Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại
Trang chủ › Milinda & Apadāna › Ký sự về trưởng lão Sugandha

Ký sự về trưởng lão Sugandha

Sugandhattheraapadāna · THA-AP532 · 196 đoạn

Trưởng lão Sugandha kể: ở kiếp Bhadda, ông là con trai triệu phú ở Bārāṇasī, gặp đức Phật Kassapa ở Lộc Uyển, xuất gia, thành vị Pháp sư và hết lòng tán dương màu da vàng chói cùng đức hạnh của đức Phật giữa đại chúng. Nhờ nghiệp ấy, thân ông toả hương thơm kỳ diệu suốt các kiếp sau; ông giảng giải quả báu của việc ngợi ca: danh vọng, an lạc, dễ mến, và cuối cùng đoạn tận lậu hoặc, không còn biết đến khổ cảnh.

Điểm thực hành

Lời khen chân thành dành cho người đức hạnh cũng là một nghiệp lành: tập nói lời tán dương đúng sự thật về người tốt mỗi ngày.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Tiṇadāyaka Sugandha

Ở vào kiếp Bhadda này,
có danh tiếng vĩ đại, là thân quyến của đấng Phạm Thiên (dòng dõi Bà-la-môn).
tên Kassapa, thuộc dòng dõi,
trong số các vị đang thuyết giảng đã hiện khởi đấng cao quý
Ngài có đầy đủ các tướng phụ,
ba mươi hai hảo tướng,
được bao quanh bởi quầng ánh sáng,
được hội tụ lại với mạng lưới hào quang.
Là người làm cho thoải mái giống như mặt trăng,
là nguồn tạo ra ánh sáng tợ như mặt trời,
là người dập tắt (lửa phiền não) giống như cơn mưa,
là biểu hiện của đức hạnh tợ như biển cả.
Với giới tợ như trái đất,
với định như là núi Hi-mã-lạp,
với tuệ ví như bầu trời,
không bị dính mắc giống như làn gió.
Có lần nọ, bậc Đại Anh Hùng ấy,
vị có sự tự tin ở nơi các hội chúng,
Ngài đã công bố về các Sự Thật.
trong khi đang tiếp độ đám đông dân chúng,
Chính vào lúc ấy,
tôi đã là con trai nhà triệu phú ở tại thành Bārāṇasī có danh vọng lớn lao.
Khi ấy, tôi có được dồi dào về tài sản và lúa gạo.
dồi dào về tài sản và lúa gạo.
Trong khi lang thang đi bách bộ,
tôi đã đến gần Vườn Nai (Lộc Uyển)
và tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm,
đang thuyết giảng về vị thế Bất Tử.
Với giọng nói thân mật vui vẻ
có âm điệu sánh bằng chim karavīka,
có âm vang như tiếng kêu của loài thiên nga,
Ngài đang làm cho đám đông dân chúng hiểu rõ.
Tôi đã nhìn thấy vị Trời của chư Thiên
và đã lắng nghe giọng nói ngọt ngào.
Sau khi dứt bỏ các của cải không phải là ít,
tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.
Được xuất gia như vậy,
tôi đã được nghe nhiều, và không bao lâu
tôi đã trở thành vị Pháp sư,
có tài biện giải về nhiều mặt.
ở giữa đại chúng:
với tâm vui mừng tôi đã tán dương lập đi lập lại
về màu sắc của màu da vàng chói
Có sự tự tin về màu sắc,
“Đức Phật này có lậu hoặc đã được cạn kiệt,
không còn phiền muộn, hoài nghi đã được chặt đứt,
đã đạt đến sự đoạn tận tất cả các nghiệp,
đã được giải thoát về sự đoạn tận các mầm mống tái sanh.
Vị này đây là đức Thế Tôn, là đức Phật,
là loài sư tử không gì vượt trội,
của thế gian luôn cả chư Thiên.
là bậc chuyển vận bánh xe Phạm hạnh
Đã được rèn luyện, Ngài là vị giúp cho đại chúng rèn luyện.
Là bậc an tịnh và là vị ẩn sĩ đã Niết Bàn,
Ngài hướng dẫn đại chúng Niết Bàn.
Đã được tự tại, Ngài giúp cho đại chúng được tự tại.
là bậc anh hùng, là người dũng cảm, là vị khôn ngoan,
là bậc trí tuệ, là vị có lòng bi mẫn, là bậc có năng lực,
là người thắng trận,
không thô tháo, không còn quyến luyến.
Đấng Hiền Trí là không có dục vọng, không dao động, khôn ngoan,
không mê mờ, không thể sánh bằng,
có thể gánh vác trọng trách, là loài bò mộng, là loài voi,
là loài sư tử, và còn là vị có khả năng trong số các bậc thầy nữa.
vị không còn tham ái, không còn ô nhiễm,
dứt bỏ sự ham muốn,
không nhẫn tâm, lìa sầu khổ,
không ai sánh bằng, thu thúc, và trong sạch.
Là người Bà-la-môn, là vị Sa-môn, là người bảo hộ,
là người thầy thuốc, là người phẫu thuật,
là người chiến sĩ, là bậc đã giác ngộ, là người con trai đã lắng nghe,
là người không dao động, là người được trào dâng niềm hoan hỷ.
Là người thiết lập, là người duy trì,
là người thực hiện, là người hướng dẫn, là người giảng giải,
là người làm cho hoan hỷ, là người đập vỡ,
là người cắt đứt, là người lắng nghe, là người khen ngợi.
Ngài là vị không nhẫn tâm, lìa sầu khổ,
