Ký sự về trưởng lão Bhaddāli
Trưởng lão Bhaddāli kể việc ông gặp đức Phật Sumedha, bậc bi mẫn đến Hy-mã-lạp tìm nơi độc cư, và tán dương trí tuệ của Ngài. Nhờ đó, ở mọi nơi tái sinh ông đều được sung sướng, kiếp cuối ông dập tắt ba lửa tham sân si, thiêu đốt phiền não và chứng đắc tam minh cùng tuệ phân tích.
Điểm thực hànhTán dương đúng sự thật về trí tuệ và đức hạnh của bậc hiền là việc lành đưa đến an lạc lâu dài.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Bhaddāli Bhaddāli
đấng Bi Mẫn cao cả,
vị Hiền Trí,
bậc Cao Cả của thế gian có ước muốn độc cư nên đã đi đến núi Hi-mã-lạp.
Sau khi đi sâu vào núi Hi-mã-lạp,
đấng Lãnh Đạo Thế Gian,
bậc Tối Thượng Nhân Sumedha đã
xếp chân kiết già rồi ngồi xuống.
Đấng Lãnh Đạo Thế Gian Sumedha
ấy đã thể nhập vào định.
Đức Phật bậc Tối Thượng
Nhân đã ngồi bảy ngày đêm.
Tôi đã cầm lấy túi vật dụng rồi đã đi sâu vào khu rừng.
Tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác,
bậc đã vượt qua dòng nước lũ,
không còn lậu hoặc.
Khi ấy,
tôi đã cầm lấy cây chổi và đã quét khu ẩn cư.
Sau khi dựng lên bốn cây cọc,
tôi đã tạo nên cái mái che.
Sau khi mang lại bông hoa sālā,
tôi đã che phủ mái che.
Với tâm tịnh tín, với ý vui mừng,
tôi đã đảnh lễ đức Như Lai.
Người ta nói về bậc thông thái
có trí tuệ bao la là “Sumedha.”
Ngài đã ngồi xuống ở hội chúng tỳ
khưu và đã nói lên những lời kệ này.
Nhận biết lời nói của đức Phật,
tất cả chư Thiên đã tụ hội lại.
Quả nhiên,
đức Phật tối thượng bậc Hữu Nhãn (đã) thuyết giảng Giáo Pháp.
Đấng Toàn Giác tên Sumedha,
vị thọ nhận các vật hiến cúng,
đã ngồi xuống ở hội chúng chư Thiên
và đã nói lên những lời kệ này:
“Người nào đã duy trì mái che được che phủ
bằng bông hoa sālā cho Ta suốt bảy ngày,
Ta sẽ tán dương người ấy.
Các người hãy lắng nghe Ta nói.
Dầu trở thành vị Thiên nhân hay nhân loại,
(người này) sẽ có làn da màu vàng chói,
sẽ có của cải dồi dào,
sẽ có sự thọ hưởng các dục lạc.
Sáu mươi ngàn con voi loài long tượng được
trang hoàng với tất cả các loại trang sức,
có chuông vàng,
có trang phục yên cương bằng vàng.
Được cỡi bởi các vị trưởng làng có
các bàn tay cầm giáo và móc câu,
chúng sẽ đi đến phục vụ
người nam này sáng chiều.
Được hộ tống bởi những con long tượng ấy,
người nam này sẽ vui sướng.
Sáu mươi ngàn con ngựa dòng Sindhu
với sự sanh ra được thuần chủng,
là phương tiện vận chuyển nhanh chóng,
được trang hoàng với tất cả các loại trang sức.
Được cỡi bởi các vị trưởng
làng có mang cung với gươm,
chúng sẽ thường xuyên hộ tống tôi;
điều này là quả báu của việc cúng dường đức Phật.
Sáu mươi ngàn cỗ xe được trang hoàng
với tất cả các loại trang sức,
có các mảnh da báo và cả da hổ được bày biện,
có các ngọn cờ được giương cao.
