Kinh Tám Đồng Nghĩa Của Các Dục
Tám cách gọi khác (đồng nghĩa) cho các dục: sợ hãi, khổ, bệnh, khối u, mũi tên, trói buộc, bùn lầy và thai tạng. Đức Phật giải thích đầy đủ chỉ cho từ đầu tiên — người bị tham dục chế ngự, bị tham ái trói buộc thì không thoát khỏi nguy hiểm ở đời này lẫn đời sau — rồi hỏi vắn tắt cho bảy từ còn lại với cùng một lời giải thích (riêng ‘thai tạng’ nghĩa là còn phải tái sinh vào bào thai). Bài kệ kết (giữ nguyên văn Minh Châu) tóm lại: kẻ phàm phu chìm đắm vì vẻ dễ chịu và trở lại thai tạng mãi; vị Tỷ-kheo nhiệt tâm, không mất chánh niệm, vượt qua bãi đất hiểm này.
Điểm thực hànhĐổi tên là một kỹ thuật thiền quán: gọi ‘dục’ bằng đúng công dụng của nó — bệnh, mũi tên, bùn lầy, đường quay lại bào thai — làm cho sức hấp dẫn tan ra ngay trong cách gọi. Khi một cơn thèm muốn đến, thay nhãn ‘thứ mình thích’ bằng một trong tám nhãn này và quan sát cảm giác đổi màu theo tên gọi.
Phẩm Gotamī Kinh Tám Đồng Nghĩa Của Các Dục “‘Sợ hãi (duyên nguy hiểm)’, này các Tỷ-kheo, là một đồng nghĩa (cách gọi khác) của các dục. “‘Khổ’, này các Tỷ-kheo, là một đồng nghĩa (cách gọi khác) của các dục. “‘Bệnh’, này các Tỷ-kheo, là một đồng nghĩa (cách gọi khác) của các dục. “‘Khối u (bướu)’, này các Tỷ-kheo, là một đồng nghĩa (cách gọi khác) của các dục. “‘Mũi tên (mũi gai)’, này các Tỷ-kheo, là một đồng nghĩa (cách gọi khác) của các dục. “‘Sự trói buộc (dính chặt)’, này các Tỷ-kheo, là một đồng nghĩa (cách gọi khác) của các dục. “‘Bùn lầy’, này các Tỷ-kheo, là một đồng nghĩa (cách gọi khác) của các dục. “‘Thai tạng (bào thai)’, này các Tỷ-kheo, là một đồng nghĩa (cách gọi khác) của các dục.
Và vì sao, này các Tỷ-kheo, ‘sợ hãi’ là một đồng nghĩa của các dục? Vì, này các Tỷ-kheo, người bị đam mê bởi lòng tham dục, bị trói buộc bởi tham ái, không được giải thoát khỏi các sợ hãi (duyên nguy hiểm) trong đời này hay trong các đời sau. Vì vậy, ‘sợ hãi’ là một đồng nghĩa của các dục.
Và vì sao, này các Tỷ-kheo, ‘bệnh’ là một đồng nghĩa của các dục?
Và vì sao, này các Tỷ-kheo, ‘khối u’ là một đồng nghĩa của các dục?
Và vì sao, này các Tỷ-kheo, ‘mũi tên’ là một đồng nghĩa của các dục?
Và vì sao, này các Tỷ-kheo, ‘sự trói buộc’ là một đồng nghĩa của các dục?
Và vì sao, này các Tỷ-kheo, ‘bùn lầy’ là một đồng nghĩa của các dục?
Và vì sao, này các Tỷ-kheo, ‘thai tạng’ là một đồng nghĩa của các dục?
Nghĩa là
Nghĩa là: ‘khổ’ — người bị lòng tham dục chế ngự không thoát khỏi khổ trong đời này và đời sau. Nghĩa là: ‘bệnh’ — người bị lòng tham dục chế ngự không thoát khỏi bệnh trong đời này và đời sau. Nghĩa là: ‘khối u (bướu)’ — người bị lòng tham dục chế ngự không thoát khỏi khối u trong đời này và đời sau. Nghĩa là: ‘mũi tên’ — người bị lòng tham dục chế ngự không thoát khỏi mũi tên (mũi gai) trong đời này và đời sau. Nghĩa là: ‘sự trói buộc’ — người bị lòng tham dục chế ngự không thoát khỏi sự trói buộc trong đời này và đời sau. Nghĩa là: ‘bùn lầy’ — người bị lòng tham dục chế ngự không thoát khỏi bùn lầy trong đời này và đời sau. Nghĩa là: ‘thai tạng’ — người bị lòng tham dục chế ngự còn phải vào thai tạng trong các đời sau.
Vì, này các Tỷ-kheo, người bị đam mê bởi lòng tham dục, bị trói buộc bởi tham ái, không được giải thoát khỏi các sợ hãi (duyên nguy hiểm) trong đời này hay trong các đời sau. Vì vậy, ‘thai tạng’ là một đồng nghĩa của các dục.”
Cục bướu và mũi tên
Trói buộc và bùn lầy Cả hai cùng thai tạng
Chúng được gọi tình dục
Chỗ phàm phu ái nhiễm
Chìm đắm trong sắc đẹp
Chúng lại vào thai tạng
Khi Tỷ-kheo nhiệt tình
Không thả lỏng tỉnh giác
Vượt đường hiểm nạn này Con đường khó vượt qua
Vị ấy nhìn chúng sanh
Vì bị sanh và già Ám ảnh và chinh phục.
Ðang sống trong sợ hãi
Nghĩa là
Nghĩa là: sợ hãi, khổ và bệnh — Nghĩa là: khối u và mũi tên — Nghĩa là: sự trói buộc và bùn lầy — cả hai cùng với thai tạng — Nghĩa là: những thứ này được gọi là ‘các dục’ (như ta đã nói). Nghĩa là: đó là nơi kẻ phàm phu bị bám dính (ham thích). Nghĩa là: kẻ ấy đắm chìm vì những gì có vẻ dễ chịu, Nghĩa là: và đi vào thai tạng (tái sinh) hết lần này đến lần khác. Nghĩa là: nhưng khi một Tỷ-kheo nhiệt tâm, Nghĩa là: không đánh mất chánh niệm (tỉnh giác), Nghĩa là: vị ấy vượt qua bãi đất hiểm này — con đường khó vượt qua — như vậy đấy. Nghĩa là: vị ấy (người đã vượt qua như thế) nhìn thấy chúng sanh, Nghĩa là: bị sinh và già chế ngự, đang quẫy đạp (chật vật) — (Minh Châu dịch stanza này hơi xê dịch: một dòng của ông có chữ ‘sợ hãi’ không có trong bản Pāli). Nghĩa là: (theo bản Pāli, dòng này nói ‘vị ấy nhìn thấy chúng sanh’ — bản dịch của Minh Châu đặt câu ‘đang sống trong sợ hãi’ ở đây; giữ nguyên văn của ông theo quy ước kệ giữ nguyên).
Bài thứ 6.