Ký sự về Paṭācārā
Paṭācārā kể: kiếp xưa ở thành Haṁsavatī, nghe đức Phật Padumuttara khen vị ni đứng đầu về Luật, bà phát nguyện và được thọ ký sẽ thành Paṭācārā, vị ni giỏi Luật nhất vào thời đức Phật Gotama. Kiếp cuối, sau khi mất cả hai con, chồng, cha mẹ và em trai trong thời gian ngắn, bà đau khổ đến loạn trí; được đức Phật nhắc «không ai bảo vệ được người đã bị cái chết khuất phục», bà tỉnh lại, xuất gia, chứng A-la-hán và học trọn bộ Luật.
Điểm thực hànhKhi mất mát dồn dập, đừng tìm chỗ nương tựa nơi những người thân cũng phải chết như mình — hãy quay về tìm lại chính mình và nương tựa vào Pháp.
Trưởng Lão Ni Ký Sự Phẩm Ekūposathikā Ký sự về trưởng lão ni Paṭācārā
bậc thông suốt về tất cả các pháp
Trước đây một trăm ngàn kiếp,
đã hiện khởi.
tôi đã được sanh ra ở tại Haṁsavatī,
trong gia đình triệu phú
được rạng rỡ với vô số loại châu báu,
tôi đã được thừa hưởng lạc thú lớn lao.
Tôi đã đi đến bậc Đại Hùng ấy
và đã lắng nghe lời giảng Pháp.
Sau đó, với niềm tịnh tín sanh khởi
tôi đã đi đến nương tựa vào đấng Chiến Thắng.
là đứng đầu trong số các vị ni thông suốt về Luật.
Sau đó, đấng Lãnh Đạo đã tán dương vị tỳ khưu ni
và khiêm tốn như thế ấy,
có sự tự tin về các điều được phép hoặc không được phép
Khi ấy, với tâm hoan hỷ,
có sự mong muốn về vị thế ấy,
tôi đã thỉnh mời đấng Thập Lực,
vị Lãnh Đạo Thế Gian cùng với hội chúng.
Sau khi đã dâng vật thực trong bảy ngày,
tôi đã dâng cúng ba y,
rồi đã quỳ xuống đê đầu ở bàn chân
và đã nói lời nói này:
“Bạch đấng Anh Hùng, vị ni đã được Ngài tán dương
vào tám ngày trước đây.
nếu được thành tựu con sẽ trở thành như vị ni ấy.”
Bạch đấng Lãnh Đạo, nếu được thành tựu
Khi ấy, bậc Đạo Sư đã nói với tôi rằng:
“Này cô gái hiền thục, chớ lo ngại, hãy yên tâm.
Trong thời vị lai xa xôi,
nàng sẽ đạt được điều mong ước ấy.
Vào một trăm ngàn kiếp về sau này,
xuất thân gia tộc Okkāka
bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi,
sẽ xuất hiện ở thế gian.
là người thừa tựGiáo Pháp của vị(Phật) ấy,
là chánh thống, được tạo ra từGiáo Pháp,
có tên là Paṭācārā.”
Nàng sẽ trở thành nữ Thinh Văn của bậc Đạo Sư,
Khi ấy, tôi đã được hoan hỷ.
cho đến hết cuộc đời.
Với tâm từ mẫn, tôi đã phục vụ
bậc Lãnh Đạo Thế Gian cùng với hội chúng
Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp
và do các nguyện lực của tác ý,
sau khi từ bỏ thân nhân loại
tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
Ở vào kiếp Bhadda này,
là thân quyến của đấng Phạm Thiên.
tên Kassapa, thuộc dòng dõi, có danh tiếng vĩ đại,
trong số các vị đang thuyết giảng đã hiện khởi đấng cao quý
là người hộ độ của bậc Đại Ẩn Sĩ.
Khi ấy, có vị quân vương
là đức vua xứ Kāsi tên Kikī
ở tại kinh thành Bārāṇasī
Tôi đã là người con gái thứ ba của vị (vua) ấy,
được nổi danh là Bhikkhunī.
Sau khi lắng nghe Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng cao cả,
tôi đã xin xuất gia.
Cha đã không cho phép chúng tôi.
ngay tại nhà
trong hai chục ngàn năm,
không xao lãng.
chúng tôi đã thực hành Phạm hạnh của người thiếu nữ
là những người con gái của đức vua khéo được nuôi dưỡng,
đã vui thích trong việc hộ độ đức Phật.
Được hoan hỷ, bảy người con gái
Samaṇī, Samaṇaguttā,
Bhikkhunī, Bhikkhudāsikā,
Dhammā, luôn cả Sudhammā nữa,
và Saṅghadāsikā là thứ bảy.
