Nikaya Ngôn Ngữ Hiện Đại
Trang chủ › Milinda & Apadāna › Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Rắn

Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Rắn

9. Sappaṅgapañha · MIL7.6.9 · 20 đoạn

Ba tính chất của rắn: di chuyển bằng ngực — sinh hoạt bằng trí tuệ, đi đúng khuôn khổ; tránh xa cây thuốc — tránh xa hạnh xấu; và thấy người thì buồn rầu suy nghĩ — hành giả hối tiếc sâu sắc mỗi ngày đã trôi qua trong buông lung, vì ngày ấy không lấy lại được, như đôi kinnara tiếc một đêm bị chia lìa.

Điểm thực hành

Sống bằng trí tuệ, lánh hạnh xấu như rắn lánh cây thuốc, và biết tiếc từng ngày tu tập đã bị buông lung đánh cắp — thời gian mất đi không trở lại.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Sư Tử 9. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Con Rắn — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Ba tính chất của con rắn nên được thực hành” — ba tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, con rắn di chuyển bằng ngực của nó. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập nên sinh hoạt bằng trí tuệ; tâu đại vương, tâm của hành giả sinh hoạt bằng trí tuệ thì di chuyển trong khuôn khổ đúng, tránh xa tướng sai trái và tu tập tướng đúng đắn. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ nhất của con rắn nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: con rắn khi di chuyển thì tránh xa các cây thuốc. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên sinh hoạt trong khi tránh xa các hạnh xấu.

Tâu đại vương, đó là tính chất thứ hai của con rắn nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: con rắn thấy con người thì bực bội, buồn rầu và suy nghĩ. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả, sau khi đã suy nghĩ những suy nghĩ xấu, đã làm sinh khởi sự không hoan hỷ, nên bực bội, nên buồn rầu, nên suy nghĩ rằng: “Vì ta buông lung mà một ngày đã trôi qua; ngày ấy không thể lấy lại được nữa.” Tâu đại vương, đó là tính chất thứ ba của con rắn nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này đức Thế Tôn cũng đã nói trong Bổn Sanh Bhallāṭiya, về hai vị kinnara:

Này người thợ săn, vào cái đêm chúng tôi đã sống cách biệt,
không như ý muốn, luôn tưởng nhớ nhau,
cả một đêm ấy, trong khi hối tiếc,
chúng tôi sầu muộn; đêm ấy sẽ không có lần nữa.’”

Nghĩa là

Nghĩa là: hai vị kinnara bị chia lìa nhau suốt một đêm dưới tay người thợ săn. Nghĩa là: xa nhau ngoài ý muốn, chỉ còn nhớ thương nhau. Nghĩa là: suốt đêm ấy họ chìm trong hối tiếc. Nghĩa là: họ buồn vì đêm đã mất ấy không bao giờ trở lại.

Câu hỏi về tính chất của con rắn là thứ chín.