Kinh Các Học Pháp

Trong bài này, “lợi mình–lợi người” được đo bằng năm học pháp của người cư sĩ: từ bỏ sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói láo, và rượu cùng các chất làm say. Người lợi mình tự giữ cả năm nhưng không khích lệ ai; người lợi người thì ngược đời — tự mình không từ bỏ điều nào mà lại đi khích lệ người khác từ bỏ; người không lợi ai thì cả hai việc đều trống; người lợi cả hai là người tự mình từ bỏ và khích lệ người khác cùng từ bỏ. Bài kinh đưa khung lợi mình–lợi người về mặt đất đạo đức cơ bản nhất: giữ giới cho mình, và làm cho giới lan ra xung quanh.

Điểm thực hành

Hãy rà soát năm học pháp của mình theo hai cột: cột “tự mình” (mình có đang từ bỏ thật không) và cột “người khác” (mình có từng khích lệ ai, bằng lời nói hay bằng gương sống, không). Hạng người cao nhất của loạt bài này không đòi hỏi điều gì hơn là cả năm dòng đều có dấu ở cả hai cột — bắt đầu từ dòng yếu nhất của mình.

Phẩm A-tu-la Kinh Các Học Pháp — Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn? Người thực hành vì lợi ích của mình, nhưng không vì lợi ích của người khác; người thực hành vì lợi ích của người khác, nhưng không vì lợi ích của mình; người thực hành không vì lợi ích của mình, cũng không vì lợi ích của người khác; và người thực hành vì lợi ích của mình và vì lợi ích của người khác. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người thực hành vì lợi ích của mình, nhưng không vì lợi ích của người khác? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình từ bỏ sát sanh, nhưng không khích lệ người khác từ bỏ sát sanh; tự mình từ bỏ lấy của không cho, nhưng không khích lệ người khác từ bỏ lấy của không cho; tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục, nhưng không khích lệ người khác từ bỏ tà hạnh trong các dục; tự mình từ bỏ nói láo, nhưng không khích lệ người khác từ bỏ nói láo; tự mình từ bỏ rượu bia và các chất làm say, nguồn gốc của sự buông lung, nhưng không khích lệ người khác từ bỏ rượu bia và các chất làm say, nguồn gốc của sự buông lung.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người thực hành vì lợi ích của mình, nhưng không vì lợi ích của người khác. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người thực hành vì lợi ích của người khác, nhưng không vì lợi ích của mình? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình không từ bỏ sát sanh, nhưng khích lệ người khác từ bỏ sát sanh; tự mình không từ bỏ lấy của không cho, nhưng khích lệ người khác từ bỏ lấy của không cho; tự mình không từ bỏ tà hạnh trong các dục, nhưng khích lệ người khác từ bỏ tà hạnh trong các dục; tự mình không từ bỏ nói láo, nhưng khích lệ người khác từ bỏ nói láo; tự mình không từ bỏ rượu bia và các chất làm say, nguồn gốc của sự buông lung, nhưng khích lệ người khác từ bỏ rượu bia và các chất làm say, nguồn gốc của sự buông lung.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người thực hành vì lợi ích của người khác, nhưng không vì lợi ích của mình. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người thực hành không vì lợi ích của mình, cũng không vì lợi ích của người khác? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình không từ bỏ sát sanh, và không khích lệ người khác từ bỏ sát sanh; tự mình không từ bỏ lấy của không cho, và không khích lệ người khác từ bỏ lấy của không cho; tự mình không từ bỏ tà hạnh trong các dục, và không khích lệ người khác từ bỏ tà hạnh trong các dục; tự mình không từ bỏ nói láo, và không khích lệ người khác từ bỏ nói láo; tự mình không từ bỏ rượu bia và các chất làm say, nguồn gốc của sự buông lung, và không khích lệ người khác từ bỏ rượu bia và các chất làm say, nguồn gốc của sự buông lung.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người thực hành không vì lợi ích của mình, cũng không vì lợi ích của người khác. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là người thực hành vì lợi ích của mình và vì lợi ích của người khác? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người tự mình từ bỏ sát sanh, và khích lệ người khác từ bỏ sát sanh; tự mình từ bỏ lấy của không cho, và khích lệ người khác từ bỏ lấy của không cho; tự mình từ bỏ tà hạnh trong các dục, và khích lệ người khác từ bỏ tà hạnh trong các dục; tự mình từ bỏ nói láo, và khích lệ người khác từ bỏ nói láo; tự mình từ bỏ rượu bia và các chất làm say, nguồn gốc của sự buông lung, và khích lệ người khác từ bỏ rượu bia và các chất làm say, nguồn gốc của sự buông lung.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là người thực hành vì lợi ích của mình và vì lợi ích của người khác. Này các Tỷ-kheo, đó là bốn hạng người hiện hữu ở đời.” Bài thứ 9.