Tôi, Uppalavaṇṇā,
Khemā, Bhikkhunī hiền thục,
Kisāgotamī, Dhammadinnā,
và Visākhā là thứ bảy (vào thời hiện tại).
Do các nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp
và do các nguyện lực của tác ý,
sau khi từ bỏ thân nhân loại
tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
Và trong kiếp sống cuối cùng hiện nay,
tôi đã được sanh vào gia đình triệu phú
ở trong kinh thành Sāvatthī.
sung túc, thịnh vượng, có tài sản lớn lao
Và khi đã đạt đến tuổi thanh xuân,
tôi đã bị tác động của sự suy tầm.
Sau khi gặp người đàn ông quê mùa,
tôi đã bỏ đi cùng với người ấy.
Tôi đã sanh ra một người con trai,
đứa thứ nhì còn ở trong bụng của tôi.
“Ta sẽ gặp lại cha mẹ.”
tôi đã ước muốn mãnh liệt rằng:
Người chồng của tôi đã không bằng lòng.
Khi ấy, trong lúc người ấy đi vắng,
mỗi một mình tôi đã rời khỏi ngôi nhà
để đi đến kinh thành Sāvatthī.
Sau đó, người chồng của tôi đã đi đến
và đã gặp tôi ở trên đường lộ.
có cơn gió vô cùng khủng khiếp sanh lên do nghiệp của tôi
đã ào tới.
Và có trận mưa lớn đã xuất hiện
vào lúc lâm bồn của tôi.
Khi ấy, người chồng đã ra đi vì mục đích củi gỗ (để sưởi ấm)
và đã bị chết bởi con rắn.
Khi ấy, do đau đớn vì đã sanh đẻ,
không người bảo hộ, tôi đã trở nên khốn khổ.
tôi đã nhìn thấy con sông cạn bị tràn ngập.
Trong khi đi đến chỗ trú ngụ của gia đình,
Sau khi ẳm lấy đứa bé tôi đã lội qua,
và còn mỗi một đứa ở bờ bên kia.
Tôi đã đặt đứa con trai thơ dại nằm xuống
vì việc mang đứa kia sang.
Tôi đã quay trở lại.
Có con chim ưng đã tha đi đứa nhỏ đang kêu khóc
và dòng nước đã cuốn trôi đứa kia;
tôi đây đã bị xâm chiếm bởi sầu muộn.
Sau khi đi đến thành Sāvatthī,
tôi đã nghe rằng những người thân đã chết.
bị dằn vặt bởi nỗi sầu muộn,
bị xâm chiếm bởi nỗi sầu muộn lớn lao, tôi đã nói rằng:
“Cả hai người con trai đã lìa đời,
chồng của tôi đã bị chết ở trên đường,
mẹ cha và người em trai
đã được thiêu chung ở một giàn hỏa táng.”
Khi ấy, trở nên ốm yếu, vàng vọt,
không người bảo hộ, tâm ý thê lương,
trong lúc đi quanh quẩn đó đây
tôi đã nhìn thấy đấng Điều Phục Nhân.
Sau đó, bậc Đạo Sư đã nói với tôi rằng:
“Này con gái, chớ khóc than, hãy bình tâm.
Con hãy tìm kiếm lại chính mình.
Sao con lại buồn đau một cách vô ích?
Không có những người con trai,
không có người cha, cũng không có những người thân trong việc bảo vệ.
Đối với người đã bị khuất phục bởi sự chết,
sự bảo vệ ở những người thân là không có.”
Sau khi lắng nghe lời nói ấy của bậc Hiền Trí,
tôi đã chứng đạt quả vị thứ nhất.
Sau khi xuất gia không bao lâu,
tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán.
tôi có năng lực về các thần thông,
về thiên nhĩ giới,
tôi biết được tâm của người khác.
Là người thực hành theo lời dạy của đấng Đạo Sư,
Tôi biết được đời sống trước đây,
thiên nhãn được thanh tịnh.
Sau khi quăng bỏ tất cả các lậu hoặc,
tôi được thanh tịnh, hoàn toàn không ô nhiễm.
tôi đã học toàn bộ về Luật
trong sự hiện diện của đấng Toàn Tri,
tôi đã học toàn bộ về Luật cùng tất cả phần chi tiết
và đã trình bày đúng theo như thế.
Hoan hỷ về đức hạnh ấy, đấng Chiến Thắng
đã thiết lập tôi vào vị thế tối thắng rằng:
“Chỉ mỗi một mình Paṭācārā là đứng đầu trong số các vị ni thông suốt về Luật.”
