khéo, phát âm khéo, có lời nói tao nhã, thanh thoát, không lắp bắp, làm sáng tỏ ý nghĩa; Vị ấy có khả năng chỉ dạy, khích lệ, làm phấn chấn và làm hoan hỷ các bạn đồng tu (đồng Phạm hạnh). Thành tựu sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho chính mình và vừa đủ cho người khác.

Thành tựu năm pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho chính mình và vừa đủ cho người khác. Năm pháp nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vị ấy không nhanh trí đối với các pháp thiện; Vị ấy thuộc làu (trì giữ) các pháp đã nghe; Vị ấy suy xét ý nghĩa của các pháp đã thuộc làu; Sau khi hiểu ý nghĩa và hiểu Pháp, vị ấy thực hành đúng theo Pháp (pháp và tùy pháp); Vị ấy nói năng khéo, phát âm khéo, có lời nói tao nhã, thanh thoát, không lắp bắp, làm sáng tỏ ý nghĩa; Vị ấy có khả năng chỉ dạy, khích lệ, làm phấn chấn và làm hoan hỷ các bạn đồng tu (đồng Phạm hạnh). Thành tựu năm pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho chính mình và vừa đủ cho người khác.

Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho chính mình, không vừa đủ cho người khác. Bốn pháp nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vị ấy nhanh trí (bắt ý nhanh) đối với các pháp thiện; Vị ấy thuộc làu (trì giữ) các pháp đã nghe; Vị ấy suy xét ý nghĩa của các pháp đã thuộc làu; Sau khi hiểu ý nghĩa và hiểu Pháp, vị ấy thực hành đúng theo Pháp (pháp và tùy pháp); Vị ấy không nói năng khéo, không phát âm khéo; lời nói của vị ấy không tao nhã, không thanh thoát, còn lắp bắp, không làm sáng tỏ ý nghĩa; Vị ấy không có khả năng chỉ dạy, khích lệ, làm phấn chấn và làm hoan hỷ các bạn đồng tu. Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho chính mình, không vừa đủ cho người khác.

Thành tựu bốn pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho người khác, không vừa đủ cho chính mình. Bốn pháp nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vị ấy nhanh trí (bắt ý nhanh) đối với các pháp thiện; Vị ấy thuộc làu (trì giữ) các pháp đã nghe; Vị ấy không suy xét ý nghĩa của các pháp đã thuộc làu; Không hiểu ý nghĩa và không hiểu Pháp, vị ấy không thực hành đúng theo Pháp; Vị ấy nói năng khéo, phát âm khéo, có lời nói tao nhã, thanh thoát, không lắp bắp, làm sáng tỏ ý nghĩa; Vị ấy có khả năng chỉ dạy, khích lệ, làm phấn chấn và làm hoan hỷ các bạn đồng tu (đồng Phạm hạnh). Thành tựu bốn pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho người khác, không vừa đủ cho chính mình.

Thành tựu ba pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho chính mình, không vừa đủ cho người khác. Ba pháp nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vị ấy không nhanh trí đối với các pháp thiện; Vị ấy thuộc làu (trì giữ) các pháp đã nghe; Vị ấy suy xét ý nghĩa của các pháp đã thuộc làu; Sau khi hiểu ý nghĩa và hiểu Pháp, vị ấy thực hành đúng theo Pháp (pháp và tùy pháp); Vị ấy không nói năng khéo, không phát âm khéo; lời nói của vị ấy không tao nhã, không thanh thoát, còn lắp bắp, không làm sáng tỏ ý nghĩa; Vị ấy không có khả năng chỉ dạy, khích lệ, làm phấn chấn và làm hoan hỷ các bạn đồng tu. Thành tựu ba pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho chính mình, không vừa đủ cho người khác.

Thành tựu ba pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho người khác, không vừa đủ cho chính mình. Ba pháp nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vị ấy không nhanh trí đối với các pháp thiện; Vị ấy thuộc làu (trì giữ) các pháp đã nghe; Vị ấy không suy xét ý nghĩa của các pháp đã thuộc làu; Không hiểu ý nghĩa và không hiểu Pháp, vị ấy không thực hành đúng theo Pháp; Vị ấy nói năng khéo, phát âm khéo, có lời nói tao nhã, thanh thoát, không lắp bắp, làm sáng tỏ ý nghĩa; Vị ấy có khả năng chỉ dạy, khích lệ, làm phấn chấn và làm hoan hỷ các bạn đồng tu (đồng Phạm hạnh). Thành tựu ba pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho người khác, không vừa đủ cho chính mình.

Thành tựu hai pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho chính mình, không vừa đủ cho người khác. Hai pháp nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vị ấy không nhanh trí đối với các pháp thiện; Vị ấy không thuộc làu các pháp đã nghe; Vị ấy suy xét ý nghĩa của các pháp đã thuộc làu; Sau khi hiểu ý nghĩa và hiểu Pháp, vị ấy thực hành đúng theo Pháp (pháp và tùy pháp); Vị ấy không nói năng khéo, không phát âm khéo; lời nói của vị ấy không tao nhã, không thanh thoát, còn lắp bắp, không làm sáng tỏ ý nghĩa; Vị ấy không có khả năng chỉ dạy, khích lệ, làm phấn chấn và làm hoan hỷ các bạn đồng tu. Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho chính mình, không vừa đủ cho người khác.

Thành tựu hai pháp, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho người khác, không vừa đủ cho chính mình. Hai pháp nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vị ấy không nhanh trí đối với các pháp thiện; Vị ấy không thuộc làu các pháp đã nghe; Vị ấy không suy xét ý nghĩa của các pháp đã thuộc làu; Không hiểu ý nghĩa và không hiểu Pháp, vị ấy không thực hành đúng theo Pháp; Vị ấy nói năng khéo, phát âm khéo, có lời nói tao nhã, thanh thoát, không lắp bắp, làm sáng tỏ ý nghĩa; Vị ấy có khả năng chỉ dạy, khích lệ, làm phấn chấn và làm hoan hỷ các bạn đồng tu (đồng Phạm hạnh). Thành tựu hai pháp này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo vừa đủ cho người khác, không vừa đủ cho chính mình.”

Bài thứ 2.