không còn phiền muộn, không có hoài nghi,
không dục vọng, không vướng bụi trần, là người kham nhẫn,
là người ra đi, là vị diễn giả, là người giảng giải.
Là người giúp cho vượt qua, là người làm cho tiến bộ,
là người bảo làm, là người mở tung ra,
là người dẫn đi, là người chịu đựng,
là người tiêu diệt, là người phá hủy, là vị khổ hạnh có sự nhiệt tâm.
Có tâm bình lặng, hoàn toàn an tịnh,
không bạn đồng hành, đầy lòng trắc ẩn,
là chúng sanh kỳ diệu, không lừa đảo,
là người đã hoàn tất, là vị ẩn sĩ thứ bảy.
đã vượt qua sự hoài nghi, không còn ngã mạn,
không thể đo lường, không thể so sánh,
đã vượt trên mọi phương thức khen chê,
người đã đi đến tận cùng về các Sự Thật và các điều cần hiểu biết.
Niềm tịnh tín ở con người có phẩm chất cao quý ấy
đưa đến Bất Tử.
Vì thế, niềm tin ở đức Phật, ở Giáo Pháp, và ở Hội Chúng
là có sự thành tựu lớn lao.”
với những đức hạnh,
bậc nương nhờ tối thượng của tam giới
ở giữa các hội chúng.
tôi đã thực hiện việc thuyết giảng Giáo Pháp
Từ nơi ấy chết đi,
tôi đã thọ hưởng sự an lạc lớn lao
Mệnh chung từ nơi ấy, được sanh lên ở giữa loài người,
tôi là người có hương thơm ngạt ngào.
Tôi có hơi thở và hương thơm ở miệng,
có hương thơm ở cơ thể tương tợ y như thế,
và có hương thơm của mồ hôi một cách liên tục.
Các hương thơm này vượt trội mọi thứ hương thơm.
Hương thơm ở miệng của tôi luôn luôn
có mùi thơm của hoa sen, hoa súng, và hoa campaka.
Và trong lúc đang thuyết trình,
cơ thể của tôi luôn luôn tỏa ra mùi thơm tương tợ như thế ấy
của việc ngợi ca về đức hạnh
là kỳ diệu bậc nhất.
Xin tất cả các vị
hãy lắng nghe tôi với tâm ý chăm chú, tôi sẽ giảng giải toàn bộ.
Sau khi nói về hạnh lành của đức Phật
vì lợi ích cho các sự gắn bó của loài người,
tôi được sung sướng ở khắp mọi nơi,
được sở hữu hai loại tài sản có tính chất luân chuyển.
Tôi có danh vọng, được sung sướng, dễ mến,
thông minh, có vẻ nhìn đáng yêu,
là vị diễn giả không bị chê bai,
không khuyết điểm, và có trí tuệ như thế.
Khi tuổi thọ được cạn kiệt, Niết Bàn
là điều dễ dàng đạt được đối với những người có sự tận tụy đối với đức Phật.
Tôi sẽ trình bày về nguyên nhân của họ,
xin các vị hãy lắng nghe điều ấy đúng theo thực thể.
sự an tịnh và oai lực của đức Thế Tôn
đúng theo phương pháp;
cho dù sanh lên ở bất cứ đâu
tôi đều có danh vọng.
đức Phật là bậc Đoạn Tận khổ đau,
Giáo Pháp là an tịnh không tạo tác,
tôi đã là người ban phát sự an lạc đến chúng sanh;
do đó tôi được an lạc.
Trong lúc nói về hạnh lành của đức Phật,
tôi có được niềm phỉ lạc đối với đức Phật,
tôi đã làm sanh khởi sự yêu mến đối với bản thân và sự yêu mến đối với người khác;
do điều ấy tôi là người dễ mến.
ở đoàn người dẫy đầy các hàng ngoại đạo.
Tôi đã khuất phục các ngoại đạo xấu xa
Trong lúc nói về hạnh lành (của Ngài) tôi đã làm rạng rỡ đấng Lãnh Đạo;
do đó tôi có sự rạng rỡ.
Tôi cũng là người tạo ra sự yêu mến ở dân chúng,
Trong lúc nói về hạnh lành của bậc Toàn Giác,
tợ như mặt trăng vào mùa thu;
do điều ấy tôi đã có vẻ nhìn đáng yêu.
Tôi đã ngợi ca đấng Thiện Thệ bằng mọi ngôn từ (sắc bén)
tương tợ như tính năng của lưỡi dao găm;
do điều ấy tôi là người hùng biện
có tài biện luận về nhiều mặt.
Bị thiếu trí, những kẻ ngu dốt
chê bai bậc Đại Hiền Trí.
Tôi đã quở trách bọn họ bằng Chánh Pháp;
do điều ấy tôi là người không bị quở trách.
Do nhờ việc tán dương đức Phật đến chúng sanh,
tôi đã xua đi các điều ô nhiễm,
tôi có tâm ý không còn ô nhiễm
do nhờ tác động của nghiệp ấy.
tôi đã làm sanh khởi tánh giác ngộ cho những người nghe;
Là người thuyết giảng về sự niệm tưởng về đức Phật,
do điều ấy tôi đã là người có trí tuệ,
nhìn thấy rõ mục đích một cách khôn khéo.
Có kẻ thù là tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận,
có biển cả luân hồi đã được vượt qua,
tợ như ngọn lửa không còn nhiên liệu (sẽ lụi tàn).
tôi sẽ thành tựu sự tịch diệt
là ngay trong chính kiếp này,
Việc tôi đã ngợi ca đấng Chiến Thắng
tôi không còn biết đến khổ cảnh;
điều này là quả báu của việc ca ngợi đức Phật.
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh,
đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