Được cỡi bởi các vị trưởng làng có
các tay cầm cung mang áo giáp,
chúng sẽ thường xuyên hộ tống tôi;
điều này là quả báu của việc cúng dường đức Phật.
Sẽ luôn luôn hiện hữu sáu mươi
ngàn ngôi làng có đầy đủ tất cả,
có tài sản và lúa gạo dồi dào,
được thành công tốt đẹp về mọi mặt;
điều này là quả báu của
việc cúng dường đức Phật.
Các con voi, các con ngựa,
các cỗ xe,
các binh lính và quân đội gồm bốn binh chủng sẽ thường xuyên hộ tống người này;
điều này là quả báu của việc cúng dường đức Phật.
(Người này) sẽ sướng vui ở thế giới chư
Thiên trong một ngàn tám trăm kiếp,
và sẽ trở thành đấng Chuyển
Luân Vương một ngàn lần.
Và (người này) sẽ cai quản
Thiên quốc ba trăm lần.
Lãnh thổ vương quốc là bao la,
không thể đo lường bằng phương diện tính đếm.
Vào ba mươi ngàn kiếp (về sau này),
bậc Đạo Sư tên Gotama,
xuất thân gia tộc Okkāka
sẽ xuất hiện ở thế gian.
Là người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy,
là chánh thống,
được tạo ra từ Giáo Pháp,
(người này) sẽ biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc và sẽ sống không còn lậu hoặc.”
Tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế
Gian cách đây ba mươi ngàn kiếp,
trong khoảng thời gian này
tôi đã tầm cầu vị thế Bất Tử.
Điều lợi ích cho tôi đã được tôi đạt thành một
cách tốt đẹp là tôi đã hiểu được Giáo Pháp,
tam minh đã được thành tựu,
lời dạy của đức Phật đã được thực hành.
Bạch đấng Siêu Nhân, con kính lễ Ngài!
Bạch đấng Tối Thượng Nhân, con kính lễ Ngài!
Sau khi tán dương trí tuệ của Ngài,
con đã đạt được vị thế Bất Động.
Nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là
bản thể Thiên nhân hay nhân loại,
tôi đều được sung sướng ở tất cả các nơi,
là quả báu của tôi về việc tán dương trí tuệ.
Lần sau cùng này của tôi là sự hiện
hữu cuối cùng trong sự luân chuyển.
Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch.
Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy,
tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh,
đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát,
và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
bậc Toàn Giác tên Sumedha, đấng Bi Mẫn cao cả, bậc Hiền Trí, có ước muốn độc cư, bậc Cao Cả của thế gian, đã đi đến núi Hi-mã-lạp. sau khi đi sâu vào núi Hi-mã-lạp, Sumedha, đấng Lãnh Đạo Thế Gian, sau khi xếp chân kiết già, bậc Tối Thượng Nhân đã ngồi xuống. Ngài đã thể nhập vào định, Sumedha, đấng Lãnh Đạo Thế Gian; đức Phật, trong bảy ngày đêm, bậc Tối Thượng Nhân đã ngồi. tôi đã cầm lấy túi vật dụng, rồi đã đi sâu vào khu rừng, tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác tại nơi ấy, bậc đã vượt qua dòng nước lũ, không còn lậu hoặc. sau khi cầm lấy cây chổi, tôi đã quét khu ẩn cư. sau khi dựng lên bốn cây cọc, tôi đã tạo nên cái mái che. sau khi mang lại bông hoa sālā, tôi đã che phủ mái che. với tâm tịnh tín, với ý vui mừng, tôi đã đảnh lễ đức Như Lai. người ta nói về bậc thông thái có trí tuệ bao la là “Sumedha.” ngài đã ngồi xuống ở hội chúng tỳ khưu và đã nói lên những lời kệ này. nhận biết lời nói của đức Phật, tất cả chư Thiên đã tụ hội lại. quả nhiên, đức Phật tối thượng bậc Hữu Nhãn đã thuyết giảng Giáo Pháp. đấng Toàn Giác tên Sumedha, vị thọ nhận các vật hiến cúng, đã ngồi xuống ở hội chúng chư Thiên và đã nói lên những lời kệ này: người nào (với) mái che (của Ta) suốt bảy ngày, đã