Kinh Có Nỗ Lực Thêm

Tăng Chi Bộ Kinh 4.169
17. Phẩm Đạo Hành
Kinh Có Nỗ Lực Thêm
“Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), có bốn hạng người này hiện có ở đời.
Bốn hạng ấy là gì?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người đạt Niết-bàn ngay trong đời này nhờ có nỗ lực thêm.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người đạt Niết-bàn khi thân tan rã nhờ có nỗ lực thêm.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người đạt Niết-bàn ngay trong đời này mà không cần nỗ lực thêm.
Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người đạt Niết-bàn khi thân tan rã mà không cần nỗ lực thêm.
Này các Tỷ-kheo, thế nào là một người đạt Niết-bàn ngay trong đời này nhờ có nỗ lực thêm?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sống quán thân là bất tịnh, có tưởng nhàm chán đối với đồ ăn, có tưởng không vui thích đối với toàn bộ thế giới, quán tất cả các hành là vô thường;
và tưởng về cái chết được khéo an trú bên trong vị ấy.
Vị ấy sống nương vào năm lực của người đang tu học này:
tín lực, lực biết hổ thẹn, lực biết sợ tội lỗi, tấn lực, tuệ lực.
Với vị ấy, năm căn này biểu hiện mạnh mẽ:
tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.
Do năm căn của mình mạnh, vị ấy đạt Niết-bàn ngay trong đời này nhờ có nỗ lực thêm.
Này các Tỷ-kheo, như vậy là một người đạt Niết-bàn ngay trong đời này nhờ có nỗ lực thêm.
Này các Tỷ-kheo, thế nào là một người đạt Niết-bàn khi thân tan rã nhờ có nỗ lực thêm?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo sống quán thân là bất tịnh, có tưởng nhàm chán đối với đồ ăn, có tưởng không vui thích đối với toàn bộ thế giới, quán tất cả các hành là vô thường;
và tưởng về cái chết được khéo an trú bên trong vị ấy.
Vị ấy sống nương vào năm lực của người đang tu học này:
tín lực, lực biết hổ thẹn, lực biết sợ tội lỗi, tấn lực, tuệ lực.
Với vị ấy, năm căn này biểu hiện yếu ớt:
tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.
Do năm căn của mình yếu, vị ấy đạt Niết-bàn khi thân tan rã nhờ có nỗ lực thêm.
Này các Tỷ-kheo, như vậy là một người đạt Niết-bàn khi thân tan rã nhờ có nỗ lực thêm.
Này các Tỷ-kheo, thế nào là một người đạt Niết-bàn ngay trong đời này mà không cần nỗ lực thêm?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo, tách mình khỏi các dục lạc, tách mình khỏi các pháp bất thiện, chứng đạt và an trú thiền thứ nhất; khi tầm và tứ lắng xuống, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ hai; khi hỷ phai dần, vị ấy an trú với xả, chứng đạt và an trú thiền thứ ba; buông bỏ cả lạc lẫn khổ, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ tư.
Vị ấy sống nương vào năm lực của người đang tu học này:
tín lực, lực biết hổ thẹn, lực biết sợ tội lỗi, tấn lực, tuệ lực.
Với vị ấy, năm căn này biểu hiện mạnh mẽ:
tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.
Do năm căn của mình mạnh, vị ấy đạt Niết-bàn ngay trong đời này mà không cần nỗ lực thêm.
Này các Tỷ-kheo, như vậy là một người đạt Niết-bàn ngay trong đời này mà không cần nỗ lực thêm.
Này các Tỷ-kheo, thế nào là một người đạt Niết-bàn khi thân tan rã mà không cần nỗ lực thêm?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo, tách mình khỏi các dục lạc, tách mình khỏi các pháp bất thiện, chứng đạt và an trú thiền thứ nhất; khi tầm và tứ lắng xuống, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ hai; khi hỷ phai dần, vị ấy an trú với xả, chứng đạt và an trú thiền thứ ba; buông bỏ cả lạc lẫn khổ, vị ấy chứng đạt và an trú thiền thứ tư.
Vị ấy sống nương vào năm lực của người đang tu học này:
tín lực, lực biết hổ thẹn, lực biết sợ tội lỗi, tấn lực, tuệ lực.
Với vị ấy, năm căn này biểu hiện yếu ớt: tín căn, tấn căn, niệm căn, định căn, tuệ căn.
Do năm căn của mình yếu, vị ấy đạt Niết-bàn khi thân tan rã mà không cần nỗ lực thêm.
Này các Tỷ-kheo, như vậy là một người đạt Niết-bàn khi thân tan rã mà không cần nỗ lực thêm.
Này các Tỷ-kheo, bốn hạng người ấy hiện có ở đời.”
Bài thứ 9.