Kinh Hai Vị Bà-la-môn (2)
Hai vị Bà-la-môn một trăm hai mươi tuổi chưa từng làm điều lành lại đến xin Đức Phật chỉ dạy. Lần này Đức Phật nói thế gian đang cháy vì già, bệnh và chết, và sự giữ gìn bằng thân, lời nói, ý là chỗ che chở cho người ra đi. Bài kệ dùng hình ảnh ngôi nhà cháy: đồ đạc mang ra được mới còn có ích, đồ để cháy thì mất — cũng vậy, vật đã bố thí là vật được cứu; người giữ gìn thân, lời, ý khi còn sống thì sau khi chết được an vui.
Điểm thực hànhHãy ‘mang đồ ra khỏi nhà cháy’ ngay hôm nay: chọn một thứ mình đang giữ chặt — tiền, đồ vật, hay thời gian — và cho đi một phần, trước khi già và chết thiêu đốt hết mọi thứ.
Phẩm Bà-la-môn Kinh Hai Vị Bà-la-môn (2) Rồi hai vị Bà-la-môn già yếu, lớn tuổi, đã trải qua cuộc đời, đã đến đoạn cuối của cuộc đời, đã một trăm hai mươi tuổi đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, hai vị cúi lạy Đức Phật rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, hai vị Bà-la-môn thưa với Đức Phật: “Thưa Tôn giả Gotama, chúng tôi là những Bà-la-môn già yếu, lớn tuổi, đã trải qua cuộc đời, đã đến đoạn cuối của cuộc đời, đã một trăm hai mươi tuổi; nhưng chúng tôi chưa làm điều lành, chưa làm điều tốt, chưa làm điều gì để tự che chở khỏi sợ hãi. Xin Tôn giả Gotama hãy khuyên dạy chúng tôi, xin Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy chúng tôi — nhờ vậy chúng tôi được lợi ích và an vui lâu dài.”
“Đúng vậy, này các Bà-la-môn, các ông già yếu, lớn tuổi, đã trải qua cuộc đời, đã đến đoạn cuối của cuộc đời, đã một trăm hai mươi tuổi; các ông chưa làm điều lành, chưa làm điều tốt, chưa làm điều gì để tự che chở khỏi sợ hãi. Này các Bà-la-môn, thế gian này đang cháy vì già, bệnh và chết. Này các Bà-la-môn, khi thế gian đang cháy vì già, bệnh và chết như vậy, thì sự giữ gìn bằng thân, giữ gìn bằng lời nói, giữ gìn bằng ý ở đời này chính là chỗ che chở, là hang trú ẩn, là hòn đảo, là chỗ nương tựa và là nơi đến cuối cùng cho người đã ra đi.
Ðồ đạc được đem ra,
Ðồ ấy lợi cho nó,
Không phải đồ bị cháy,
Cũng vậy đời bị cháy,
Do già chết thiêu đốt,
Nhờ bố thí tự cứu
Khéo cứu, đồ bố thí.
Ở đây, chế ngự thân,
Chế ngự lời và ý,
Kẻ ấy dầu có chết, Cũng được hưởng an lạc,
Vì khi còn đang sống Ðã làm các công đức.
Nghĩa là
Khi ngôi nhà đang cháy, đồ đạc nào được mang ra ngoài thì đồ ấy còn có ích cho người chủ, không phải đồ đã bị cháy mất. Cũng vậy, thế gian đang cháy vì già và chết thiêu đốt, hãy tự cứu mình nhờ bố thí: vật đã cho đi là vật được cứu khéo nhất. Sự giữ gìn ở đời này — bằng thân, bằng lời nói và bằng ý — đưa người đã ra đi đến an vui, nhờ những việc phước đã làm khi còn sống.”
Bài thứ 2.