Phi Pháp Và Pháp (3) — Mười Nghiệp Đạo

Kinh này phân tích chi tiết từng nghiệp đạo: sát sinh là phi pháp, từ bỏ sát sinh là pháp; các pháp ác sinh do duyên sát sinh là phi mục đích, các thiện pháp viên mãn do duyên từ bỏ sát sinh là mục đích. Phân tích chạy đều qua cả mười nghiệp đạo, cho thấy mỗi hành động đều kéo theo “quả” thiện ác của riêng nó.

Điểm thực hành

Đừng chỉ hỏi “việc này đúng hay sai” — hãy đi thêm hai bước như kinh: việc này sinh ra những pháp ác nào (phi mục đích), và việc đối nghịch của nó nuôi lớn những thiện pháp nào (mục đích). Thấy đủ bốn ô của bảng, quyết định sẽ tự sáng rõ.

Phẩm Jāṇussoṇi Kinh Phi Pháp Thứ Ba — Phi pháp, này các Tỷ-kheo, cần phải được hiểu biết, và pháp cũng vậy; phi mục đích cần phải được hiểu biết, và mục đích cũng vậy. Sau khi biết phi pháp và pháp, sau khi biết phi mục đích và mục đích, pháp như thế nào, mục đích như thế nào, hãy thực hành đúng như thế ấy. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là phi pháp, thế nào là pháp, thế nào là phi mục đích, thế nào là mục đích? Sát sinh, này các Tỷ-kheo, là phi pháp; từ bỏ sát sinh là pháp; và các pháp ác, bất thiện do duyên sát sinh sinh khởi — đây là phi mục đích; và do duyên từ bỏ sát sinh, nhiều thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập — đây là mục đích. Lấy của không cho, này các Tỷ-kheo, là phi pháp; từ bỏ lấy của không cho là pháp; và các pháp ác, bất thiện do duyên lấy của không cho sinh khởi — đây là phi mục đích; và do duyên từ bỏ lấy của không cho, nhiều thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập — đây là mục đích.

Tà hạnh trong các dục, này các Tỷ-kheo, là phi pháp; từ bỏ tà hạnh trong các dục là pháp; và các pháp ác, bất thiện do duyên tà hạnh trong các dục sinh khởi — đây là phi mục đích; và do duyên từ bỏ tà hạnh trong các dục, nhiều thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập — đây là mục đích. Nói láo, này các Tỷ-kheo, là phi pháp; từ bỏ nói láo là pháp; và các pháp ác, bất thiện do duyên nói láo sinh khởi — đây là phi mục đích; và do duyên từ bỏ nói láo, nhiều thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập — đây là mục đích. Nói hai lưỡi, này các Tỷ-kheo, là phi pháp; từ bỏ nói hai lưỡi là pháp; và các pháp ác, bất thiện do duyên nói hai lưỡi sinh khởi — đây là phi mục đích; và do duyên từ bỏ nói hai lưỡi, nhiều thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập — đây là mục đích.

Nói lời độc ác, này các Tỷ-kheo, là phi pháp; từ bỏ nói lời độc ác là pháp; và các pháp ác, bất thiện do duyên nói lời độc ác sinh khởi — đây là phi mục đích; và do duyên từ bỏ nói lời độc ác, nhiều thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập — đây là mục đích. Nói lời phù phiếm, này các Tỷ-kheo, là phi pháp; từ bỏ nói lời phù phiếm là pháp; và các pháp ác, bất thiện do duyên nói lời phù phiếm sinh khởi — đây là phi mục đích; và do duyên từ bỏ nói lời phù phiếm, nhiều thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập — đây là mục đích. Tham đắm, này các Tỷ-kheo, là phi pháp; không tham đắm là pháp; và các pháp ác, bất thiện do duyên tham đắm sinh khởi — đây là phi mục đích; và do duyên không tham đắm, nhiều thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập — đây là mục đích.

Sân hận, này các Tỷ-kheo, là phi pháp; không sân hận là pháp; và các pháp ác, bất thiện do duyên sân hận sinh khởi — đây là phi mục đích; và do duyên không sân hận, nhiều thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập — đây là mục đích. Tà kiến, này các Tỷ-kheo, là phi pháp; chánh kiến là pháp; và các pháp ác, bất thiện do duyên tà kiến sinh khởi — đây là phi mục đích; và do duyên chánh kiến, nhiều thiện pháp đi đến viên mãn trong tu tập — đây là mục đích. “Phi pháp, này các Tỷ-kheo, cần phải được hiểu biết, và pháp cũng vậy; phi mục đích cần phải được hiểu biết, và mục đích cũng vậy. Sau khi biết phi pháp và pháp, sau khi biết phi mục đích và mục đích, pháp như thế nào, mục đích như thế nào, hãy thực hành đúng như thế ấy” — lời Ta đã nói như vậy là do duyên này mà nói.

Bài thứ 7.