Từ (1)

Đức Phật kể bốn hạng người tu tập bốn tâm vô lượng — từ, bi, hỷ, xả — rải khắp mọi phương, mọi nơi. Ai dừng lại ở sự hưởng thụ những tâm ấy thì hết thọ mạng ở cõi trời tương ứng vẫn có thể rơi xuống các cõi khổ; đệ tử của Đức Phật thì ngay trong đời sống ấy nhập Niết-bàn. Tâm vô lượng mở đường lên cao, nhưng cái nhìn đúng mới quyết định điểm đến cuối cùng.

Điểm thực hành

Khi rải tâm từ đến mọi người, hãy kết thúc buổi ngồi bằng một phút nhìn lại: niềm an trong tâm này cũng vô thường — để nó không biến thành chỗ bám mới.

13. Phẩm Sợ Hãi Kinh Từ (1) “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), có bốn hạng người này hiện có ở đời. Bốn hạng ấy là những hạng nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có hạng người an trú, rải tâm từ tràn khắp một phương, rồi phương thứ hai, phương thứ ba, phương thứ tư. Cũng vậy, phía trên, phía dưới, chung quanh, khắp mọi nơi, đối với tất cả, vị ấy rải tâm từ tràn khắp toàn thế giới — tâm ấy rộng lớn, cao cả, vô biên, không thù hận, không oán giận. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, yêu thích nó và tìm thấy sự thỏa mãn trong đó. An trú ở đó, hướng tâm trọn vẹn vào đó, sống phần lớn thời gian với trạng thái ấy, không để suy giảm, khi chết, vị ấy tái sinh cộng trú với chư Thiên ở cõi Phạm Chúng Thiên.

Này các Tỷ-kheo, tuổi thọ của chư Thiên Phạm Chúng Thiên là một kiếp. Ở cõi ấy, người phàm ở lại cho đến khi hết tuổi thọ của chư Thiên nơi đó, dùng hết trọn tuổi thọ ấy rồi đi đến địa ngục, hoặc cõi súc sinh, hoặc cõi ngạ quỷ. Còn đệ tử của Đức Phật, ở lại đó cho đến khi hết tuổi thọ của chư Thiên nơi đó, dùng hết trọn tuổi thọ ấy rồi ngay trong đời sống ấy nhập Niết-bàn. Này các Tỷ-kheo, đó là sự khác biệt, là điểm hơn hẳn, là chỗ sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe Pháp và người phàm không nghe Pháp — trong vấn đề cõi tái sinh. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, ở đây có hạng người an trú, rải tâm bi tràn khắp một phương, rồi phương thứ hai, phương thứ ba, phương thứ tư. Cũng vậy, phía trên, phía dưới, chung quanh, khắp mọi nơi, đối với tất cả, vị ấy rải tâm bi tràn khắp toàn thế giới — tâm ấy rộng lớn, cao cả, vô biên, không thù hận, không oán giận.

Cũng vậy, có hạng người an trú, rải tâm hỷ tràn khắp một phương, rồi phương thứ hai, phương thứ ba, phương thứ tư. Cũng vậy, phía trên, phía dưới, chung quanh, khắp mọi nơi, đối với tất cả, vị ấy rải tâm hỷ tràn khắp toàn thế giới — tâm ấy rộng lớn, cao cả, vô biên, không thù hận, không oán giận. Cũng vậy, có hạng người an trú, rải tâm xả tràn khắp một phương, rồi phương thứ hai, phương thứ ba, phương thứ tư. Cũng vậy, phía trên, phía dưới, chung quanh, khắp mọi nơi, đối với tất cả, vị ấy rải tâm xả tràn khắp toàn thế giới — tâm ấy rộng lớn, cao cả, vô biên, không thù hận, không oán giận. Vị ấy thưởng thức trạng thái ấy, yêu thích nó và tìm thấy sự thỏa mãn trong đó.

An trú ở đó, hướng tâm trọn vẹn vào đó, sống phần lớn thời gian với trạng thái ấy, không để suy giảm, khi chết, vị ấy tái sinh cộng trú với chư Thiên ở cõi Quang Âm Thiên. Này các Tỷ-kheo, tuổi thọ của chư Thiên Quang Âm Thiên là hai kiếp. Cũng vậy, người tu tập tâm hỷ, an trú ở đó, hướng tâm trọn vẹn vào đó, sống phần lớn thời gian với trạng thái ấy, không để suy giảm, khi chết, tái sinh cộng trú với chư Thiên ở cõi Biến Tịnh Thiên. Này các Tỷ-kheo, tuổi thọ của chư Thiên Biến Tịnh Thiên là bốn kiếp. Cũng vậy, người tu tập tâm xả, an trú ở đó, hướng tâm trọn vẹn vào đó, sống phần lớn thời gian với trạng thái ấy, không để suy giảm, khi chết, tái sinh cộng trú với chư Thiên ở cõi Quảng Quả Thiên.

Này các Tỷ-kheo, tuổi thọ của chư Thiên Quảng Quả Thiên là năm trăm kiếp. Ở cõi ấy, người phàm ở lại cho đến khi hết tuổi thọ của chư Thiên nơi đó, dùng hết trọn tuổi thọ ấy rồi đi đến địa ngục, hoặc cõi súc sinh, hoặc cõi ngạ quỷ. Còn đệ tử của Đức Phật, ở lại đó cho đến khi hết tuổi thọ của chư Thiên nơi đó, dùng hết trọn tuổi thọ ấy rồi ngay trong đời sống ấy nhập Niết-bàn. Này các Tỷ-kheo, đó là sự khác biệt, là điểm hơn hẳn, là chỗ sai khác giữa vị Thánh đệ tử có nghe Pháp và người phàm không nghe Pháp — trong vấn đề cõi tái sinh. Này các Tỷ-kheo, bốn hạng người ấy hiện có ở đời.” Bài thứ 5.