Ký sự về trưởng lão Candanamāliya

Trưởng lão Candanamāliya kể: sau khi xuất gia sống ở bờ sông, ông tiếp đón một vị khách chói sáng mà không biết đó là đức Phật Sumedha, liền dâng chỗ ngồi, trái xoài, hoa sālā và trầm hương. Đức Phật thọ ký cho ông nhiều kiếp an lạc và cuối cùng chứng A-la-hán; nhờ phước cúng dường ấy, suốt ba mươi ngàn kiếp ông không rơi vào khổ cảnh.

Điểm thực hành

Hãy tiếp đón và cúng dường với tâm hoan hỷ, vui mừng, dù chưa biết hết giá trị của người mình đang phục vụ; tâm thành khi dâng hiến là phần quan trọng nhất.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Paṁsukūla Candanamāliya

Nghĩa là

Sau khi từ bỏ năm phần dục lạc, các sắc yêu quý, các vật thích ý, tôi đã từ bỏ tám mươi koṭi và đã xuất gia, đã xuất gia vào đời sống không gia đình. Sau khi xuất gia, tôi đã tránh xa nghiệp ác do thân; tôi đã tránh xa nghiệp ác do thân; sau khi từ bỏ ác hạnh do lời nói, tôi cư ngụ ở bờ sông. Trong khi tôi đang sống một mình, đức Phật cao nhất đã đi đến gặp tôi; tôi không biết về đức Phật; tôi đã thực hiện việc chào hỏi. Sau khi thực hiện việc chào hỏi, tôi đã hỏi tên và dòng họ: Phải chăng ngài là Thiên thần, là vị Càn-thát-bà, hay là Chúa của chư Thiên Sakka? Ngài là ai? Là con trai của ai? phải chăng vị Đại Phạm Thiên đã đi đến nơi đây?; Ngài tỏa sáng tất cả các phương, giống như mặt trời đang mọc. Thưa ngài, một ngàn cây căm bánh xe được thấy ở bàn chân; một ngàn cây căm bánh xe được thấy ở bàn chân; ngài là ai? Là con trai của ai? làm thế nào chúng tôi nhận biết ngài? xin ngài cho biết tên và dòng họ, xin ngài hãy xua đi nỗi nghi hoặc của tôi. Ta không phải là Thiên thần, không phải là Càn-thát-bà, cũng không phải là Chúa của chư Thiên Sakka; và Ta cũng không có bản thể của Phạm Thiên, đối với các vị này Ta là bậc cao nhất. Ta đã vượt lên phạm vi của các vị ấy, Ta đã cắt lìa sự trói buộc của các dục; sau khi thiêu đốt tất cả các phiền não, Ta đạt đến phẩm vị Toàn Giác cao nhất. Sau khi lắng nghe lời nói của vị ấy, tôi đã nói lời nói này: Bạch đấng Đại Hiền Trí, nếu Ngài là đức Phật, đấng Toàn Tri, xin thỉnh Ngài ngồi xuống, tôi sẽ cúng dường Ngài. Tôi sẽ cúng dường Ngài; bậc đoạn tận khổ đau. Tôi đã trải ra tấm da dê, và tôi đã dâng cúng đến đấng Đạo Sư. Đức Thế Tôn đã ngồi xuống tại nơi ấy, như con sư tử ngồi xuống ở hang núi; tôi đã cấp tốc leo lên ngọn núi, và đã hái trái xoài. bông hoa sālā xinh xắn, và gỗ trầm hương vô cùng giá trị; tôi đã mau mắn nâng lên tất cả các thứ ấy, và đã đi đến gần đấng lãnh đạo thế gian. Tôi đã dâng cúng trái cây, và đã cúng dường bông hoa sālā đến đức Phật; với tâm hoan hỷ, với ý vui mừng, tôi đã thoa trầm hương, và đã đảnh lễ bậc Đạo Sư. Với tâm hoan hỷ, với ý vui mừng, với niềm vui dạt dào; khi ấy, đấng lãnh đạo thế gian Sumedha đã ngồi xuống ở tấm da dê, đấng lãnh đạo thế gian Sumedha. Ngài đã tán dương việc làm của tôi rằng: trong khi làm cho tôi được hoan hỷ; Do cả hai việc dâng cúng trái cây cùng với hương thơm tràng hoa này, cùng với hương thơm tràng hoa này; trong hai trăm năm mươi kiếp, người này sẽ vui hưởng ở thế giới chư Thiên; với tâm tư không bị sút kém, và sẽ trở thành người vận dụng quyền lực. Người này sẽ đi đến bản thể nhân loại trong hai ngàn sáu trăm kiếp, sẽ đi đến bản thể nhân loại; và sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương, có đại thần lực chinh phục bốn phương. Có thành phố tên là Vebhāra, sẽ được hóa hiện ra bởi vị thần Vissakamma; toàn bằng vàng, được tô điểm với châu báu các loại. Theo phương cách này, người ấy sẽ luân hồi các cõi; người ấy sẽ luân hồi các cõi; người này sẽ được tôn vinh ở khắp mọi nơi, dù ở bản thể Thiên nhân hay nhân loại. Khi đạt đến lần hiện hữu cuối cùng, người này sẽ là thân quyến của đấng Phạm Thiên; sau khi lìa khỏi gia đình, người này sẽ trở thành người không có gia đình, sẽ trở thành người không có gia đình, sẽ thông suốt về các thắng trí, và sẽ Niết-bàn không còn lậu hoặc. Nói xong điều này, bậc Toàn Giác, đấng lãnh đạo thế gian Sumedha, trong lúc tôi đang trầm tư, đã ra đi bằng đường không trung. Nhờ việc lành ấy đã làm tốt đẹp, và nhờ nguyện lực của tác ý, sau khi bỏ thân người, tôi đã lên cõi trời Đạo Lợi. Sau khi mệnh chung từ cõi trời Đẩu Suất, tôi đã tái sinh vào bụng mẹ; tôi không thiếu hụt về sự thọ hưởng, khi tôi sống ở trong bào thai. Khi tôi đã ở trong bụng mẹ, thức ăn, nước uống và vật thực cho người mẹ được sinh lên theo như ước muốn, do ước muốn của tôi, được sinh lên theo như ước muốn. Vào lúc năm tuổi tính từ khi sinh, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình; khi tóc cạo được rơi xuống, tôi đã thành tựu phẩm vị A-la-hán. Trong lúc suy tầm về nghiệp quá khứ, tôi đã nhìn thấy không phải là kém cỏi; trong ba mươi ngàn kiếp, tôi đã nhớ lại việc làm của tôi. Bạch đấng Siêu Nhân, con kính lễ Ngài! Bạch đấng cao nhất của loài người, con kính lễ Ngài! sau khi đi đến với Giáo Pháp của Ngài, con đã đạt được vị thế Bất Động. Ba mươi ngàn kiếp trước, khi tôi cúng dường đức Phật, đức Phật tôi đã cúng dường khi ấy; tôi không còn biết đến đường dữ; đó là quả của việc cúng dường đức Phật. Các phiền não của tôi đã bị thiêu đốt, mọi kiếp sống đã dứt sạch; như voi đực bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Thật tốt đẹp, tôi đã thành công, trước mặt đức Phật cao nhất, tôi đã đạt ba minh; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.

Trưởng lão Candanamāliya đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Candanamāliya, bài thứ 5.