Nghĩa là

Ở vào kiếp Bhadda này, có danh tiếng vĩ đại, là thân quyến của đấng Phạm Thiên, dòng dõi Bà-la-môn; tên Kassapa, thuộc dòng dõi; trong số các vị đang thuyết giảng đã hiện khởi đấng cao quý. Ngài có đầy đủ các tướng phụ, ba mươi hai hảo tướng; được bao quanh bởi quầng ánh sáng; được hội tụ lại với mạng lưới hào quang. Là người làm cho thoải mái giống như mặt trăng, là nguồn tạo ra ánh sáng như mặt trời; là người dập tắt lửa phiền não giống như cơn mưa; là biểu hiện của đức hạnh như biển cả. Với giới như trái đất, với định như là núi Hi-mã-lạp; với tuệ ví như bầu trời; không bị dính mắc giống như làn gió. Có lần nọ, bậc Đại Anh Hùng ấy, vị có sự tự tin ở nơi các hội chúng; Ngài đã công bố về các Sự Thật; trong khi đang tiếp độ đám đông dân chúng. Chính vào lúc ấy, ở thành Bārāṇasī, tôi là con trai nhà triệu phú, có danh vọng lớn lao; khi ấy, tôi có được dồi dào về tài sản và lúa gạo; dồi dào về tài sản và lúa gạo. Trong khi lang thang đi bách bộ, tôi đã đến gần Vườn Nai, Lộc Uyển, và tôi đã nhìn thấy đức Phật, bậc Vô Nhiễm; đang thuyết giảng về vị thế Bất Tử. Với giọng nói thân mật vui vẻ có âm điệu sánh bằng chim karavīka; có âm vang như tiếng kêu của loài thiên nga; Ngài đang làm cho đám đông dân chúng hiểu rõ. Tôi đã nhìn thấy vị Trời của chư Thiên và đã lắng nghe giọng nói ngọt ngào; sau khi dứt bỏ các của cải không phải là ít, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Được xuất gia như vậy, tôi đã được nghe nhiều, và không bao lâu tôi đã trở thành vị Pháp sư; có tài biện giải về nhiều mặt. ở giữa đại chúng: với tâm vui mừng, tôi đã tán dương lặp đi lặp lại về màu sắc của màu da vàng chói có sự tự tin về màu sắc. Đức Phật này có lậu hoặc đã được cạn kiệt, không còn phiền muộn, hoài nghi đã được chặt đứt; đã đạt đến sự đoạn tận tất cả các nghiệp; đã được giải thoát về sự đoạn tận các mầm mống tái sanh. Vị này đây là đức Thế Tôn, là đức Phật, là loài sư tử không gì vượt trội; của thế gian luôn cả chư Thiên. là bậc chuyển vận bánh xe Phạm hạnh Đã được rèn luyện, Ngài là vị giúp cho đại chúng rèn luyện; là bậc an tịnh và là vị ẩn sĩ đã Niết-bàn; Ngài hướng dẫn đại chúng Niết-bàn; đã được tự tại, Ngài giúp cho đại chúng được tự tại. là bậc anh hùng, là người dũng cảm, là vị khôn ngoan; là bậc trí tuệ, là vị có lòng bi mẫn, là bậc có năng lực; là người thắng trận; không thô tháo, không còn quyến luyến. Đấng Hiền Trí là không có dục vọng, không dao động, khôn ngoan, không mê mờ, không thể sánh bằng; có thể gánh vác trọng trách, là loài bò mộng, là loài voi; là loài sư tử, và còn là vị có khả năng trong số các bậc thầy nữa. vị không còn tham ái, không còn ô nhiễm; là bậc thuyết giảng, bậc anh hùng, đã dứt bỏ chiến đấu; không nhẫn tâm, lìa sầu khổ; không ai sánh bằng, thu thúc, và trong sạch. Là người Bà-la-môn, là vị Sa-môn, là người bảo hộ, là người thầy thuốc, là người phẫu thuật; là người chiến sĩ, là bậc đã giác ngộ, là người con trai đã lắng nghe; là người không dao động, là người được trào dâng niềm hoan hỷ. Là người thiết lập, là người duy trì, là người thực hiện, là người hướng dẫn, là người giảng giải; là người làm cho hoan hỷ, là người đập vỡ; là người cắt đứt, là người lắng nghe, là người khen ngợi. Ngài là vị không nhẫn tâm, lìa sầu khổ, không còn phiền muộn, không có hoài nghi; không dục vọng, không vướng bụi trần, là người kham nhẫn; là người ra đi, là vị diễn giả, là người giảng giải. Là người giúp cho vượt qua, là người làm cho tiến bộ, là người bảo làm, là người mở tung ra; là người dẫn đi, là người chịu đựng; là người tiêu diệt, là người phá hủy, là vị khổ hạnh có sự nhiệt tâm. Có tâm bình lặng, hoàn toàn an tịnh, không bạn đồng hành, đầy