Kinh Hình Thức Bên Ngoài

Con người đặt niềm tin theo bốn thước đo: hình thức bên ngoài, tiếng tăm, vẻ kham khổ khổ hạnh, hoặc Chánh pháp. Kệ trong kinh chỉ rõ cái bẫy của ba thước đầu: ai đánh giá theo hình thức và bị tiếng tăm cuốn theo thì đầy tham dục mà không hiểu gì; không biết bên trong mà cũng không thấy bên ngoài thì bị một giọng nói dắt đi; ngay cả người thấy được kết quả bên ngoài nhưng không biết nội tâm cũng vẫn bị cuốn theo. Chỉ người hiểu rõ bên trong, quán thấy bên ngoài và thấy không chướng ngại mới không bị tiếng nói nào chi phối.

Điểm thực hành

Lần tới khi thấy mình tin và thích một người thầy, một chuyên gia hay một nhân vật công chúng, hãy tự hỏi niềm tin ấy đang dựa trên thước nào: ngoại hình phong thái, tiếng tăm, vẻ kham khổ, hay nội dung và kết quả thật? Chuyển một niềm tin từ ba thước đầu sang thước thứ tư là đổi cả chất lượng của sự tin.

Phẩm Việc Đáng Làm Kinh Hình Thức Bên Ngoài — Này các Tỷ-kheo, có bốn hạng người này có mặt, hiện hữu ở đời. Thế nào là bốn? Người đo lường theo hình thức và đặt niềm tin theo hình thức; người đo lường theo tiếng tăm và đặt niềm tin theo tiếng tăm; người đo lường theo sự kham khổ và đặt niềm tin theo sự kham khổ; người đo lường theo Chánh pháp và đặt niềm tin theo Chánh pháp — này các Tỷ-kheo, đó là bốn hạng người có mặt, hiện hữu ở đời.”

Nghĩa là

Những người đánh giá theo hình thức bề ngoài, và những người bị tiếng tăm cuốn theo, đang đầy dục vọng và tham lam; những người ấy thật sự không hiểu biết. Không biết được bên trong, cũng không thấy rõ bên ngoài, kẻ ngu bị che kín tứ phía, bị cuốn theo một tiếng nói. Không biết được bên trong, nhưng quán thấy được bên ngoài, thấy được kết quả biểu hiện ở ngoài, người ấy cũng bị cuốn theo một tiếng nói. Hiểu rõ được bên trong, và quán thấy được bên ngoài, thấy mà không bị chướng ngại che lấp, người ấy không bị cuốn theo một tiếng nói.”

Bài thứ 5.