Kinh Tại Uruvela (1)

Đức Phật kể lại những ngày đầu sau khi giác ngộ tại Uruvela: sống không tôn kính, không nương tựa vào ai thì khổ, nhưng Ngài quán khắp thế gian không thấy Sa-môn hay Bà-la-môn nào đầy đủ giới, định, tuệ, giải thoát hơn mình để nương tựa. Ngài quyết định tôn kính và nương tựa chính Chánh pháp đã giác ngộ; Phạm thiên Sahampati hiện xuống xác nhận chư Phật quá khứ và vị lai đều làm như vậy, và kết luận Ngài cũng tôn trọng chúng Tăng vì Tăng đoàn thành tựu sự cao cả.

Điểm thực hành

Người không còn thầy để nương tựa vẫn có thể nương tựa một nguyên tắc: hãy chọn Chánh pháp — những gì mình biết là đúng — làm thầy của mình, và để mọi quyết định trong ngày được soi chiếu bởi nguyên tắc ấy thay vì bởi cảm xúc nhất thời.

Phẩm Uruvela Kinh Tại Uruvela (1) Như vậy tôi nghe — Một thời, Đức Phật trú tại Xá-vệ (Sāvatthī), trong rừng Kỳ-đà, tinh xá của ông Cấp-cô-độc. Tại đấy, Đức Phật gọi các Tỷ-kheo (các vị tu sĩ khất thực): — Này các Tỷ-kheo! — Thưa vâng, bạch Thế Tôn, các Tỷ-kheo đáp. Đức Phật nói như sau: — Một thời, này các Tỷ-kheo, khi vừa mới thành bậc Chánh Giác, Ta trú tại Uruvela, trên bờ sông Nerañjarā, dưới gốc cây đa của người chăn dê. Này các Tỷ-kheo, khi Ta đang độc cư thiền tịnh, ý nghĩ này khởi lên trong tâm: “Sống mà không tôn kính, không nương tựa vào ai thì thật là khổ. Ta nên tôn kính, trọng vọng và nương tựa vào vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đây?”

Rồi này các Tỷ-kheo, Ta suy nghĩ: “Nếu cụm giới của ta chưa đầy đủ, ta nên tôn kính, trọng vọng và nương tựa vào một vị Sa-môn hay Bà-la-môn khác để làm cho đầy đủ. Nhưng ta không thấy trong thế giới này — gồm chư Thiên, Ma vương và Phạm thiên, cùng với dân chúng là Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đầy đủ giới hơn ta, mà ta nên tôn kính, trọng vọng và nương tựa. “Nếu cụm định của ta chưa đầy đủ, ta nên tôn kính, trọng vọng và nương tựa vào một vị Sa-môn hay Bà-la-môn khác để làm cho đầy đủ. Nhưng ta không thấy trong thế giới này — gồm chư Thiên, Ma vương và Phạm thiên, cùng với dân chúng là Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đầy đủ định hơn ta, mà ta nên tôn kính, trọng vọng và nương tựa.

“Nếu cụm tuệ của ta chưa đầy đủ, ta nên tôn kính, trọng vọng và nương tựa vào một vị Sa-môn hay Bà-la-môn khác để làm cho đầy đủ. Nhưng ta không thấy trong thế giới này — gồm chư Thiên, Ma vương và Phạm thiên, cùng với dân chúng là Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đầy đủ tuệ hơn ta, mà ta nên tôn kính, trọng vọng và nương tựa. “Nếu cụm giải thoát của ta chưa đầy đủ, ta nên tôn kính, trọng vọng và nương tựa vào một vị Sa-môn hay Bà-la-môn khác để làm cho đầy đủ. Nhưng ta không thấy trong thế giới này — gồm chư Thiên, Ma vương và Phạm thiên, cùng với dân chúng là Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đầy đủ giải thoát hơn ta, mà ta nên tôn kính, trọng vọng và nương tựa.”

Rồi này các Tỷ-kheo, Ta suy nghĩ: “Vậy Ta hãy tôn kính, trọng vọng và nương tựa chính Chánh pháp mà Ta đã giác ngộ”. Rồi này các Tỷ-kheo, Phạm thiên Sahampati, với tâm của mình biết được ý nghĩ trong tâm Ta — như một người lực sĩ duỗi cánh tay đang co hay co cánh tay đang duỗi — biến mất khỏi cõi Phạm thiên và hiện ra trước mặt Ta. Này các Tỷ-kheo, Phạm thiên Sahampati đắp y lên một bên vai, quỳ gối phải xuống đất, chắp tay hướng về Ta và thưa: “Đúng như vậy, bạch Thế Tôn! Đúng như vậy, bạch Thiện Thệ! Bạch Thế Tôn, các bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong thời quá khứ cũng đã tôn kính, trọng vọng và nương tựa chính Chánh pháp mà sống; bạch Thế Tôn, các bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong thời vị lai cũng sẽ tôn kính, trọng vọng và nương tựa chính Chánh pháp mà sống; bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn — bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong thời hiện tại — cũng hãy tôn kính, trọng vọng và nương tựa chính Chánh pháp mà sống”.

Phạm thiên Sahampati nói như vậy. Nói như vậy xong, vị ấy nói thêm:

Nghĩa là

Chư Phật trong thời quá khứ, chư Phật trong thời vị lai, và Đức Phật trong thời hiện tại — bậc diệt trừ sầu muộn cho nhiều người — Tất cả các vị ấy, tôn kính Chánh pháp chân thật, đã sống và đang sống như vậy, và sẽ sống, tôn kính trọng vọng Chánh pháp chân thật; đó là lẽ tự nhiên của chư Phật. Vậy ai mong lợi ích cho chính mình, khát vọng sự vĩ đại, hãy tôn kính Chánh pháp chân thật, ghi nhớ lời dạy của chư Phật.

Này các Tỷ-kheo, Phạm thiên Sahampati nói như vậy. Nói xong, vị ấy đảnh lễ Ta, đi nhiễu quanh Ta giữ Ta ở phía bên phải, rồi biến mất ngay tại chỗ. Rồi này các Tỷ-kheo, sau khi biết lời thỉnh cầu của Phạm thiên và thấy điều thích hợp với mình, Ta tôn kính, trọng vọng và nương tựa chính Chánh pháp mà Ta đã giác ngộ. Và này các Tỷ-kheo, vì chúng Tăng cũng thành tựu sự cao cả, nên Ta cũng tôn trọng chúng Tăng.” Bài thứ 1.