lòng trắc ẩn; là chúng sanh kỳ diệu, không lừa đảo; là người đã hoàn tất, là vị ẩn sĩ thứ bảy. đã vượt qua sự hoài nghi, không còn ngã mạn, không thể đo lường, không thể so sánh; đã vượt trên mọi phương thức khen chê; người đã đi đến tận cùng về các Sự Thật và các điều cần hiểu biết. Niềm tịnh tín ở con người có phẩm chất cao quý ấy đưa đến Bất Tử; vì thế, niềm tin ở đức Phật, ở Giáo Pháp, và ở Hội Chúng là có sự thành tựu lớn lao. với những đức hạnh, bậc nương nhờ tối thượng của tam giới ở giữa các hội chúng; tôi đã thực hiện việc thuyết giảng Giáo Pháp. Từ nơi ấy chết đi, tôi đã thọ hưởng sự an lạc lớn lao mệnh chung từ nơi ấy, được sanh lên ở giữa loài người; tôi là người có hương thơm ngạt ngào. Tôi có hơi thở và hương thơm ở miệng, có hương thơm ở cơ thể tương tự như thế; và có hương thơm của mồ hôi một cách liên tục; các hương thơm này vượt trội mọi thứ hương thơm. Hương thơm ở miệng của tôi luôn luôn có mùi thơm của hoa sen, hoa súng, và hoa campaka; và trong lúc đang thuyết trình, cơ thể của tôi luôn luôn tỏa ra mùi thơm tương tự như thế ấy. của việc ngợi ca về đức hạnh là kỳ diệu bậc nhất; xin tất cả các vị hãy lắng nghe tôi với tâm ý chăm chú, tôi sẽ giảng giải toàn bộ. Sau khi nói về hạnh lành của đức Phật vì lợi ích cho các sự gắn bó của loài người; tôi được sung sướng ở khắp mọi nơi, Tăng đoàn có đủ các bậc anh hùng. Tôi có danh vọng, được sung sướng, dễ mến, thông minh, có vẻ nhìn đáng yêu; là vị diễn giả không bị chê bai; không khuyết điểm, và có trí tuệ như thế. Khi tuổi thọ được cạn kiệt, Niết-bàn là điều dễ dàng đạt được đối với những người có sự tận tụy đối với đức Phật; tôi sẽ trình bày về nguyên nhân của họ, xin các vị hãy lắng nghe điều ấy đúng theo thực thể. sự an tịnh và oai lực của đức Thế Tôn đúng theo phương pháp; cho dù sanh lên ở bất cứ đâu tôi đều có danh vọng. đức Phật là bậc Đoạn Tận khổ đau, Giáo Pháp là an tịnh không tạo tác; tôi đã là người ban phát sự an lạc đến chúng sanh; do đó tôi được an lạc. Trong lúc nói về hạnh lành của đức Phật, tôi có được niềm vui đối với đức Phật; tôi đã làm sanh khởi sự yêu mến đối với bản thân và sự yêu mến đối với người khác; do điều ấy tôi là người dễ mến. ở đoàn người dẫy đầy các hàng ngoại đạo; Tôi đã khuất phục các ngoại đạo xấu xa trong lúc nói về hạnh lành của Ngài, tôi đã làm rạng rỡ đấng Lãnh Đạo; do đó tôi có sự rạng rỡ. Tôi cũng là người tạo ra sự yêu mến ở dân chúng, trong lúc nói về hạnh lành của bậc Toàn Giác; như mặt trăng vào mùa thu; do điều ấy tôi đã có vẻ nhìn đáng yêu. Theo khả năng của mình, tôi đã ngợi ca đấng Thiện Thệ bằng mọi ngôn từ; do điều ấy tôi là người hùng biện có tài biện luận về nhiều mặt. Bị thiếu trí, những kẻ ngu dốt chê bai bậc Đại Hiền Trí; tôi đã quở trách bọn họ bằng Chánh Pháp; do điều ấy tôi là người không bị quở trách. Do nhờ việc tán dương đức Phật đến chúng sanh, tôi đã xua đi các điều ô nhiễm; tôi có tâm ý không còn ô nhiễm do nhờ tác động của nghiệp ấy. tôi đã làm sanh khởi tánh giác ngộ cho những người nghe; Là người thuyết giảng về sự niệm tưởng về đức Phật, do điều ấy tôi đã là người có trí tuệ, nhìn thấy rõ mục đích một cách khôn khéo. Tất cả các lậu hoặc đã được đoạn tận, có biển cả luân hồi đã được vượt qua; như ngọn lửa không còn nhiên liệu sẽ lụi tàn; tôi sẽ thành tựu sự tịch diệt là ngay trong chính kiếp này, Việc tôi đã ngợi ca đấng Chiến Thắng tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báu của việc ca ngợi đức Phật. Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch; sau khi cắt đứt sự trói buộc như con voi đực đã được cởi trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh; đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