duy trì, được che phủ bằng bông hoa sālā, cho Ta, ta sẽ tán dương người ấy. các người hãy lắng nghe Ta nói. dầu trở thành vị Thiên nhân hay nhân loại, người này sẽ có làn da màu vàng chói, sẽ có của cải dồi dào, sẽ có sự thọ hưởng các dục lạc. sáu mươi ngàn con voi loài long tượng được trang hoàng với tất cả các loại trang sức, có chuông vàng, có trang phục yên cương bằng vàng. được cỡi bởi các vị trưởng làng có các bàn tay cầm giáo và móc câu, sáng chiều, chúng sẽ đi đến phục vụ người nam này. được hộ tống bởi những con long tượng ấy, người nam này sẽ vui sướng. sáu mươi ngàn con ngựa, được trang hoàng với tất cả các loại trang sức, có dòng dõi thuần chủng Ājānīya, ngựa dòng Sindhu, phương tiện vận chuyển nhanh chóng. được cỡi bởi các vị trưởng làng có mang cung với gươm, chúng sẽ thường xuyên hộ tống người nam này; điều này là quả báu của việc cúng dường đức Phật. sáu mươi ngàn cỗ xe được trang hoàng với tất cả các loại trang sức, có các mảnh da báo và cả da hổ được bày biện, có các ngọn cờ được giương cao. được cỡi bởi các vị trưởng làng có các tay cầm cung mang áo giáp, chúng sẽ thường xuyên hộ tống người nam này; điều này là quả báu của việc cúng dường đức Phật. sáu mươi ngàn ngàn ngôi làng có đầy đủ tất cả, có tài sản và lúa gạo dồi dào, được thành công tốt đẹp về mọi mặt; sẽ luôn luôn hiện hữu; điều này là quả báu của việc cúng dường đức Phật. các con voi, các con ngựa, các cỗ xe, các binh lính, và quân đội gồm bốn binh chủng, sẽ thường xuyên hộ tống người nam này; điều này là quả báu của việc cúng dường đức Phật. trong một ngàn tám trăm kiếp, người này sẽ sướng vui ở thế giới chư Thiên, một ngàn lần sẽ là vua, sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương. ba trăm lần, người này sẽ cai quản Thiên quốc. lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm. vào ba mươi ngàn kiếp về sau này, xuất thân từ dòng tộc Okkāka, tên Gotama theo dòng tộc, bậc Đạo Sư sẽ xuất hiện ở thế gian. là người thừa tự Giáo Pháp của vị Phật ấy, là chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp, sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, người này sẽ sống không còn lậu hoặc.” Vào ba mươi ngàn kiếp, tôi đã nhìn thấy đấng Lãnh Đạo Thế Gian; trong khoảng thời gian này tôi đã tầm cầu vị thế Bất Tử. điều lợi ích cho tôi đã được tôi đạt thành một cách tốt đẹp là tôi đã hiểu được Giáo Pháp, tam minh đã được thành tựu, lời dạy của đức Phật đã được thực hành. bạch đấng Siêu Nhân, con kính lễ Ngài! bạch đấng Tối Thượng Nhân, con kính lễ Ngài! sau khi tán dương trí tuệ của Ngài, con đã đạt được vị thế Bất Động. nơi chốn nào tôi đi tái sanh dầu là bản thể Thiên nhân hay nhân loại, tôi đều được sung sướng ở tất cả các nơi, là quả báu của tôi về việc tán dương trí tuệ. lần sau cùng này của tôi là sự hiện hữu cuối cùng trong sự luân chuyển. sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực đã được cởi trói, tôi sống không còn lậu hoặc. các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực đã được cởi trói, tôi sống không còn lậu hoặc. quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng. bốn tuệ phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được tôi chứng đắc; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Trưởng lão Bhaddāli đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Bhaddāli, bài thứ 1.