Kinh Tên Cướp Lớn

Đức Phật ví một tên cướp lớn làm được việc cướp nhờ ba chỗ dựa: địa thế hiểm trở để ẩn nấp, rừng rậm để che giấu, và người có quyền lực để bênh vực khi bị buộc tội. Vị Tỷ-kheo xấu cũng có ba chỗ dựa y hệt: hành vi quanh co bằng thân, lời nói và ý thay cho địa thế; cái thấy sai cực đoan thay cho rừng rậm; và vua quan quen biết để chạy tội thay cho quyền lực. Có đủ ba yếu tố ấy, vị ấy tự giữ mình trong hư hại, đáng trách và tạo nhiều điều không phước.

Điểm thực hành

Tự kiểm ba chỗ dựa xấu của kinh trong chính mình: có hành vi nào quanh co mình đang giấu không, có cái thấy cực đoan nào mình đang bám chặt không, và mình có đang trông vào ai có quyền để được bênh khi làm sai không — buông một trong ba ngay hôm nay.

Phẩm Nhỏ Kinh Tên Cướp Lớn “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), một tên cướp lớn có đủ ba yếu tố thì đột nhập phá khóa, cướp đi của cải, cướp nhà lẻ loi, và chặn đường cướp giật. Ba yếu tố nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào chỗ hiểm trở quanh co, dựa vào rừng rậm, và dựa vào người có quyền lực. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tên cướp lớn dựa vào chỗ hiểm trở quanh co? Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào vùng sông khó qua hay núi non hiểm trở. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là tên cướp lớn dựa vào chỗ hiểm trở quanh co. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tên cướp lớn dựa vào rừng rậm? Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào rừng cỏ rậm, hay rừng cây rậm, hay một chỗ khuất kín, hay một khu rừng lớn rậm rạp.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là tên cướp lớn dựa vào rừng rậm. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là tên cướp lớn dựa vào người có quyền lực? Ở đây, này các Tỷ-kheo, tên cướp lớn dựa vào các vua hay các đại thần của vua. Anh ta nghĩ như vầy: ‘Nếu có ai buộc tội ta điều gì, các vua này hay các đại thần của vua này sẽ đứng ra cãi lẽ, bênh vực cho ta.’ Và nếu có ai nói đến anh ta điều gì, các vua ấy hay các đại thần ấy thật sự đứng ra cãi lẽ, bênh vực cho anh ta. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là tên cướp lớn dựa vào người có quyền lực. Này các Tỷ-kheo, với ba yếu tố này, một tên cướp lớn đột nhập phá khóa, cướp đi của cải, cướp nhà lẻ loi, và chặn đường cướp giật.

Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, một vị Tỷ-kheo xấu có đủ ba yếu tố thì giữ mình trong cảnh hư hại, tổn thương, đáng trách, bị người có trí chê trách, và tạo ra nhiều điều không phước. Ba yếu tố nào? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo xấu dựa vào chỗ quanh co, dựa vào rừng rậm, và dựa vào người có quyền lực. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo xấu dựa vào chỗ quanh co? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo xấu có hành vi quanh co bằng thân, có hành vi quanh co bằng lời nói, có hành vi quanh co bằng ý. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là vị Tỷ-kheo xấu dựa vào chỗ quanh co. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo xấu dựa vào rừng rậm? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo xấu có cái thấy sai, mang cái thấy cực đoan, bám chặt vào một phía.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, là vị Tỷ-kheo xấu dựa vào rừng rậm. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là vị Tỷ-kheo xấu dựa vào người có quyền lực? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo xấu dựa vào các vua hay các đại thần của vua. Vị ấy nghĩ như vầy: ‘Nếu có ai buộc tội ta điều gì, các vua này hay các đại thần của vua này sẽ đứng ra cãi lẽ, bênh vực cho ta.’ Và nếu có ai nói đến vị ấy điều gì, các vua ấy hay các đại thần ấy thật sự đứng ra cãi lẽ, bênh vực cho vị ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là vị Tỷ-kheo xấu dựa vào người có quyền lực. Này các Tỷ-kheo, với ba yếu tố này, một vị Tỷ-kheo xấu giữ mình trong cảnh hư hại, tổn thương, đáng trách, bị người có trí chê trách, và tạo ra nhiều điều không phước.”

Bài thứ 11. Hết phẩm Nhỏ, phẩm thứ năm.

Phần kệ tóm tắt

Sự Có Mặt, các dấu hiệu, các lý do, cuộc nói chuyện trôi chảy, người hiền trí, người có giới hạnh; hữu vi, vua núi, sự hăng hái, và tên cướp lớn — mười một bài. Hết phần năm mươi thứ nhất.