Trưởng lão Sugandha đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Sugandha, bài thứ 10. Phẩm Tiṇadāyaka là phẩm thứ năm mươi ba. Phần tóm lược của phẩm này:

Phần Tóm Lược: Vị dâng cúng cỏ, vị dâng cúng chiếc giường, luôn cả
vị nương nhờ, vị dâng dầu thoa,
(vị dâng cúng) tấm vải đẹp, vị dâng cúng cây gậy,
tương tợ y như thế là vị cúng dường bông hoa nela,
vị quét cội Bồ Đề, vị dâng cúng trái cây āmaṇḍa,
vị Bà-la-môn có hương thơm là thứ mười.
Và ở đây, được tính đếm toàn bộ là một trăm với hai mươi ba
câu kệ.

Nghĩa là

Vị dâng cúng cỏ, vị dâng cúng chiếc giường, và cả vị nương nhờ, vị dâng dầu thoa; (vị dâng cúng) tấm vải đẹp, vị dâng cúng cây gậy; tương tự như thế là vị cúng dường bông hoa nela; vị quét cội Bồ Đề, vị dâng cúng trái cây āmaṇḍa; vị Bà-la-môn có hương thơm là thứ mười. một trăm câu kệ và hai mươi ba được tính đếm toàn bộ ở đây.