Ký sự về trưởng lão Soṇakoṭivīsa
Trưởng lão Soṇakoṭivīsa kể: vào thời đức Phật Vipassī, ông xây một hang động ở kinh thành Bandhumā cho Hội Chúng bốn phương, trải lót nền hang bằng vải và phát nguyện được làm hài lòng bậc Toàn Giác, được xuất gia và đạt Niết-bàn; ông luân hồi chín mươi kiếp trong chói sáng. Ở kiếp cuối, ông sinh làm con trai độc nhất của nhà bá hộ cao cả ở Campā, được cha ban hai chục koṭi tiền, có lông dài bốn ngón tay mọc ở lòng bàn chân; ông xuất gia, chứng quả A-la-hán và được đức Phật xác định là người đứng đầu trong số các vị tinh tấn.
Điểm thực hànhLời ước nguyện rõ ràng đặt ra từ một việc lành — làm hài lòng bậc giác ngộ, xuất gia, đạt an tịnh — dẫn đường cho cả chặng luân hồi dài; hãy phát nguyện cụ thể khi làm việc thiện.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Avaṭaphala Soṇakoṭivīsa
một hang động đã được tôi xây dựng
dành cho Hội Chúng bốn phương
ở tại kinh thành Bandhumā.
Sau khi trải lót nền đất của hang động bằng các tấm vải,
tôi đã cống hiến.
Với tâm phấn chấn, với ý vui mừng,
khi ấy tôi đã thực hiện lời ước nguyện rằng:
“Mong rằng tôi có thể làm hài lòng bậc Toàn Giác,
có thể đạt được sự xuất gia,
và có thể đạt đến sự an tịnh tối thượng,
Niết Bàn vô thượng.”
Do nhờ chính nhân tố trong sạch ấy,
tôi đã luân hồi chín mươi kiếp.
Dầu trở thành vị Thiên nhân hay là loài người,
tôi đã chói sáng, là người có phước báu đã được tạo lập (trước đây).
Sau đó, nhờ vào phần dư sót của nghiệp,
tại đây trong kiếp sống cuối cùng,
tôi đã được sanh làm người con trai độc nhất
của nhà bá hộ cao cả ở tại Campā.
Ngay khi tôi vừa được sanh ra, nghe tin
người cha đã khởi ước muốn này:
“Ta ban cho công tử
hai chục koṭi (hai trăm triệu) tiền, không thiếu đồng nào.”
Các sợi lông của tôi, dài bốn ngón tay,
được mọc lên ở cả hai lòng bàn chân.
Chúng là mảnh mai, có sự xúc chạm mềm mại,
xinh xắn như là bông vải.
Chín mươi kiếp đã trôi qua,
kiếp này là thêm một kiếp nữa,
tôi không biết đến việc các bàn chân được đặt xuống
ở mặt đất không có trải lót.
Tôi đã làm hài lòng bậc Toàn Giác,
tôi đã xuất gia vào đời sống không gia đình.
Và phẩm vị A-la-hán đã được tôi đạt đến.
Tôi có được trạng thái mát mẻ, chứng được Niết Bàn.
tôi là người đứng đầu trong số các vị đã ra sức tinh tấn,
Đấng Toàn Tri đã xác định
và có lậu hoặc đã được đoạn tận, là bậc A-la-hán,
có sáu thắng trí, có đại thần lực.
Kể từ khi tôi đã dâng cúng vật thí trước đây chín mươi mốt kiếp,
tôi đã dâng cúng vật thí
tôi không còn biết đến khổ cảnh;
điều này là quả báu của việc dâng cúng hang động.
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
đã thành tựu tam minh,
đã thực hành lời dạy đức Phật vào thời hiện tiền của đức Phật tối thượng.
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
bậc trưởng lão Soṇa Koṭivisa
ở trước Hội Chúng tỳ khưu,
khi được hỏi câu hỏi đã trả lời.
Tại hồ nước lớn Anotatta,
Nghĩa là
Vào thời Giáo Pháp của đức Phật Vipassī, một hang động do tôi xây dựng, dành cho Hội Chúng bốn phương, ở kinh thành Bandhumā. Trải lót nền hang bằng các tấm vải rồi, tôi hiến dâng hang ấy; với tâm phấn chấn, ý vui mừng, khi ấy tôi phát lời ước nguyện rằng: Mong tôi làm hài lòng bậc Toàn Giác, được xuất gia, và đạt đến sự an tịnh cao nhất, là Niết-bàn cao nhất.” Nhờ chính nhân lành ấy, tôi luân hồi suốt chín mươi kiếp; dù là thiên nhân hay loài người, tôi đều chói sáng, là người đã tạo phước từ trước. Sau đó, nhờ phần dư sót của nghiệp, tại đây, trong kiếp sống cuối cùng, của nhà bá hộ cao cả ở tại Campā, tôi đã sinh làm người con trai độc nhất. Nghe tin tôi vừa sinh ra, người cha khởi ước muốn này: ta ban cho công tử, hai chục koṭi tiền, không thiếu đồng nào.” Các sợi lông của tôi dài bốn ngón tay, mọc ở cả hai lòng bàn chân; chúng mảnh mai, chạm vào mềm mại, xinh xắn như bông vải. Chín mươi kiếp đã trôi qua, kiếp này là thêm một kiếp nữa; tôi không biết đến việc đặt bàn chân xuống, ở mặt đất không có trải lót. Tôi đã làm hài lòng bậc Toàn Giác, tôi xuất gia vào đời sống không gia đình; và tôi đạt phẩm vị A-la-hán; tôi được mát mẻ, chứng được Niết-bàn. là người đứng đầu trong số các vị tinh tấn, được đấng Toàn Tri xác định; tôi là bậc A-la-hán đã dứt sạch ô nhiễm, có sáu thắng trí, có đại thần lực. Từ chín mươi mốt kiếp trước, khi tôi dâng vật thí, vật thí mà tôi đã dâng khi ấy, tôi không còn biết đến đường dữ; đó là quả của việc dâng hang động. Phiền não của tôi đã bị thiêu đốt, mọi cõi sinh đã bị xóa sạch; như voi cắt đứt dây trói, tôi sống không còn ô nhiễm trong tâm. Thật tốt đẹp cho tôi, ba minh đã được thành tựu, khi ở trước đức Phật tối thượng, tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí đã được chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật. Trưởng lão Soṇa Koṭivīsa, ở trước hội chúng Tỷ-kheo, khi được hỏi, đã trả lời; tại hồ nước lớn Anotatta.
Trưởng lão Soṇakoṭivīsa đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Soṇakoṭivīsa, bài thứ 9.