Kệ của trưởng lão Mahākaccāyana
Trưởng lão Mahākaccāyana dạy lối sống của bậc trí: đừng làm nhiều việc, đừng chen lấn với người đời, vì tham đắm các vị sẽ làm rơi mất mục đích đem lại an lạc; sự tôn vinh cúng dường trong các gia đình chỉ là bùn lầy, mũi tên tinh vi khó rút, kẻ hèn khó bỏ. Nghiệp xấu là do mình tự làm, không ai thành kẻ trộm hay bậc hiền vì lời người khác; người khác không biết mình sắp chết nên tranh chấp, người biết thì tranh chấp lắng xuống; bậc trí nghe và thấy tất cả nhưng không bỏ qua điều gì, lại sống như mù, điếc, câm, yếu đuối, và khi việc đến thì nằm yên như người chết.
Điểm thực hànhSống ít việc, ít chen lấn, xem tôn vinh như bùn lầy; biết mình sắp chết thì mọi tranh chấp tự lắng xuống.
Trưởng Lão Tăng Kệ 8.1 Phẩm Tám Kệ Phẩm thứ nhất Mahākaccāyana
nên tránh xa mọi người, không nên gắng sức.
Là người năng nổ, bị tham đắm ở vị nếm,
vị ấy bỏ bê mục đích, nguồn đem lại sự an lạc.
Họ đã biết việc đảnh lễ và cúng dường
ở các gia đình chỉ là ‘bùn lầy.’
Mũi tên mảnh mai thì khó rút ra,
sự tôn vinh là khó từ bỏ đối với kẻ ti tiện.
Việc làm xấu xa của một người
là không liên quan đến người khác,
không nên tự mình thực hiện việc ấy,
bởi vì loài người là thân quyến của nghiệp.
Không do lời nói của người khác mà trở thành kẻ trộm,
không do lời nói của người khác mà trở thành bậc hiền trí,
bản thân nhận biết con người thế nào,
chư Thiên cũng đã biết con người thế ấy.
Và những người khác không nhận thức được
là chúng ta đang đến gần cái chết ở đời sống này.
Còn những người nào nhận thức được điều ấy,
nhờ thế các sự tranh chấp được chấm dứt.
Người có trí tuệ cũng vẫn sống
mặc dầu có sự cạn kiệt của tài sản,
nhưng do sự không đạt được trí tuệ,
mặc dầu là người có của cải cũng không phải đang sống.
Nghe được tất cả nhờ vào tai,
nhìn được tất cả nhờ vào mắt,
người thông minh không nên bỏ qua
điều đã được thấy, được nghe.
Người có mắt nên là như kẻ mù,
người có tai nên là như kẻ điếc,
người có trí tuệ nên là như kẻ câm,
người có sức mạnh tựa như kẻ yếu đuối,
và khi có sự việc đã được sanh khởi,
hãy nằm xuống ngủ như kẻ chết.
Nghĩa là
Đừng làm nhiều việc, hãy tránh xa người đời, đừng chen lấn gắng sức. Người bận rộn, tham đắm các vị ngon, sẽ đánh rơi mục đích — nguồn đem lại an lạc. Người ta biết đó chỉ là “bùn lầy”, sự đảnh lễ, cúng dường trong các gia đình ấy. Mũi tên tinh vi thì khó nhổ ra, sự tôn vinh thật khó bỏ đối với kẻ hèn. Việc ác của một người không phải do người khác đặt lên, đừng tự mình làm việc ấy, vì loài người là thân quyến của nghiệp. Không ai thành kẻ trộm vì lời người khác, không ai thành bậc hiền vì lời người khác, mình tự biết mình thế nào, chư thiên cũng biết mình thế ấy. Người đời không biết rằng chúng ta đang đi đến cái chết nơi đây. Ai biết được điều ấy, thì nhờ đó mọi tranh chấp lắng xuống. Người có trí tuệ vẫn sống được dù tài sản cạn kiệt, nhưng không có trí tuệ thì dù giàu có cũng không phải đang sống. Nghe tất cả bằng tai, thấy tất cả bằng mắt, bậc trí không nên bỏ qua điều đã thấy, đã nghe nào. Có mắt mà như kẻ mù, có tai mà như kẻ điếc, có trí mà như kẻ câm, có sức mạnh mà như kẻ yếu đuối, và khi sự việc xảy ra, hãy nằm yên như người chết.
Trưởng lão Mahākaccāyana đã nói bài kệ như thế.