Kinh Thế Giới
Bài kinh tuyên bố Đức Phật đã thấu suốt bốn sự thật về thế giới — thế giới, nguồn gốc của nó, sự đoạn diệt của nó và con đường đưa đến đoạn diệt — tương ứng với Tứ diệu đế, và Ngài không còn hệ lụy vào thế giới. Bốn lý do khiến Ngài được gọi là Như Lai được nêu rõ: biết tất cả những gì có thể thấy nghe nghĩ biết, lời nói luôn như thật từ đêm thành đạo đến đêm nhập Niết-bàn, nói sao làm vậy, và là bậc chiến thắng không ai thắng nổi. Phần kệ dài cuối bài là bài ca tôn kính của chư Thiên và loài người quy y về Ngài.
Điểm thực hànhHọc theo một đức tính của Như Lai được nêu trong kinh: nói sao làm vậy. Hôm nay, chỉ hứa những gì mình chắc chắn làm được, và làm trọn những gì đã nói — đó là bước đầu tiên của sự đáng tin cậy như thật.
Phẩm Uruvela Kinh Thế Giới — Này các Tỷ-kheo, thế giới đã được Như Lai giác ngộ thấu suốt; Như Lai đã ly hệ khỏi thế giới. Này các Tỷ-kheo, nguồn gốc sinh khởi của thế giới đã được Như Lai giác ngộ thấu suốt; nguồn gốc sinh khởi của thế giới đã được Như Lai từ bỏ. Này các Tỷ-kheo, sự đoạn diệt của thế giới đã được Như Lai giác ngộ thấu suốt; sự đoạn diệt của thế giới đã được Như Lai chứng đắc. Này các Tỷ-kheo, con đường đưa đến sự đoạn diệt của thế giới đã được Như Lai giác ngộ thấu suốt; con đường đưa đến sự đoạn diệt của thế giới đã được Như Lai tu tập. Này các Tỷ-kheo, trong toàn thế giới này — gồm chư Thiên, Ma vương và Phạm thiên, cùng với dân chúng là Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, bất cứ cái gì được thấy, được nghe, được cảm giác, được nhận biết, được đạt đến, được tìm cầu, được ý tư duy — tất cả đều đã được Như Lai giác ngộ thấu suốt.
Do vậy, Ngài được gọi là “Như Lai”. Này các Tỷ-kheo, từ đêm Như Lai giác ngộ vô thượng Chánh Đẳng Giác cho đến đêm Ngài nhập Niết-bàn vào cảnh giới Niết-bàn không còn dư y, trong khoảng thời gian ấy, bất cứ điều gì Ngài nói, phát biểu, tuyên thuyết — tất cả đều là như vậy, không khác đi. Do vậy, Ngài được gọi là “Như Lai”. Này các Tỷ-kheo, Như Lai nói sao làm vậy, làm sao nói vậy. Vì nói sao làm vậy, làm sao nói vậy, do vậy, Ngài được gọi là “Như Lai”. Này các Tỷ-kheo, trong thế giới này — gồm chư Thiên, Ma vương và Phạm thiên, cùng với dân chúng là Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Như Lai là bậc chiến thắng, không bị chiến bại, là bậc thấy tất cả, là bậc có uy quyền.
Do vậy, Ngài được gọi là “Như Lai”.
Ðúng như thật như vậy
Ly hệ mọi thế giới
Không chấp thủ thế giới
Thắng tất cả bậc trí
Giải thoát mọi buộc ràng
Cảm thọ tối thắng tịnh
Niết-bàn, không sợ hãi
Vị này đoạn lậu hoặc Bậc Giác ngộ, Trí giả
Không dao động nhiễu loạn Nghi ngờ được chặt đứt
Ðạt diện tận mọi nghiệp
Giải thoát diệt sanh y
Là Thế Tôn là Phật
Bậc Sư tử vô thượng
Trong thế giới, Thiên giới
Chuyển bánh xe pháp luân
Như vậy hàng Thiên, Nhân
Ðến quy y đức Phật
Gặp nhau đảnh lễ Ngài
Vĩ đại không sanh hữu
Ðiều phục bậc tối thượng Trong người được điều phục
An tịnh bậc ẩn sĩ Những người được an tịnh
Giải thoát bậc tối thượng Những người được giải thoát
Vượt qua bậc tối thắng Những người được vượt qua
Như vậy họ lễ Ngài
Vĩ đại, không sanh hữu
Thiên giới, thế giới này
Không ai được bằng ngài.
Nghĩa là
Biết rõ toàn bộ thế giới như thật, và mọi thứ trong thế giới đúng như chúng là; Ngài đã ly hệ khỏi toàn bộ thế giới, không dính mắc vào toàn bộ thế giới. Bậc trí ấy là người chiến thắng tất cả, được giải thoát khỏi mọi trói buộc. Ngài đã chạm đến sự an tịnh tối thượng: Niết-bàn, không sợ hãi từ bất cứ phương nào. Ngài là Đức Phật, lậu hoặc đã đoạn tận, bậc trí, không phiền não, nghi ngờ đã chặt đứt. Đã đạt đến sự chấm dứt của mọi nghiệp, được giải thoát khi các gốc rễ chấp thủ đã tận diệt. Vị Thế Tôn ấy là Đức Phật, là sư tử vô thượng; trong thế giới gồm cả chư Thiên, Ngài chuyển bánh xe pháp thiêng liêng. Do vậy, chư Thiên và loài người nào đã quy y Đức Phật, họ tụ họp lại và tôn kính Ngài, bậc vĩ đại, không hề nao núng: “Đã điều phục, Ngài là bậc nhất trong những người điều phục; an tịnh, Ngài là bậc ẩn sĩ trong những người an tịnh; đã giải thoát, Ngài là bậc nhất trong những người giải thoát người khác; đã vượt qua, Ngài là bậc ưu tú nhất trong những người đưa người qua bờ”. Như vậy họ tôn kính Ngài, bậc vĩ đại, không hề nao núng. Trong thế giới gồm cả chư Thiên, Ngài không có đối thủ.
Bài thứ 3.