Ký sự về trưởng lão Pupphathūpiya
Trưởng lão Pupphathūpiya kể: là vị Bà-la-môn trên núi Kukkuṭa với năm ngàn học trò, ông nghe học trò báo đức Phật đã xuất hiện với ba mươi hai tướng tốt và tám mươi tướng phụ. Ông lên đường đi gặp Ngài nhưng lâm bệnh dọc đường; nghe học trò mô tả đức Phật như đang ở trước mặt, ông làm tâm tịnh tín, dựng ngôi tháp bằng hoa cúng dường rồi mệnh chung tại đó. Nhờ việc ấy, trong một trăm ngàn kiếp ông không rơi vào khổ cảnh, nhiều đời làm Chuyển Luân Vương, và nay đã chứng đắc tuệ phân tích, giải thoát, thắng trí.
Điểm thực hànhDù chưa được gặp trực tiếp, nghe kể về bậc giác ngộ với lòng thành cũng đủ gieo hạt giải thoát; hãy xây tháp hoa của riêng mình bằng tâm tịnh tín.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Sereyya Pupphathūpiya
có ngọn núi tên là Kukkuṭa.
Ở trung tâm của ngọn núi ấy
có vị Bà-la-môn thông thạo về chú thuật sinh sống.
Có năm ngàn người học trò luôn luôn vây quanh tôi.
luôn luôn vây quanh tôi.
Các vị ấy đã là những người (ngủ) thức dậy trước (tôi)
và được tự tin vào các chú thuật.
đức Phật đã hiện khởi ở trên thế gian,
xin thầy biết rõ về điều ấy.
tám mươi tướng phụ,
Đấng Chiến Thắng cao quý có ba mươi hai hảo tướng và
có vầng hào quang
tợ như mặt trời chiếu sáng.”
Sau khi lắng nghe lời nói của những người học trò,
vị Bà-la-môn thông thạo về chú thuật
đã rời khu ẩn cư
và hỏi những người học trò phương hướng
về khu vực mà đấng Đại Hùng
bậc Lãnh Đạo Thế Gian cư ngụ.
Tôi đã lễ bái phương hướng ấy (hướng đến) đấng Chiến Thắng,
bậc không người đối thủ.
Với tâm phấn chấn, với ý vui mừng,
tôi đã tôn vinh đức Như Lai ấy.
“Này các đệ tử, hãy đến. Chúng ta sẽ đi
và sẽ diện kiến đức Như Lai.
Sau khi đảnh lễ ở bàn chân của bậc Đạo Sư,
chúng ta sẽ lắng nghe Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng.”
Tôi đã ra đi một mình
và tôi đã lâm bệnh.
Trong khi bị hành hạ bởi căn bệnh,
tôi đã đi đến nhà nghỉ chân để nằm nghỉ.
Sau khi triệu tập tất cả những người học trò lại,
tôi đã hỏi họ về đức Như Lai:
“Đức độ của đấng Bảo Hộ Thế Gian,
bậc có sự Giác Ngộ tuyệt đối, là như thế nào?”
Được tôi hỏi, các vị ấy đã trả lời theo như đã nhìn thấy.
theo như đã nhìn thấy.
Các vị đã mô tả đức Phật tối thượng ấy một cách kính trọng
như Ngài đang ở trước mặt của tôi.
Sau khi lắng nghe lời nói của họ,
tôi đã làm cho tâm của mình được tịnh tín.
Sau khi thực hiện ngôi bảo tháp bằng các bông hoa,
tôi đã mệnh chung ở tại nơi ấy.
Sau khi hỏa táng thi thể của tôi, các vị ấy
đã đi đến gặp đức Phật.
Họ đã chắp tay lên
và đã đảnh lễ bậc Đạo Sư.
Sau khi thực hiện ngôi bảo tháp bằng các bông hoa dành cho đức Thiện Thệ bậc Đại Ẩn Sĩ,
dành cho đức Thiện Thệ bậc Đại Ẩn Sĩ,
trong một trăm ngàn kiếp.
tôi đã không đi đến khổ cảnh
(Trước đây) bốn mươi bốn ngàn kiếp,
mười sáu vị Sát-đế-lỵ
(cùng) tên Aggisama
đã là các đấng Chuyển Luân Vương có oai lực lớn lao.
(Trước đây) hai mươi ngàn kiếp,
đã là các đấng Chuyển Luân Vương.
(cùng) tên Ghatāsana
ba mươi tám vị lãnh chúa
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
Không xa núi Hi-mã-lạp, có ngọn núi tên Kukkuṭa. Ở giữa ngọn núi ấy, có vị Bà-la-môn thông thạo chú thuật sinh sống. Năm ngàn học trò luôn vây quanh tôi. Luôn vây quanh tôi (khi ấy). Họ là người thức dậy trước (tôi), và tự tin về các chú thuật. Đức Phật đã xuất hiện trên thế gian, thưa thầy, xin thầy biết cho điều ấy. tám mươi tướng phụ, Đấng Chiến Thắng cao quý có ba mươi hai tướng tốt và Ngài có vầng hào quang một sải tay, chói sáng như mặt trời.” Nghe lời các học trò rồi, vị Bà-la-môn thông thạo chú thuật (tức là tôi khi ấy) đã rời khỏi khu ẩn cư, và hỏi các học trò phương hướng về nơi mà đấng Đại Hùng, đấng lãnh đạo thế gian, cư ngụ. Tôi lễ bái về phương hướng ấy, hướng đến đấng Chiến Thắng, bậc không ai sánh bằng. Tâm phấn chấn, ý vui mừng, tôi tôn vinh đức Như Lai ấy. “Này các đệ tử, hãy đến; chúng ta sẽ đi, và sẽ diện kiến đức Như Lai. Đảnh lễ dưới chân bậc Đạo Sư rồi, chúng ta sẽ nghe Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng.” Ra đi được một mình (một ngày), tôi lâm bệnh. Bị bệnh hành hạ, tôi đến nhà nghỉ chân để nằm nghỉ. Triệu tập tất cả học trò lại rồi, tôi hỏi họ về đức Như Lai: “Đức độ của đấng Bảo Hộ Thế Gian, bậc giác ngộ tuyệt đối, là như thế nào?” Được hỏi, họ trả lời y như đã thấy. Theo đúng như đã nhìn thấy. Họ mô tả đức Phật tối thượng một cách kính trọng, như Ngài đang ở trước mặt tôi. Nghe lời họ rồi, tôi làm tâm mình tịnh tín. Dựng ngôi tháp bằng hoa xong, tôi mệnh chung ngay tại nơi ấy. Hỏa táng thi thể tôi xong, họ đi đến gặp đức Phật. Họ chắp tay lên, và đảnh lễ bậc Đạo Sư. Dựng tháp hoa cho đức Thiện Thệ, bậc Đại Ẩn Sĩ, rồi, cho đức Thiện Thệ, bậc Đại Ẩn Sĩ. Suốt một trăm ngàn kiếp, tôi không đi vào đường dữ Bốn mươi bốn ngàn kiếp trước (Pāli ghi bốn mươi ngàn), mười sáu vị Sát-đế-lỵ, cùng tên Aggisama, là các Chuyển Luân Vương có oai lực lớn. Hai mươi ngàn kiếp trước, Là các Chuyển Luân Vương. cùng tên Ghatāsana, ba mươi tám vị lãnh chúa, Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã làm theo lời dạy của đức Phật.”
Trưởng lão Pupphathūpiya đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Pupphathūpiya là phần thứ hai.