Kinh Mất Gốc (2)

Tiếp nối bài trước, Đức Phật chỉ ra bốn người mà cách đối xử của ta quyết định phước hay họa: mẹ, cha, Đức Như Lai và đệ tử của Như Lai. Hành xử sai trái với bốn vị ấy thì tự làm mình mất gốc, bị đời này quở trách, đời sau sinh vào cõi dữ; hành xử đúng đắn thì giữ mình nguyên vẹn, được khen ngợi và đời sau hưởng cõi trời.

Điểm thực hành

Hôm nay hãy làm một việc tử tế cụ thể cho cha mẹ — một cuộc gọi hỏi thăm, một việc nhà làm thay — và làm với tâm kính trọng như đối với bậc đáng kính nhất.

Phẩm Làng Bhaṇḍagāma Kinh Mất Gốc (2) — Này các Tỷ-kheo, kẻ ngu, thiếu thông minh, không phải bậc chân nhân, khi hành xử sai trái đối với bốn người thì tự mình xử sự như kẻ mất gốc, bị tổn hại; người ấy đáng bị chê trách, bị các bậc trí quở trách, và tạo ra nhiều điều không phước. Đối với bốn người nào? Hành xử sai trái đối với mẹ, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu, thiếu thông minh, không phải bậc chân nhân, tự mình xử sự như kẻ mất gốc, bị tổn hại, đáng bị chê trách, bị các bậc trí quở trách, và tạo ra nhiều điều không phước. Hành xử sai trái đối với cha, này các Tỷ-kheo; hành xử sai trái đối với Đức Như Lai, này các Tỷ-kheo; hành xử sai trái đối với đệ tử của Như Lai, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu, thiếu thông minh, không phải bậc chân nhân, tự mình xử sự như kẻ mất gốc, bị tổn hại, đáng bị chê trách, bị các bậc trí quở trách, và tạo ra nhiều điều không phước.

Hành xử sai trái đối với bốn người này, này các Tỷ-kheo, kẻ ngu, thiếu thông minh, không phải bậc chân nhân, tự mình xử sự như kẻ mất gốc, bị tổn hại, đáng bị chê trách, bị các bậc trí quở trách, và tạo ra nhiều điều không phước. Này các Tỷ-kheo, bậc hiền trí, thông thạo, là bậc chân nhân, khi hành xử đúng đắn đối với bốn người thì tự mình xử sự nguyên vẹn, không bị tổn hại; người ấy không đáng bị chê trách, không bị các bậc trí quở trách, và tạo ra nhiều phước đức. Đối với bốn người nào? Hành xử đúng đắn đối với mẹ, này các Tỷ-kheo, bậc hiền trí, thông thạo, là bậc chân nhân, tự mình xử sự nguyên vẹn, không bị tổn hại, không đáng bị chê trách, không bị các bậc trí quở trách, và tạo ra nhiều phước đức.

Hành xử đúng đắn đối với cha, này các Tỷ-kheo; hành xử đúng đắn đối với Đức Như Lai, này các Tỷ-kheo; hành xử đúng đắn đối với đệ tử của Như Lai, này các Tỷ-kheo, bậc hiền trí, thông thạo, là bậc chân nhân, tự mình xử sự nguyên vẹn, không bị tổn hại, không đáng bị chê trách, không bị các bậc trí quở trách, và tạo ra nhiều phước đức. Hành xử đúng đắn đối với bốn người này, này các Tỷ-kheo, bậc hiền trí, thông thạo, là bậc chân nhân, tự mình xử sự nguyên vẹn, không bị tổn hại, không đáng bị chê trách, không bị các bậc trí quở trách, và tạo ra nhiều phước đức.

Nghĩa là

Đối với mẹ và cha, ai hành xử sai trái, với Đức Như Lai, bậc Chánh Giác, hay với đệ tử của Ngài — người xử sự như vậy tạo ra nhiều điều không phước. Vì lối hành xử trái Pháp ấy, đối với cha mẹ, ngay đời này người ấy bị bậc trí quở trách, đời sau sinh vào cõi dữ. Đối với mẹ và cha, ai hành xử ngay chính, với Đức Như Lai, bậc Chánh Giác, hay với đệ tử của Ngài — người xử sự như vậy tạo ra nhiều phước đức. Vì lối hành xử đúng Pháp ấy, đối với cha mẹ, ngay đời này người ấy được bậc trí khen ngợi, đời sau được vui hưởng nơi cõi trời.

Bài thứ 4.