Kinh Kāḷī

Tại Kuraraghara, nữ cư sĩ Kāḷī hỏi Tôn giả Mahākaccāna về ý nghĩa rộng rãi của bài kệ Đức Phật nói trong Các Câu Hỏi Của Thiếu Nữ: “Ta đạt được mục đích, tâm Ta được an tịnh”. Ngài giảng: nhiều Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt một Thiền án — từ đất cho đến thức — là mục đích cao nhất; còn Đức Phật thắng tri từng Thiền án đến mức cao nhất của nó, thấy rõ sự tập khởi, sự nguy hại, sự xuất ly và tri kiến về đạo cùng phi đạo — nhờ vậy Ngài mới thật biết mình đã đạt mục đích và tâm đã an tịnh.

Điểm thực hành

Đừng dừng lại ở một trạng thái thiền dễ chịu nào rồi cho đó là đích cuối: hãy nhìn thêm sự tập khởi, sự nguy hại và lối thoát của chính trạng thái ấy, như cách Đức Phật thắng tri từng Thiền án.

Phẩm Lớn Kinh Kāḷī Một lần, Tôn giả Mahākaccāna ở giữa dân chúng Avanti, tại Kuraraghara, trên núi Pavatta. Bấy giờ, nữ cư sĩ Kāḷī ở Kuraraghara đi đến chỗ Tôn giả Mahākaccāna; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, nữ cư sĩ Kāḷī ở Kuraraghara thưa với Tôn giả Mahākaccāna: — Thưa Tôn giả, Đức Phật có nói như sau trong Các Câu Hỏi Của Thiếu Nữ:

Nghĩa là

Ta đã đạt được mục đích, tâm Ta đã được yên tĩnh, Sau khi chiến thắng đội quân của những sắc đẹp đáng yêu, Một mình tu thiền, Ta đạt được niềm an lạc của sự giác ngộ. Vì vậy, Ta không kết bạn thân thiết với đám đông, kết bạn thân thiết với bất cứ ai — đó không phải là việc Ta làm.

Thưa Tôn giả, lời nói vắn tắt này của Đức Phật cần được hiểu ý nghĩa rộng rãi như thế nào?” — Này Nữ cư sĩ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt Thiền án đất là cao nhất; nghĩ rằng “đây là mục đích”, họ được sinh vào đó. Cho đến mức nào mà sự chứng đạt Thiền án đất được xem là cao nhất, Đức Phật đã thắng tri đến mức ấy. Sau khi thắng tri như vậy, Đức Phật đã thấy sự tập khởi, đã thấy sự nguy hại, đã thấy sự xuất ly, đã thấy tri kiến về đạo và phi đạo. Do thấy sự tập khởi, do thấy sự nguy hại, do thấy sự xuất ly, do thấy tri kiến về đạo và phi đạo, Ngài rõ biết mục đích đã đạt được, tâm đã được an tịnh. — Này Nữ cư sĩ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt Thiền án nước là cao nhất; nghĩ rằng “đây là mục đích”, họ được sinh vào đó. Nhưng Đức Phật đã thắng tri sự chứng đạt Thiền án nước cho đến mức nó được xem là cao nhất. Sau khi thắng tri như vậy, Ngài đã thấy sự tập khởi, đã thấy sự nguy hại, đã thấy sự xuất ly, đã thấy tri kiến về đạo và phi đạo. Do thấy sự tập khởi, do thấy sự nguy hại, do thấy sự xuất ly, do thấy tri kiến về đạo và phi đạo, Ngài rõ biết mục đích đã đạt được, tâm đã được an tịnh.

— Này Nữ cư sĩ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt Thiền án lửa là cao nhất; nghĩ rằng “đây là mục đích”, họ được sinh vào đó. Nhưng Đức Phật đã thắng tri sự chứng đạt Thiền án lửa cho đến mức nó được xem là cao nhất. Sau khi thắng tri như vậy, Ngài đã thấy sự tập khởi, đã thấy sự nguy hại, đã thấy sự xuất ly, đã thấy tri kiến về đạo và phi đạo. Do thấy sự tập khởi, do thấy sự nguy hại, do thấy sự xuất ly, do thấy tri kiến về đạo và phi đạo, Ngài rõ biết mục đích đã đạt được, tâm đã được an tịnh. — Này Nữ cư sĩ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt Thiền án gió là cao nhất; nghĩ rằng “đây là mục đích”, họ được sinh vào đó. Nhưng Đức Phật đã thắng tri sự chứng đạt Thiền án gió cho đến mức nó được xem là cao nhất. Sau khi thắng tri như vậy, Ngài đã thấy sự tập khởi, đã thấy sự nguy hại, đã thấy sự xuất ly, đã thấy tri kiến về đạo và phi đạo. Do thấy sự tập khởi, do thấy sự nguy hại, do thấy sự xuất ly, do thấy tri kiến về đạo và phi đạo, Ngài rõ biết mục đích đã đạt được, tâm đã được an tịnh.

