Kinh Thiền Định Thứ Nhất
Nhiều Tỷ-kheo đến hỏi Đức Phật cùng một câu hỏi như trong kinh Có Tưởng: trạng thái định không có tưởng về mọi đối tượng mà vẫn có tưởng là trạng thái nào? Đức Phật trả lời như trước: vị Tỷ-kheo chỉ giữ một tưởng duy nhất về Niết-bàn — mọi hành lắng xuống, mọi bám víu buông bỏ, khát ái dứt sạch.
Điểm thực hànhKhi vào thiền, hãy để mọi đối tượng lùi xuống và chỉ giữ lại một tưởng hướng về sự buông bỏ hoàn toàn.
Phẩm Tùy Niệm Kinh Thiền Định Thứ Nhất Bấy giờ, nhiều Tỷ-kheo đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ Ngài rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỷ-kheo thưa với Đức Phật: “Có thể chăng, bạch Thế Tôn, một vị Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực) chứng được một trạng thái định như vậy: vị ấy không có tưởng về đất nơi đất, không có tưởng về nước nơi nước, không có tưởng về lửa nơi lửa, không có tưởng về gió nơi gió, không có tưởng về Không vô biên xứ nơi Không vô biên xứ, không có tưởng về Thức vô biên xứ nơi Thức vô biên xứ, không có tưởng về Vô sở hữu xứ nơi Vô sở hữu xứ, không có tưởng về Phi tưởng phi phi tưởng xứ nơi Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không có tưởng về đời này nơi đời này, không có tưởng về đời sau nơi đời sau, và với những gì được thấy, được nghe, được cảm nhận, được biết, được đạt đến, được tìm cầu, được ý suy xét, vị ấy cũng không có tưởng về chúng; vậy mà vị ấy vẫn có tưởng?”
“Có thể như vậy, này các Tỷ-kheo: một vị Tỷ-kheo chứng được một trạng thái định như vậy — vị ấy không có tưởng về đất nơi đất, không có tưởng về nước nơi nước, không có tưởng về lửa nơi lửa, không có tưởng về gió nơi gió, không có tưởng về Không vô biên xứ nơi Không vô biên xứ, không có tưởng về Thức vô biên xứ nơi Thức vô biên xứ, không có tưởng về Vô sở hữu xứ nơi Vô sở hữu xứ, không có tưởng về Phi tưởng phi phi tưởng xứ nơi Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không có tưởng về đời này nơi đời này, không có tưởng về đời sau nơi đời sau, và với những gì được thấy, được nghe, được cảm nhận, được biết, được đạt đến, được tìm cầu, được ý suy xét, vị ấy cũng không có tưởng về chúng; vậy mà vị ấy vẫn có tưởng.”
“Bạch Thế Tôn, nhưng làm sao có thể như vậy: một vị Tỷ-kheo chứng được một trạng thái định như vậy — vị ấy không có tưởng về đất nơi đất, không có tưởng về nước nơi nước, không có tưởng về lửa nơi lửa, không có tưởng về gió nơi gió, không có tưởng về Không vô biên xứ nơi Không vô biên xứ, không có tưởng về Thức vô biên xứ nơi Thức vô biên xứ, không có tưởng về Vô sở hữu xứ nơi Vô sở hữu xứ, không có tưởng về Phi tưởng phi phi tưởng xứ nơi Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không có tưởng về đời này nơi đời này, không có tưởng về đời sau nơi đời sau, và với những gì được thấy, được nghe, được cảm nhận, được biết, được đạt đến, được tìm cầu, được ý suy xét, vị ấy cũng không có tưởng về chúng; vậy mà vị ấy vẫn có tưởng?”
“Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo có tưởng như sau: “Đây là yên tĩnh, đây là cao đẹp — tức là mọi hành đều lắng xuống, mọi bám víu đều buông bỏ, khát ái dứt sạch, không còn tham, sự tắt, Niết-bàn.” Như vậy, này các Tỷ-kheo, một vị Tỷ-kheo chứng được một trạng thái định như vậy — vị ấy không có tưởng về đất nơi đất, không có tưởng về nước nơi nước, không có tưởng về lửa nơi lửa, không có tưởng về gió nơi gió, không có tưởng về Không vô biên xứ nơi Không vô biên xứ, không có tưởng về Thức vô biên xứ nơi Thức vô biên xứ, không có tưởng về Vô sở hữu xứ nơi Vô sở hữu xứ, không có tưởng về Phi tưởng phi phi tưởng xứ nơi Phi tưởng phi phi tưởng xứ, không có tưởng về đời này nơi đời này, không có tưởng về đời sau nơi đời sau, và với những gì được thấy, được nghe, được cảm nhận, được biết, được đạt đến, được tìm cầu, được ý suy xét, vị ấy cũng không có tưởng về chúng; vậy mà vị ấy vẫn có tưởng.”
Bài thứ 8.