“Chỉ mỗi một mình Paṭācārā
Bậc Đạo Sư đã được tôi phục vụ,
lời dạy của đức Phật đã được tôi thực hành,
nhiệm vụ nặng nề đã được đặt xuống,
lối dẫn đi tái sanh đã được xóa tan.
Vì mục đích nào tôi đã rời khỏi gia đình xuất gia vào đời sống không gia đình,
xuất gia vào đời sống không gia đình,
mục đích ấy tức là sự đoạn tận tất cả các sự trói buộc đã được tôi đạt đến.
sự đoạn tận tất cả các sự trói buộc
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi cái (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy của đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thực hành lời dạy của đức Phật
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được tôi đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
vị Lãnh Đạo, đấng Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc thông suốt mọi pháp Một trăm ngàn kiếp trước, đã xuất hiện. tôi sinh ra ở Haṁsavatī, trong gia đình triệu phú rực rỡ với vô số châu báu, tôi hưởng lạc thú lớn. Tôi đến gặp bậc Đại Hùng ấy và nghe lời giảng Pháp. Sau đó, lòng tin trong sáng sinh khởi, tôi đến nương tựa đấng Chiến Thắng. là đứng đầu trong các vị ni thông suốt Luật. Sau đó, đấng Lãnh Đạo tán dương vị Tỷ-kheo-ni và khiêm tốn như thế, tự tin về điều được phép và không được phép Khi ấy, tâm hoan hỷ, mong muốn vị thế ấy, tôi thỉnh mời đấng Thập Lực, vị Lãnh Đạo Thế Gian cùng Tăng đoàn. Sau khi dâng vật thực suốt bảy ngày, tôi dâng cúng ba y, rồi quỳ xuống, đê đầu dưới chân, và nói lời này: “Bạch đấng Anh Hùng, vị ni được Ngài tán dương tám ngày trước đây. nếu thành tựu, con sẽ trở thành như vị ni ấy.” Bạch đấng Lãnh Đạo, nếu thành tựu, Khi ấy, bậc Đạo Sư nói với tôi: “Này cô gái lành, đừng lo, hãy yên tâm. Trong tương lai xa, nàng sẽ đạt điều mong ước ấy.” Một trăm ngàn kiếp sau, xuất thân dòng họ Okkāka bậc Đạo Sư tên Gotama theo dòng họ, sẽ xuất hiện ở thế gian. là người thừa tự Pháp của vị Phật ấy, là chánh thống, được sinh ra từ Pháp, tên là Paṭācārā.” Nàng sẽ là nữ đệ tử của bậc Đạo Sư, Khi ấy, tôi hoan hỷ. cho đến hết đời. Với tâm từ, tôi phục vụ bậc Lãnh Đạo Thế Gian cùng Tăng đoàn Nhờ việc lành ấy đã làm tốt đẹp và nhờ ý nguyện chân thành, sau khi bỏ thân người, tôi sinh lên cõi trời Đạo Lợi. Ở kiếp Bhadda này, là thân quyến của Phạm Thiên, tên là Kassapa theo dòng họ, danh tiếng lớn, bậc cao quý nhất trong các vị thuyết giảng đã xuất hiện là người hộ độ của bậc Đại Ẩn Sĩ. Khi ấy, vị vua ấy là vua xứ Kāsi tên Kikī ở kinh thành Bārāṇasī cao quý nhất. Tôi là con gái thứ ba của vị vua ấy, nổi danh là Bhikkhunī. Nghe Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng cao cả, tôi xin xuất gia. Cha không cho phép chúng tôi. ngay tại nhà trong hai mươi ngàn năm, không lơ là. chúng tôi sống đời phạm hạnh của người thiếu nữ là các công chúa được nuôi dưỡng chu đáo, vui thích hộ độ đức Phật. Được hoan hỷ, bảy người con gái Samaṇī, Samaṇaguttā, Bhikkhunī, Bhikkhudāsikā, Dhammā và cả Sudhammā nữa, và Saṅghadāsikā là người thứ bảy. Tôi, Uppalavaṇṇā, Khemā, Bhaddā và Bhikkhunī, Kisāgotamī, Dhammadinnā, và Visākhā là thứ bảy (vào thời nay). Nhờ những việc lành ấy đã làm tốt đẹp và nhờ ý nguyện chân thành, sau khi bỏ thân người, tôi sinh lên cõi trời Đạo Lợi. Đến kiếp cuối cùng này, tôi sinh vào gia đình triệu phú ở kinh thành Sāvatthī. sung túc, thịnh vượng, tài sản lớn