Kinh Dân Số Giảm Sút
Một vị Bà-la-môn giàu có hỏi Đức Phật: xưa kia thế gian đông người, làng mạc gần nhau một quãng gà bay, vì sao ngày nay dân số giảm sút, làng thành không còn là làng thành? Đức Phật chỉ một gốc chung cho cả ba tai họa: loài người mê đắm tham muốn trái Pháp, bị lòng tham xấu xa chinh phục, bị điều sai trái lôi kéo. Từ gốc ấy sinh ra ba quả: người cầm dao giết hại lẫn nhau; trời không mưa đều nên đói kém, mùa màng hư mất; và các dạ-xoa thả ra những loài phi nhân dữ tợn — nhiều người vì đó mà chết.
Điểm thực hànhNhìn một vấn đề chung quanh mình hôm nay — trong nhà, trong xóm, trong công việc — và truy về gốc của kinh: có tham muốn trái lẽ, lòng tham xấu xa hay điều sai trái nào đang lôi kéo mọi người không; sửa từ gốc ấy thay vì chỉ xử lý ngọn.
Phẩm Bà-la-môn Kinh Dân Số Giảm Sút Rồi một vị Bà-la-môn giàu có đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, ông chào hỏi thân mật với Đức Phật, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị Bà-la-môn giàu có ấy thưa với Đức Phật: “Thưa Tôn giả Gotama, con có nghe các Bà-la-môn đời trước — những bậc già, lớn tuổi, là thầy của các thầy — nói rằng: ‘Ngày xưa, thế gian này đầy người đến mức tưởng như chen chặt vào nhau. Các làng, thị trấn và kinh thành gần nhau đến mức chỉ cách nhau một quãng gà bay.’ Nhân gì, thưa Tôn giả Gotama, duyên gì, mà ngày nay số người giảm sút, sự thưa thớt thấy rõ, làng không còn là làng, thị trấn không còn là thị trấn, thành phố không còn là thành phố, xứ sở không còn là xứ sở?”
Ngày nay, này Bà-la-môn, loài người mê đắm tham muốn trái Pháp, bị lòng tham xấu xa chinh phục, bị những điều sai trái lôi kéo. Họ mê đắm tham muốn trái Pháp, bị lòng tham xấu xa chinh phục, bị những điều sai trái lôi kéo, nên cầm dao sắc giết hại lẫn nhau. Vì vậy, nhiều người chết. Đây là nhân, này Bà-la-môn, đây là duyên, vì sao ngày nay số người giảm sút, sự thưa thớt thấy rõ, làng không còn là làng, thị trấn không còn là thị trấn, thành phố không còn là thành phố, xứ sở không còn là xứ sở. Ngày nay, này Bà-la-môn, loài người mê đắm tham muốn trái Pháp, bị lòng tham xấu xa chinh phục, bị những điều sai trái lôi kéo. Vì họ mê đắm tham muốn trái Pháp, bị lòng tham xấu xa chinh phục, bị những điều sai trái lôi kéo, nên trời không mưa đều đặn, đúng lúc.
Vì vậy có nạn đói, mùa màng hư mất, lúa trắng xóa vì sâu bệnh, chỉ còn trơ lại cọng rạ. Vì vậy, nhiều người chết. Đây là nhân, này Bà-la-môn, đây là duyên, vì sao ngày nay số người giảm sút, sự thưa thớt thấy rõ, làng không còn là làng, thị trấn không còn là thị trấn, thành phố không còn là thành phố, xứ sở không còn là xứ sở. Ngày nay, này Bà-la-môn, loài người mê đắm tham muốn trái Pháp, bị lòng tham xấu xa chinh phục, bị những điều sai trái lôi kéo. Vì họ mê đắm tham muốn trái Pháp, bị lòng tham xấu xa chinh phục, bị những điều sai trái lôi kéo, nên các dạ-xoa thả ra những loài phi nhân dữ tợn. Vì vậy, nhiều người chết. Đây là nhân, này Bà-la-môn, đây là duyên, vì sao ngày nay số người giảm sút, sự thưa thớt thấy rõ, làng không còn là làng, thị trấn không còn là thị trấn, thành phố không còn là thành phố, xứ sở không còn là xứ sở.”
“Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại vật đã bị lật úp, hay mở ra vật đã bị che kín, hay chỉ đường cho người lạc lối, hay thắp đèn dầu trong bóng tối để người có mắt thấy được các hình sắc — cũng vậy, Tôn giả Gotama đã làm rõ Pháp bằng nhiều cách. Con xin nương tựa Tôn giả Gotama, nương tựa Pháp, và nương tựa Tăng đoàn các Tỷ-kheo. Xin Tôn giả Gotama nhớ con là một đệ tử cư sĩ đã nương tựa, từ hôm nay cho đến hết đời.” Bài thứ 6.