— Này Nữ cư sĩ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt Thiền án xanh là cao nhất; nghĩ rằng “đây là mục đích”, họ được sinh vào đó. Nhưng Đức Phật đã thắng tri sự chứng đạt Thiền án xanh cho đến mức nó được xem là cao nhất. Sau khi thắng tri như vậy, Ngài đã thấy sự tập khởi, đã thấy sự nguy hại, đã thấy sự xuất ly, đã thấy tri kiến về đạo và phi đạo. Do thấy sự tập khởi, do thấy sự nguy hại, do thấy sự xuất ly, do thấy tri kiến về đạo và phi đạo, Ngài rõ biết mục đích đã đạt được, tâm đã được an tịnh. — Này Nữ cư sĩ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt Thiền án vàng là cao nhất; nghĩ rằng “đây là mục đích”, họ được sinh vào đó. Nhưng Đức Phật đã thắng tri sự chứng đạt Thiền án vàng cho đến mức nó được xem là cao nhất. Sau khi thắng tri như vậy, Ngài đã thấy sự tập khởi, đã thấy sự nguy hại, đã thấy sự xuất ly, đã thấy tri kiến về đạo và phi đạo. Do thấy sự tập khởi, do thấy sự nguy hại, do thấy sự xuất ly, do thấy tri kiến về đạo và phi đạo, Ngài rõ biết mục đích đã đạt được, tâm đã được an tịnh.

— Này Nữ cư sĩ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt Thiền án đỏ là cao nhất; nghĩ rằng “đây là mục đích”, họ được sinh vào đó. Nhưng Đức Phật đã thắng tri sự chứng đạt Thiền án đỏ cho đến mức nó được xem là cao nhất. Sau khi thắng tri như vậy, Ngài đã thấy sự tập khởi, đã thấy sự nguy hại, đã thấy sự xuất ly, đã thấy tri kiến về đạo và phi đạo. Do thấy sự tập khởi, do thấy sự nguy hại, do thấy sự xuất ly, do thấy tri kiến về đạo và phi đạo, Ngài rõ biết mục đích đã đạt được, tâm đã được an tịnh. — Này Nữ cư sĩ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt Thiền án trắng là cao nhất; nghĩ rằng “đây là mục đích”, họ được sinh vào đó. Nhưng Đức Phật đã thắng tri sự chứng đạt Thiền án trắng cho đến mức nó được xem là cao nhất. Sau khi thắng tri như vậy, Ngài đã thấy sự tập khởi, đã thấy sự nguy hại, đã thấy sự xuất ly, đã thấy tri kiến về đạo và phi đạo. Do thấy sự tập khởi, do thấy sự nguy hại, do thấy sự xuất ly, do thấy tri kiến về đạo và phi đạo, Ngài rõ biết mục đích đã đạt được, tâm đã được an tịnh.

— Này Nữ cư sĩ, có một số Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt Thiền án hư không là cao nhất; nghĩ rằng “đây là mục đích”, họ được sinh vào đó. Nhưng Đức Phật đã thắng tri sự chứng đạt Thiền án hư không cho đến mức nó được xem là cao nhất. Sau khi thắng tri như vậy, Ngài đã thấy sự tập khởi, đã thấy sự nguy hại, đã thấy sự xuất ly, đã thấy tri kiến về đạo và phi đạo. Do thấy sự tập khởi, do thấy sự nguy hại, do thấy sự xuất ly, do thấy tri kiến về đạo và phi đạo, Ngài rõ biết mục đích đã đạt được, tâm đã được an tịnh. Có một số Sa-môn, Bà-la-môn xem sự chứng đạt Thiền án thức là cao nhất; nghĩ rằng “đây là mục đích”, họ được sinh vào đó. Cho đến mức nào mà sự chứng đạt Thiền án thức được xem là cao nhất, Đức Phật đã thắng tri đến mức ấy.

Sau khi thắng tri như vậy, Đức Phật đã thấy sự tập khởi, đã thấy sự nguy hại, đã thấy sự xuất ly, đã thấy tri kiến về đạo và phi đạo. Do thấy sự tập khởi, do thấy sự nguy hại, do thấy sự xuất ly, do thấy tri kiến về đạo và phi đạo, Ngài rõ biết mục đích đã đạt được, tâm đã được an tịnh. Như vậy, này Nữ cư sĩ, đó là cách hiểu ý nghĩa rộng rãi của điều Đức Phật đã nói vắn tắt trong Các Câu Hỏi Của Thiếu Nữ:

Nghĩa là

Ta đã đạt được mục đích, tâm Ta đã được yên tĩnh, Sau khi chiến thắng đội quân của những sắc đẹp đáng yêu, Một mình tu thiền, Ta đạt được niềm an lạc của sự giác ngộ. Vì vậy, Ta không kết bạn thân thiết với đám đông, kết bạn thân thiết với bất cứ ai — đó không phải là việc Ta làm.

Này Nữ cư sĩ, lời nói vắn tắt này của Đức Phật cần được hiểu ý nghĩa rộng rãi như vậy.” Bài thứ 6.