Kinh Vị Du Sĩ Bà-la-môn

Một vị du sĩ Bà-la-môn hỏi cùng câu hỏi như bài kinh trước: Pháp ‘thấy ngay trong đời này’ là thế nào? Đức Phật trả lời đầy đủ và đều đặn cho cả ba gốc độc: với tham, sân và si, người bị chinh phục đều nghĩ hại mình hại người, làm ác bằng thân lời ý, và không biết đúng điều lợi cho mình, cho người, cho cả hai; khi gốc độc ấy được từ bỏ, cả ba mặt đều đổi ngược. Vị du sĩ hoan hỷ và xin nương tựa Tam Bảo trọn đời.

Điểm thực hành

Chọn một gốc độc đang mạnh nhất trong mình hôm nay — tham, sân hay si — và theo dõi đủ ba dấu hiệu của nó: ý nghĩ làm hại, hành động làm ác, và sự mờ mắt về lợi ích thật; ghi lại một lần nó đổi ngược khi mình buông nó xuống.

Phẩm Bà-la-môn Kinh Vị Du Sĩ Bà-la-môn Rồi một vị du sĩ Bà-la-môn đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, vị ấy chào hỏi thân mật với Đức Phật. Sau khi chào hỏi và trò chuyện thân mật xong, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị du sĩ Bà-la-môn ấy thưa với Đức Phật: “Thưa Tôn giả Gotama, người ta nói: ‘Pháp thấy ngay trong đời này, Pháp thấy ngay trong đời này’. Cho đến mức nào, thưa Tôn giả Gotama, thì Pháp là thấy ngay trong đời này, cho quả tức thì, hãy đến mà thấy, có sức đưa lên cao, người có trí tự mình hiểu biết được?” “Người bị tham làm cho mê đắm, này Bà-la-môn, bị tham chinh phục, tâm bị tham chiếm giữ, thì nghĩ đến điều hại mình, nghĩ đến điều hại người, nghĩ đến điều hại cả hai, và cảm thấy khổ đau, buồn phiền trong tâm.

Khi tham đã được từ bỏ, người ấy không nghĩ đến điều hại mình, không nghĩ đến điều hại người, không nghĩ đến điều hại cả hai, và không cảm thấy khổ đau, buồn phiền trong tâm. Người bị tham làm cho mê đắm, này Bà-la-môn, bị tham chinh phục, tâm bị tham chiếm giữ, thì làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời nói, làm điều ác bằng ý. Khi tham đã được từ bỏ, người ấy không làm điều ác bằng thân, không làm điều ác bằng lời nói, không làm điều ác bằng ý. Người bị tham làm cho mê đắm, này Bà-la-môn, bị tham chinh phục, tâm bị tham chiếm giữ, thì không biết đúng như thật điều lợi cho mình, không biết đúng như thật điều lợi cho người, không biết đúng như thật điều lợi cho cả hai.

Khi tham đã được từ bỏ, người ấy biết đúng như thật điều lợi cho mình, biết đúng như thật điều lợi cho người, biết đúng như thật điều lợi cho cả hai. Cũng như vậy, này Bà-la-môn, Pháp là thấy ngay trong đời này, cho quả tức thì, hãy đến mà thấy, có sức đưa lên cao, người có trí tự mình hiểu biết được. “Người bị sân làm cho mê đắm, này Bà-la-môn, bị sân chinh phục, tâm bị sân chiếm giữ, thì nghĩ đến điều hại mình, nghĩ đến điều hại người, nghĩ đến điều hại cả hai, và cảm thấy khổ đau, buồn phiền trong tâm. Khi sân đã được từ bỏ, người ấy không nghĩ đến điều hại mình, không nghĩ đến điều hại người, không nghĩ đến điều hại cả hai, và không cảm thấy khổ đau, buồn phiền trong tâm. Người bị sân làm cho mê đắm, này Bà-la-môn, bị sân chinh phục, tâm bị sân chiếm giữ, thì làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời nói, làm điều ác bằng ý. Khi sân đã được từ bỏ, người ấy không làm điều ác bằng thân, không làm điều ác bằng lời nói, không làm điều ác bằng ý. Người bị sân làm cho mê đắm, này Bà-la-môn, bị sân chinh phục, tâm bị sân chiếm giữ, thì không biết đúng như thật điều lợi cho mình, không biết đúng như thật điều lợi cho người, không biết đúng như thật điều lợi cho cả hai. Khi sân đã được từ bỏ, người ấy biết đúng như thật điều lợi cho mình, biết đúng như thật điều lợi cho người, biết đúng như thật điều lợi cho cả hai. Cũng như vậy, này Bà-la-môn, Pháp là thấy ngay trong đời này, cho quả tức thì, hãy đến mà thấy, có sức đưa lên cao, người có trí tự mình hiểu biết được.

“Người bị si làm cho mê đắm, này Bà-la-môn, bị si chinh phục, tâm bị si chiếm giữ, thì nghĩ đến điều hại mình, nghĩ đến điều hại người, nghĩ đến điều hại cả hai, và cảm thấy khổ đau, buồn phiền trong tâm. Khi si đã được từ bỏ, người ấy không nghĩ đến điều hại mình, không nghĩ đến điều hại người, không nghĩ đến điều hại cả hai, và không cảm thấy khổ đau, buồn phiền trong tâm. Người bị si làm cho mê đắm, này Bà-la-môn, bị si chinh phục, tâm bị si chiếm giữ, thì làm điều ác bằng thân, làm điều ác bằng lời nói, làm điều ác bằng ý. Khi si đã được từ bỏ, người ấy không làm điều ác bằng thân, không làm điều ác bằng lời nói, không làm điều ác bằng ý. Người bị si làm cho mê đắm, này Bà-la-môn, bị si chinh phục, tâm bị si chiếm giữ, thì không biết đúng như thật điều lợi cho mình, không biết đúng như thật điều lợi cho người, không biết đúng như thật điều lợi cho cả hai.

Khi si đã được từ bỏ, người ấy biết đúng như thật điều lợi cho mình, biết đúng như thật điều lợi cho người, biết đúng như thật điều lợi cho cả hai. Như vậy, này Bà-la-môn, Pháp là thấy ngay trong đời này, cho quả tức thì, hãy đến mà thấy, có sức đưa lên cao, người có trí tự mình hiểu biết được.” “Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Thật tuyệt vời, thưa Tôn giả Gotama! Như người dựng đứng lại vật đã bị lật úp, hay mở ra vật đã bị che kín, hay chỉ đường cho người lạc lối, hay thắp đèn dầu trong bóng tối để người có mắt thấy được các hình sắc — cũng vậy, Tôn giả Gotama đã làm rõ Pháp bằng nhiều cách. Con xin nương tựa Tôn giả Gotama, nương tựa Pháp, và nương tựa Tăng đoàn các Tỷ-kheo.

Xin Tôn giả Gotama nhớ con là một đệ tử cư sĩ đã nương tựa, từ hôm nay cho đến hết đời.” Bài thứ 4.