Con Đường Sai Và Con Đường Đúng
Đức Phật dạy một chuỗi nhân duyên mười mắt xích: dựa vào cái sai thì đưa đến thất bại, không thành công — tà kiến sinh tà tư duy, tà tư duy sinh tà ngữ, và cứ thế qua tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định, tà trí, cho đến tà giải thoát. Ngược lại, dựa vào cái đúng thì đưa đến thành công: chánh kiến khởi đầu cho cả chuỗi mười chi phần chân chánh, kết thúc bằng chánh giải thoát.
Điểm thực hànhMọi mắt xích đều bắt đầu từ kiến — cái thấy của ta về đời sống. Muốn đổi kết quả ở cuối chuỗi, đừng chỉ sửa hành vi ở giữa; hãy quay về kiểm tra và chỉnh lại cái thấy đầu tiên.
Phẩm Các Tưởng Của Người Xuất Gia Kinh Con Đường Sai — Này các Tỷ-kheo, dựa vào cái sai thì đưa đến thất bại, không đưa đến thành công. Và này các Tỷ-kheo, dựa vào cái sai đưa đến thất bại, không đưa đến thành công, là như thế nào? Với người có tà kiến, sinh khởi tà tư duy. Với người có tà tư duy, sinh khởi tà ngữ. Với người có tà ngữ, sinh khởi tà nghiệp. Với người có tà nghiệp, sinh khởi tà mạng. Với người có tà mạng, sinh khởi tà tinh tấn. Với người có tà tinh tấn, sinh khởi tà niệm. Với người có tà niệm, sinh khởi tà định. Với người có tà định, sinh khởi tà trí. Với người có tà trí, sinh khởi tà giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, dựa vào cái sai thì đưa đến thất bại, không đưa đến thành công.
Dựa vào cái đúng, này các Tỷ-kheo, đưa đến thành công, không đưa đến thất bại. Và này các Tỷ-kheo, dựa vào cái đúng đưa đến thành công, không đưa đến thất bại, là như thế nào? Với người có chánh kiến, sinh khởi chánh tư duy. Với người có chánh tư duy, sinh khởi chánh ngữ. Với người có chánh ngữ, sinh khởi chánh nghiệp. Với người có chánh nghiệp, sinh khởi chánh mạng. Với người có chánh mạng, sinh khởi chánh tinh tấn. Với người có chánh tinh tấn, sinh khởi chánh niệm. Với người có chánh niệm, sinh khởi chánh định. Với người có chánh định, sinh khởi chánh trí. Với người có chánh trí, sinh khởi chánh giải thoát. Như vậy, này các Tỷ-kheo, dựa vào cái đúng thì đưa đến thành công, không đưa đến thất bại.
Bài thứ 3.