Khi đến tuổi thanh xuân, tôi bị cuốn theo suy nghĩ vẩn vơ. Gặp một người đàn ông, tôi bỏ đi theo người ấy. Tôi sinh một người con trai, đứa thứ hai còn trong bụng tôi. “Ta sẽ gặp lại cha mẹ.” tôi quyết lòng rằng: Chồng tôi không bằng lòng. Khi ấy, lúc chồng đi vắng, một mình tôi rời nhà để đi đến kinh thành Sāvatthī. Sau đó, chồng tôi tìm đến và gặp tôi trên đường. cơn gió dữ dội do nghiệp của tôi sinh lên đã ập tới. Một trận mưa lớn nổi lên vào lúc tôi lâm bồn. Khi ấy, chồng tôi đi kiếm củi để sưởi ấm và bị rắn cắn chết. Khi ấy, đau đớn vì sinh đẻ, không người bảo hộ, tôi khốn khổ. tôi thấy con sông cạn đã tràn ngập. Trong khi đi về nhà gia đình, Ẵm đứa bé, tôi lội qua, và còn một đứa ở bờ bên kia. Tôi đặt đứa con trai nhỏ nằm xuống để quay lại đón đứa kia. Tôi quay trở lại. Chim ưng tha đi đứa nhỏ đang kêu khóc và dòng nước cuốn trôi đứa kia; tôi chìm trong sầu muộn. Đến thành Sāvatthī, tôi nghe tin người thân đã chết. bị dằn vặt bởi sầu muộn, bị sầu muộn lớn bao trùm, tôi nói rằng: “Cả hai con trai đã chết, chồng tôi chết trên đường, mẹ, cha và em trai đã thiêu chung trên một giàn hỏa.” Khi ấy, gầy yếu, vàng vọt, không người bảo hộ, tâm ý thê lương, trong lúc lang thang đó đây tôi thấy đấng Điều Phục Nhân. Sau đó, bậc Đạo Sư nói với tôi: “Này con, đừng khóc than về các con, hãy bình tâm. Con hãy tìm lại chính mình. Sao con buồn đau một cách vô ích?” Không có con trai nào che chở được, không cha, không họ hàng nào che chở được. Với người đã bị cái chết khuất phục, họ hàng không che chở được.” Nghe lời ấy của bậc Hiền Trí, tôi chứng quả vị thứ nhất. Xuất gia không bao lâu, tôi chứng quả A-la-hán. Tôi làm chủ thần thông, về tai trời, tôi biết tâm người khác. Là người làm theo lời dạy của Đạo Sư, Tôi biết các đời sống trước, thiên nhãn thanh tịnh. Sau khi bỏ hết mọi lậu hoặc, tôi thanh tịnh, hoàn toàn trong sạch. tôi học toàn bộ Luật trước mặt đấng Toàn Tri, tôi học toàn bộ Luật cùng mọi chi tiết và trình bày lại đúng như thế. Hoan hỷ về đức hạnh ấy, đấng Chiến Thắng đặt tôi vào vị thế cao nhất: “Chỉ một mình Paṭācārā đứng đầu trong các vị ni thông suốt Luật.” “Chỉ một mình Paṭācārā Tôi đã phục vụ bậc Đạo Sư, đã làm theo lời dạy của đức Phật, gánh nặng đã đặt xuống, đường dẫn đi tái sinh đã bị xóa sạch. Mục đích tôi bỏ nhà đi xuất gia — rời nhà sống đời không nhà, mục đích ấy tôi đã đạt đến: sự chấm dứt mọi trói buộc. Phiền não của tôi đã bị thiêu sạch, mọi kiếp sống đã bị xóa sạch; như voi cái bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc (những ô nhiễm sâu trong tâm). Tôi đã đến được nơi tốt đẹp, đã chứng ba minh ngay trước mặt đức Phật cao quý nhất, đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.
Tỷ-kheo-ni Paṭācārā đã nói những bài kệ này như thế. Ký sự về trưởng lão ni Paṭācārā là phần thứ mười. Phẩm Ekūposathikā là phẩm thứ hai. Phần tóm lược của phẩm ấy:
luôn cả vị ni Saḷalā, rồi vị ni Modakā,
vị ni Ekāsanā, vị ni Pañcadīpā,
vị ni Naḷamālī, và vị ni Gotamī,
vị ni Khemā, vị ni Uppalavaṇṇā,
và tỳ khưu ni Paṭācārā,
(tổng cộng) là năm trăm câu kệ ngôn
và chín câu nữa cũng được thêm vào đó.
Nghĩa là
Ni Ekūposathikā, cả ni Saḷalā, rồi ni Modakā, ni Ekāsanā, ni Pañcadīpā, ni Naḷamālī và ni Gotamī, ni Khemā, ni Uppalavaṇṇā, và Tỷ-kheo-ni Paṭācārā, tổng cộng năm trăm bài kệ và thêm chín bài nữa.