Kinh Tại Kusinārā
Tại Kusinārā, trong khu rừng Baliharaṇa, Đức Phật dạy: một Tỷ-kheo muốn buộc tội người khác thì trước hết phải tự xét năm điều trong mình — thân hành có trong sạch không, khẩu hành có trong sạch không, tâm từ với các bạn tu có vững không, có học thuộc và hiểu sâu giáo pháp không, có thông thạo cả hai bộ giới bổn không — và phải tự lập năm điều trong cách nói: nói đúng lúc, đúng sự thật, nhẹ nhàng, có ích và với tâm từ.
Điểm thực hànhTrước khi góp ý hay chê trách ai, hãy tự hỏi đủ mười điều của kinh này: năm điều tự xét về mình và năm điều về cách mình sắp nói.
Phẩm Mắng Nhiếc Kinh Tại Kusinārā Một thời, Đức Phật ở tại Kusinārā, trong khu rừng Baliharaṇa. Tại đó, Đức Phật gọi các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực): “Này các Tỷ-kheo!” “Bạch Ngài.” Các Tỷ-kheo đáp lời Đức Phật. Đức Phật nói như sau: “Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo muốn buộc tội người khác, muốn buộc tội một người, trước hết hãy tự xét năm điều trong mình và tự lập năm điều trong mình, rồi mới buộc tội người ấy. Năm điều nào cần tự xét trong mình? Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo muốn buộc tội người khác hãy tự xét như sau: ‘Thân hành của ta có trong sạch không? Ta có thân hành trong sạch, không tỳ vết, không chỗ chê trách không? Điều này có ở nơi ta hay không?’ Này các Tỷ-kheo, nếu vị Tỷ-kheo không có thân hành trong sạch, không tỳ vết, không chỗ chê trách, sẽ có người nói với vị ấy:
‘Này Tôn giả, trước hết hãy lo rèn luyện thân hành của mình đi.’ Sẽ có người nói với vị ấy như vậy. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo muốn buộc tội người khác hãy tự xét như sau: ‘Khẩu hành của ta có trong sạch không? Ta có khẩu hành trong sạch, không tỳ vết, không chỗ chê trách không? Điều này có ở nơi ta hay không?’ Này các Tỷ-kheo, nếu vị Tỷ-kheo không có khẩu hành trong sạch, không tỳ vết, không chỗ chê trách, sẽ có người nói với vị ấy: ‘Này Tôn giả, trước hết hãy lo rèn luyện khẩu hành của mình đi.’ Sẽ có người nói với vị ấy như vậy. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo muốn buộc tội người khác hãy tự xét như sau: ‘Tâm từ của ta đối với các bạn cùng tu đã vững chắc, không còn oán giận chưa?
Điều này có ở nơi ta hay không?’ Này các Tỷ-kheo, nếu tâm từ của vị Tỷ-kheo đối với các bạn cùng tu chưa vững chắc, còn oán giận, sẽ có người nói với vị ấy: ‘Này Tôn giả, trước hết hãy lập tâm từ đối với các bạn cùng tu đi.’ Sẽ có người nói với vị ấy như vậy. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo muốn buộc tội người khác hãy tự xét như sau: ‘Ta có phải là người nghe nhiều, nhớ giữ điều đã nghe, tích lũy điều đã nghe không? Những pháp tốt ở đầu, tốt ở giữa, tốt ở cuối, đầy đủ nghĩa và văn, chỉ rõ đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ và trong sạch — những pháp như vậy ta có nghe nhiều, nhớ giữ, đọc tụng bằng lời, suy xét bằng ý, khéo thấu suốt bằng hiểu biết đúng không?
Điều này có ở nơi ta hay không?’ Này các Tỷ-kheo, nếu vị Tỷ-kheo không phải là người nghe nhiều, nhớ giữ điều đã nghe, tích lũy điều đã nghe; những pháp tốt ở đầu, tốt ở giữa, tốt ở cuối, đầy đủ nghĩa và văn, chỉ rõ đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ và trong sạch — những pháp như vậy vị ấy không nghe nhiều, không nhớ giữ, không đọc tụng bằng lời, không suy xét bằng ý, không khéo thấu suốt bằng hiểu biết đúng, sẽ có người nói với vị ấy: ‘Này Tôn giả, trước hết hãy học thuộc các kinh điển đi.’ Sẽ có người nói với vị ấy như vậy. Lại nữa, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo muốn buộc tội người khác hãy tự xét như sau: ‘Cả hai bộ giới bổn đã được truyền đến ta một cách đầy đủ, phân tích khéo, thông suốt khéo, phán đoán khéo, theo từng điều luật và từng chi tiết chưa?
Điều này có ở nơi ta hay không?’ Này các Tỷ-kheo, nếu cả hai bộ giới bổn chưa được truyền đến vị Tỷ-kheo một cách đầy đủ, chưa phân tích khéo, chưa thông suốt khéo, chưa phán đoán khéo theo từng điều luật và từng chi tiết, thì khi bị hỏi: ‘Tôn giả, điều này Đức Phật đã nói ở đâu?’, vị ấy sẽ không trả lời được. Khi ấy, sẽ có người nói với vị ấy: ‘Này Tôn giả, trước hết hãy lo học giới luật đi.’ Sẽ có người nói với vị ấy như vậy. Đó là năm điều cần tự xét trong mình. Năm điều nào cần tự lập trong mình? ‘Ta sẽ nói đúng lúc, không nói sai lúc; ta sẽ nói đúng sự thật, không nói sai sự thật; ta sẽ nói nhẹ nhàng, không nói thô bạo; ta sẽ nói điều có ích, không nói điều vô ích; ta sẽ nói với tâm từ, không nói với lòng oán giận giấu kín.’ Đó là năm điều cần tự lập trong mình.
Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo muốn buộc tội người khác, sau khi tự xét năm điều này trong mình và tự lập năm điều này trong mình, hãy buộc tội người ấy.” Bài thứ 4.