Ký sự về trưởng lão Todeyya

Trưởng lão Todeyya kể thời ông còn là vua Vijaya ở kinh thành Ketumatī: chán ghét chiến tranh và vương quyền, ông từ bỏ voi ngựa, xe cộ, bò sữa, cung nữ và làng mạc để xuất gia ở Hy-mã-lạp. Ông thoa trầm hương cúng dường đức Phật Sumedha, được Ngài thọ ký sẽ thành đệ tử của Bà-la-môn Bāvarī, hỏi những câu hỏi khôn khéo và chứng đắc giải thoát.

Điểm thực hành

Khi đang nắm trong tay quyền lực và của cải, hãy dám buông bỏ những thứ trói buộc mình để đi theo con đường trong sạch.

Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Metteyya Todeyya

Lúc bấy giờ, có đức vua tên Vijaya, ở kinh thành Ketumatī cao quý nhất, là vị anh hùng, được hội đủ sức lực, đã cư ngụ ở tại thành phố.

khi vị vua ấy bị xao lãng, những kẻ lục lâm đã nổi dậy. những điều tội lỗi và các sự phóng đãng nữa, đã tàn phá hoại xứ sở vào lúc bấy giờ.

vào lúc biên thùy bị rối loạn, vị thuần hóa kẻ thù đức vua đã lập tức cho tập trung các binh lính luôn cả các nhân viên quân đội, và khi ấy đã lên án kẻ thù.

lúc bấy giờ, các nài voi, các bậc anh hùng, các chiến sĩ áo giáp da, các cung thủ và các thủ lãnh, tất cả đã tập trung lại vào lúc bấy giờ.

lúc bấy giờ, các người đầu bếp, các thợ hớt tóc, các người hầu tắm, các người làm tràng hoa, các vị anh hùng thắng trận, tất cả đã tập trung lại vào lúc bấy giờ.

lúc bấy giờ, các người tay có cầm dao, tay có cầm cung, có áo giáp, các võ sĩ thắng trận, tất cả đã tập trung lại.

các con voi mātaṅga bị tiết dục ở ba nơi, những con voi đến sáu mươi tuổi, có sự trang sức với các chuông vàng, tất cả đã tập trung lại.

lúc bấy giờ, có sức chịu đựng sự lạnh và sự nóng, và sự mang vác các vật thối tha, các dũng sĩ đã được huấn luyện, tất cả đã tập trung lại.

lúc bấy giờ, có tiếng tù và vỏ ốc, tiếng trống lớn, và tiếng trống trầm. Trong lúc đang giải trí với những tiếng trống này, tất cả bọn họ đã tập trung lại.

lúc bấy giờ, bằng các chĩa ba, các cây trượng và bùa chú, bằng các áo giáp và các mũi thương, trong khi đánh đập nhau và làm cho nhau té ngã, tất cả đã tập trung lại.

đã không lắng nghe kẻ bại trận về bất cứ điều gì, vị vua ấy là kẻ chiến thắng, và đã làm sáu chục ngàn sanh mạng phải khiếp đảm ở nơi cọc nhọn.

những con người ấy đã thốt ra lời rằng: ôi, vị vua bất nhân! đối với kẻ đang bị nung nấu ở địa ngục thì khi nào sẽ là sự kết thúc?”

khi ấy, trong lúc trằn trọc ở trên giường, tôi như là nằm ở địa ngục, cả ngày lẫn đêm tôi không ngủ. với cây cọc nhọn họ làm cho tôi hoảng sợ.

tôi đã suy nghĩ rằng: được gì với sự chểnh mảng, với vương quốc, với xe cộ, và với binh lực? chúng không phải là để bám víu, chúng luôn luôn làm tôi hãi sợ.

được gì cho tôi với các người con trai, với các người vợ, và với toàn bộ vương quốc? hay là ta nên xuất gia, ta nên làm trong sạch đạo lộ tái sanh?”

sáu mươi ngàn con voi, được trang hoàng với tất cả các loại trang sức, các con voi mātaṅga có chuông vàng, có trang phục yên cương bằng vàng.

được cỡi bởi các vị trưởng làng có các bàn tay cầm giáo và móc câu, ở địa vị có chiến trường lai vãng, không mong mỏi, tôi đã từ bỏ (tất cả). bị nóng nảy bởi hành động của chính mình, tôi đã ra đi vào đời sống không gia đình.

tôi đã từ bỏ sáu mươi ngàn con được trang hoàng với tất cả các loại trang sức, có dòng dõi thuần chủng, ngựa dòng Sindhu, phương tiện vận chuyển nhanh chóng,

được cỡi bởi các vị trưởng làng có các bàn tay cầm cung mang áo giáp. sau khi buông bỏ tất cả các thứ ấy, tôi đã ra đi vào đời sống không gia đình.

tôi đã từ bỏ sáu mươi ngàn cỗ xe được trang hoàng với tất cả các loại trang sức, có các mảnh da báo và cả da hổ được bày biện, có các ngọn cờ được giương cao. sau khi bảo đem đi tất cả các thứ ấy, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.

tôi đã từ bỏ sáu mươi ngàn con bò cái, tất cả đều mang bầu sữa. sau khi quăng bỏ luôn cả lũ bò cái, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.

tôi đã từ bỏ sáu mươi ngàn phụ nữ được trang điểm với tất cả các loại trang sức, được trang hoàng bằng các loại vải vóc nhiều màu sắc, có các bông tai bằng ngọc trai và ngọc ma-ni.

các nàng có lông mi cong, có nụ cười, có điệu bộ duyên dáng, có eo thon, tôi đã từ bỏ các nàng đang khóc lóc, và đã xuất gia vào đời sống không gia đình.

