Ký sự về trưởng lão Rādha

Trưởng lão Rādha kể: nghe đức Phật Padumuttara tuyên bố vị Tỷ-kheo đứng đầu về tài biện giải, ông đảnh lễ phát nguyện và được thọ ký. Nhờ nghiệp lành, ông từng làm vua trời ba trăm lần và Chuyển Luân Vương năm trăm lần. Kiếp cuối, sanh vào nhà Bà-la-môn nghèo ở Giribbaja, ông từng dâng một muỗng thức ăn cho tôn giả Sāriputta; về già xin xuất gia bị từ chối vì yếu đuối, đức Phật hỏi thăm, Sāriputta nhớ ơn xưa và cho ông xuất gia, ông sớm chứng đắc đoạn tận lậu hoặc và được tuyên bố đứng đầu về tài biện giải.

Điểm thực hành

Một việc lành nhỏ làm với tâm thành, như dâng một muỗng thức ăn, cũng không mất đi; và lòng biết ơn nhớ lại việc lành của người khác có thể mở đường cho họ đúng lúc cần nhất.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Kaccāyana Rādha

Nghĩa là

Đức Chiến Thắng tên Padumuttara, bậc Hiền Trí biết rõ toàn bộ thế giới; một trăm ngàn kiếp trước đây, bậc Hữu Nhãn đã xuất hiện. Là bậc giáo giới, làm cho người khác hiểu rõ, là vị giúp tất cả chúng sanh vượt qua, khéo léo trong việc thuyết giảng, đức Phật đã giúp nhiều người vượt qua. Bậc thương tưởng, đấng bi mẫn, tìm lợi ích cho tất cả chúng sanh; tất cả ngoại đạo đã đến, Ngài cũng an trú họ vào năm giới. Như thế, thế gian không bị rối loạn, và trống vắng các ngoại đạo; được tô điểm bởi các vị A-la-hán, những vị có năng lực làm chủ như thế. Cao năm mươi tám ratana, bậc Đại Hiền Trí ấy, như cột trụ bằng vàng, có ba mươi hai hảo tướng. Tuổi thọ là một trăm ngàn năm, khi ấy tuổi thọ được biết như vậy; trong khi tồn tại như thế, Ngài đã giúp nhiều người vượt qua. Khi ấy, ở Haṁsavatī, tôi là Bà-la-môn thông suốt chú thuật; tôi đến gặp bậc Quý Nhân ấy, và nghe việc thuyết giảng Pháp. Đấng Đại Hùng, bậc Hướng Đạo, đang tuyên bố, tự tin giữa các hội chúng, vị Tỷ-kheo có tài biện giải, vào vị thế cao nhất. Khi ấy, tôi tỏ lòng tôn kính đấng Lãnh Đạo Thế Gian cùng Hội Chúng, đến đấng Lãnh Đạo Thế Gian cùng với Hội Chúng; tôi quỳ đê đầu ở chân Ngài, và phát nguyện vị thế ấy. Do đó, đức Thế Tôn đã nói với tôi, vị có ánh sáng như khối vàng, bằng giọng nói thu hút, mang đi các phiền não và ô nhiễm, rằng: “Mong ngươi an vui, sống thọ; mong ước nguyện của ngươi được thành tựu; sự tôn kính ngươi đã làm cho Ta cùng Hội Chúng thật vô cùng rộng lớn. Một trăm ngàn kiếp nữa, xuất thân gia tộc Okkāka, bậc Đạo Sư tên Gotama, sẽ xuất hiện ở thế gian. là người thừa tự Pháp của vị Phật ấy, là con chánh thống, được Pháp sinh ra, tên gọi là Rādha, sẽ là Thinh Văn của bậc Đạo Sư ấy. Hoan hỷ về chủng tử đức hạnh của ngươi, người con dòng Sakya, bậc Nhân Ngưu, là vị đứng đầu trong các vị có tài biện giải, đấng Lãnh Đạo ấy sẽ tuyên bố như vậy.” Nghe điều ấy, tôi trở nên hoan hỷ, cho đến hết cuộc đời, với tâm từ ái, tôi phục vụ đấng Chiến Thắng, có niệm, có tuệ, định tĩnh. Nhờ nghiệp ấy đã làm tốt đẹp và nhờ các nguyện lực của tác ý, sau khi bỏ thân người, tôi đã đến cõi trời Đạo Lợi. Ba trăm lần, tôi đã cai quản Thiên quốc; năm trăm lần, tôi đã thành đấng Chuyển Luân Vương. Lãnh thổ vương quốc bao la, không thể đo lường, tính đếm; nhờ nghiệp ấy, tôi sung sướng ở mọi nơi. do sức của nghiệp ấy, tôi được sung sướng khắp nơi. Khi đến lần hiện hữu cuối cùng, tôi sanh ra tại kinh thành Giribbaja, vào gia tộc Bà-la-môn không sung túc, thiếu thốn về y phục và thức ăn. Tôi đã dâng một muỗng thức ăn đến vị Sāriputta như thế; đến khi già nua, lớn tuổi, khi ấy tôi đi đến tu viện. Không ai cho tôi xuất gia, vì già cả, yếu đuối, không còn sức; do đó tôi thê thảm, cơ thể xuống sắc, và khi ấy tôi sầu muộn. Nhìn thấy tôi, đấng Đại Bi, bậc Đại Hiền Trí, đã nói với tôi: “Này con trai, sao ngươi khổ đau vì sầu muộn? Hãy nói nỗi khổ đã sanh trong tâm ngươi.” “Bạch đấng Anh Hùng, con không được xuất gia trong Pháp khéo thuyết của Ngài; do nỗi sầu ấy, con thê thảm; bạch đấng Lãnh Đạo, xin Ngài là nơi nương nhờ của con.” Khi ấy, Ngài triệu tập các Tỷ-kheo lại, bậc Hiền Trí tối thượng đã hỏi: “Ai nhớ việc làm hướng thượng của người này, những vị ấy hãy nói lên.” Khi ấy, vị Sāriputta nói rằng: “Con nhớ việc làm của người này; trong khi con đi khất thực, ông đã bảo dâng một muỗng thức ăn trong khi con đang đi khất thực.” “Lành thay! Lành thay! Ngươi thật biết ơn, này Sāriputta, ngươi; hãy cho vị Bà-la-môn lớn tuổi này xuất gia; người này sẽ là chủng tử tốt.” Do đó, tôi được xuất gia và tu lên bậc trên bằng tuyên ngôn hành sự; không bao lâu sau, tôi thành tựu sự đoạn tận các lậu hoặc. Vì tôi nghiêm chỉnh lắng nghe lời bậc Hiền Trí, tôi hoan hỷ lắng nghe lời bậc Hiền Trí, là vị đứng đầu trong các vị có tài biện giải, do đó đấng Chiến Thắng đã đặt tôi vào vị thế ấy. Các phiền não của tôi đã bị thiêu đốt, mọi kiếp sống đã dứt sạch; như voi đực bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Quả thật, tôi đã thành công tốt đẹp, trước mặt đức Phật cao nhất, tôi đã đạt ba minh; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.

Trưởng lão Rādha đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Rādha, bài thứ 9.