Kinh Uggaha

Uggaha, cháu trai của Meṇḍaka, thỉnh Đức Phật đến dùng bữa rồi xin Ngài dạy các con gái sắp về nhà chồng. Đức Phật dạy năm điều một người vợ cần học: dậy trước chồng, ngủ sau chồng, vui lòng làm mọi việc, xử sự và nói năng dễ thương với người chồng mà cha mẹ đã chọn vì thương con; tôn kính những người chồng tôn kính; thạo việc nhà; biết phân chia công bằng cho người làm và người bệnh; và giữ gìn tài sản chồng mang về. Người vợ như vậy sau khi chết được sinh cùng chư Thiên Khả Ái.

Điểm thực hành

Hôn nhân bền không nhờ một ngày cưới đẹp, mà nhờ những việc nhỏ lặp lại mỗi ngày: biết điều, siêng năng, tử tế với người thân của chồng và giữ gìn của cải chung.

Phẩm Sumanā Kinh Uggaha Một thời, Đức Phật ở tại Bhaddiya, trong rừng Jāti. Rồi Uggaha, cháu trai của Meṇḍaka, đến chỗ Đức Phật; sau khi đến, đảnh lễ Đức Phật rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Uggaha bạch Đức Phật: — Bạch Thế Tôn, mong Đức Phật cùng ba vị Tỷ-kheo khác nhận lời ngày mai đến nhà con dùng bữa. Đức Phật im lặng nhận lời. Rồi Uggaha, cháu trai của Meṇḍaka, biết Đức Phật đã nhận lời, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Đức Phật, đi vòng quanh Ngài về phía phải rồi ra về. Rồi khi đêm ấy qua đi, vào buổi sáng, Đức Phật đắp y, cầm y bát, đi đến nhà của Uggaha, cháu trai của Meṇḍaka; sau khi đến, Ngài ngồi xuống chỗ đã dọn sẵn.

Rồi Uggaha, cháu trai của Meṇḍaka, tự tay mời và làm Đức Phật hài lòng với các món ăn thượng vị, loại cứng và loại mềm. Khi Đức Phật đã dùng bữa xong và tay đã rời khỏi bát, Uggaha ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Uggaha, cháu trai của Meṇḍaka, bạch Đức Phật: — Bạch Thế Tôn, những người con gái này của con sẽ đi về nhà chồng. Bạch Thế Tôn, mong Đức Phật hãy khuyên dạy chúng; mong Đức Phật hãy giáo giới chúng, để chúng được hạnh phúc và an lạc lâu dài. Rồi Đức Phật nói với các thiếu nữ ấy: — Vì vậy, này các thiếu nữ, các con hãy học tập như sau: 'Đối với người chồng nào mà cha mẹ cho các con — vì muốn điều tốt, vì tìm hạnh phúc, vì lòng thương tưởng, vì lòng từ mẫn dấy lên — đối với vị ấy, chúng ta sẽ thức dậy trước, sẽ đi ngủ sau cùng, vui lòng nhận làm mọi công việc, xử sự đẹp lòng, lời nói dễ thương.' Này các thiếu nữ, các con cần phải học tập như vậy.

Vì vậy, này các thiếu nữ, các con hãy học tập như sau: 'Những ai mà chồng ta kính trọng — như mẹ, như cha, như Sa-môn, như Bà-la-môn — chúng ta sẽ tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường các vị ấy, và khi họ đến, chúng ta sẽ dâng họ chỗ ngồi và nước.' Này các thiếu nữ, các con cần phải học tập như vậy. Vì vậy, này các thiếu nữ, các con hãy học tập như sau: 'Phàm có những công việc trong nhà của người chồng — thuộc về len hay vải bông — chúng ta sẽ thông thạo, không biếng nhác, tự tìm hiểu phương pháp làm, vừa đủ để tự mình làm, vừa đủ để sắp đặt người làm.' Này các thiếu nữ, các con cần phải học tập như vậy. Vì vậy, này các thiếu nữ, các con hãy học tập như sau:

'Trong nhà người chồng, phàm có người hầu, người đưa tin hay người làm công nào, chúng ta sẽ biết công việc đã làm của họ với công việc được giao; biết sự thiếu sót của họ với công việc chưa làm; biết sức khỏe hay sự yếu mệt của những người đau bệnh; và sẽ chia các đồ ăn loại cứng và loại mềm cho mỗi người tùy theo phần của mình.' Này các thiếu nữ, các con cần phải học tập như vậy. Vì vậy, này các thiếu nữ, các con hãy học tập như sau: 'Phàm có tiền bạc, lúa gạo, bạc và vàng mà người chồng đem về, chúng ta sẽ gìn giữ, bảo vệ chúng, và giữ để không bị kẻ trộm, kẻ uống rượu, kẻ phá hoại lấy mất.' Này các thiếu nữ, các con cần phải học tập như vậy.

Người phụ nữ đầy đủ năm pháp này, này các thiếu nữ, sau khi thân hoại, chết đi, được sinh cộng trú với chư Thiên có thân khả ái.

Nghĩa là

Nghĩa gốc: chồng luôn siêng năng, đem về mọi thứ nàng cần — nàng không bao giờ khinh thường chồng như vậy. Nghĩa là: luôn siêng năng, hăng hái làm việc. Nghĩa là: người chồng mang về mọi thứ nàng cần. Nghĩa là: nàng không bao giờ khinh thường chồng. Nghĩa gốc: nàng không làm chồng khó chịu bằng những lời ghen tị; người vợ có trí đảnh lễ tất cả những ai chồng cung kính. Nghĩa là: không làm chồng bực tức bằng những lời ghen tuông. Nghĩa là: tất cả những người mà chồng kính trọng. Nghĩa là: người vợ có trí đều kính lễ họ. Nghĩa gốc: nàng nhanh nhẹn giữa những người làm việc, xử sự khả ái, biết giữ tài sản của chồng. Nghĩa là: biết thu xếp, trông nom người làm trong nhà. Nghĩa là: nàng cư xử dễ thương, vừa lòng chồng. Nghĩa là: và giữ gìn tài sản đã dành dụm được. Nghĩa gốc: người vợ xử sự như vậy, làm thỏa mãn ước vọng của chồng, sẽ được sinh vào chỗ của các chư thiên khả ái. Nghĩa là: làm theo ý muốn của chồng. Nghĩa là: nàng được sinh vào cõi của các chư thiên tên là Khả Ái. Nghĩa là: nơi ấy là chỗ nàng tái sinh.

Bài thứ 3.