tôi đã từ bỏ sáu mươi ngàn ngôi làng có đầy đủ tất cả. sau khi quăng bỏ vương quốc ấy, tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.

sau khi rời khỏi thành phố, tôi đã đi đến núi Hy-mã-lạp. Ở bờ sông Bhāgīrathī, tôi đã tạo lập khu ẩn cư.

sau khi xây dựng gian nhà rộng bằng lá, tôi đã xây dựng ngôi nhà thờ lửa. có sự nỗ lực tinh tấn, có tính khẳng quyết, tôi sống ở khu ẩn cư của tôi.

và trong lúc tham thiền ở mái che, ở gốc cây, hoặc ở ngôi nhà trống vắng, tuy nhiên sự run sợ của tôi là không được biết đến, tôi không nhìn thấy sự kinh hoàng và hãi sợ.

đấng Toàn Giác tên Sumedha, bậc Cao Cả, đấng Bi Mẫn, bậc Hiền Trí, trong khi chói sáng với ánh sáng trí tuệ đã lập tức hiện khởi ở thế gian.

ở lân cận khu ẩn cư của tôi có con Dạ-xoa có đại thần lực, khi đức Phật tối thượng đã hiện khởi, khi ấy (con Dạ-xoa) đã thông báo cho tôi.

đức Phật đã hiện khởi ở thế gian, tên Sumedha, bậc Hữu Nhãn, ngài giúp cho tất cả loài người vượt qua. ngài cũng sẽ giúp cho ngươi vượt qua.”

sau khi lắng nghe lời nói của con Dạ-xoa, ngay khi ấy sự chấn động đã xuất hiện ở tôi. trong lúc suy nghĩ “Đức Phật! Đức Phật!” tôi đã xếp đặt lại khu ẩn cư.

và sau khi quăng bỏ lửa củi, tôi đã tự sắp xếp thảm trải. sau khi lễ bái khu ẩn cư, tôi đã rời khỏi khu rừng.

sau khi cầm lấy trầm hương từ khu rừng ấy, từ làng này đến làng khác, từ thành phố này đến thành phố khác, trong khi tìm kiếm vị Trời của chư Thiên, tôi đã đi đến gần bậc Hướng Đạo.

đức Thế Tôn vào thời điểm ấy, Sumedha, bậc Lãnh Đạo Thế Gian, trong khi công bố về bốn Sự Thật đã giác ngộ nhiều người.

sau khi đã chắp tay lên và đặt trầm hương ở trên đầu, tôi đã đảnh lễ đấng Toàn Giác và đã nói lên những lời kệ này:

trong khi hoa nhài đang nở rộ, hương thơm tỏa ra vùng lân cận. bạch đấng Anh Hùng, ngài tỏa ra khắp mọi phương với hương thơm của đức hạnh.

trong khi các loài hoa campaka, hoa mù u, hoa atimuttaka, hoa dứa dại, hoa sālā đang nở rộ, hương thơm tỏa ra theo chiều gió.

sau khi nghe được danh thơm của Ngài, con từ núi Hi-mã-lạp đã đi đến nơi đây, con xin cúng dường Ngài, bạch đấng Đại Hùng, bậc Trưởng Thượng của thế gian, vị có danh tiếng vĩ đại.”

tôi đã thoa trầm hương cao quý lên đấng Lãnh Đạo Thế Gian Sumedha. sau khi làm cho tâm của mình được tịnh tín, ngay khi ấy tôi đã đứng yên lặng.

đức Thế Tôn tên Sumedha, bậc Trưởng Thượng của thế gian, đấng Nhân Ngưu đã ngồi xuống ở hội chúng Tỷ-kheo và đã nói lên những lời kệ này:

người nào đã ca tụng về đức hạnh của Ta và đã cúng dường trầm hương, ta sẽ tán dương người ấy. các người hãy lắng nghe Ta nói.

có ngôn từ được người khác thâu nhận, cao quý, thẳng thắn, có sự huy hoàng, trong hai mươi lăm kiếp, sẽ có hào quang.

trong hai ngàn sáu trăm kiếp, người này sẽ sướng vui ở thế giới chư Thiên, một ngàn lần sẽ là vua, sẽ trở thành đấng Chuyển Luân Vương.

người này sẽ là vị Chúa của chư Thiên cai quản Thiên quốc ba mươi ba lần. lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng phương diện tính đếm.

mệnh chung từ nơi ấy, người này sẽ đi đến bản thể nhân loại, được gắn liền với nghiệp phước thiện, sẽ là thân quyến của Phạm Thiên.

là vị giảng huấn, thông thạo về chú thuật, thông suốt ba tập Vệ-đà, hội đủ ba tướng mạo, người Bà-la-môn tên Bāvarī.

sau khi trở thành đệ tử của vị ấy, người này sẽ thông thạo về chú thuật và sẽ đi đến với đấng Toàn Giác, đức Gotama, bậc cao quý dòng Sakya.

người này sẽ hỏi các câu hỏi khôn khéo, sẽ tu tập Đạo Lộ, sẽ biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, và sẽ Niết-bàn không còn lậu hoặc.”

ba loại lửa tham sân si của tôi đã được dập tắt, tất cả các hữu đã được xóa sạch, sau khi biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc, tôi sống không còn lậu hoặc.

các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực đã được cởi trói, tôi sống không còn lậu hoặc.

quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.

bốn tuệ phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được tôi chứng đắc; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

Trưởng lão Todeyya đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Todeyya, bài thứ 8.