Câu Hỏi Về Tính Chất Của Mặt Trời

Bảy tính chất của mặt trời: làm khô mọi nước — làm khô kiệt mọi phiền não; xua bóng tối — xua bóng tối tham sân si và hạnh xấu; di chuyển không ngừng — tác ý đúng đường lối liên tục; có vòng hào quang — vòng trang sức là các đề mục thiền; sưởi ấm dân chúng — sưởi ấm thế gian bằng mọi pháp tu; sợ thần Rāhu — rúng động trước cảnh chúng sinh sa vào đường ác; và phô bày tốt xấu — chỉ rõ các pháp cho người đời thấy.

Điểm thực hành

Như mặt trời: khô kiệt phiền não, xua tối tăm, đều đặn không ngừng, và soi sáng cho người khác thấy con đường — đồng thời luôn giữ lòng rúng động trước nguy cơ sa đọa.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Đất 8. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Mặt Trời — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Bảy tính chất của mặt trời nên được thực hành” — bảy tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, mặt trời làm khô kiệt mọi nước. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập nên làm khô kiệt mọi phiền não, không còn sót lại. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ nhất của mặt trời nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: mặt trời xua tan bóng tối dày đặc. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên xua tan mọi bóng tối: bóng tối của tham, của sân, của si, của ngã mạn, của tà kiến, của phiền não và mọi bóng tối của hạnh xấu.

Tâu đại vương, đó là tính chất thứ hai của mặt trời nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: mặt trời di chuyển liên tục không ngừng. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên thực hành tác ý đúng đường lối một cách liên tục không ngừng. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ ba của mặt trời nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: mặt trời có vòng hào quang ánh sáng. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên có vòng trang sức là các đối tượng thiền. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ tư của mặt trời nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: mặt trời di chuyển trong khi sưởi ấm đám đông dân chúng. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên sưởi ấm thế gian cùng với chư Thiên bằng đức hạnh, giới, đức tính, phận sự và sự thực hành, bằng các thiền, giải thoát, định, sự chứng đạt, các căn, các lực, các chi phần giác ngộ, Niệm Xứ, chánh tinh tấn và các nền tảng thần thông.

Tâu đại vương, đó là tính chất thứ năm của mặt trời nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: mặt trời di chuyển với nỗi lo sợ thần Rāhu. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả, khi thấy chúng sinh bị vướng trong hạnh xấu, khổ cảnh, quả báo chênh lệch khó tránh, đọa xứ và lưới phiền não, bị trói trong mớ tà kiến chằng chịt, rơi vào đường tà, đi trên đường xấu, nên làm cho tâm mình rúng động với nỗi rúng động và sợ hãi lớn lao. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ sáu của mặt trời nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: mặt trời cho thấy cả điều tốt và điều xấu. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên cho thấy các căn, các lực, các chi phần giác ngộ, Niệm Xứ, chánh tinh tấn, các nền tảng thần thông, và các pháp thế gian cùng xuất thế gian.

Tâu đại vương, đó là tính chất thứ bảy của mặt trời nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này trưởng lão Vaṅgīsa cũng đã nói:

Nghĩa là

Nghĩa là: như mặt trời lúc bình minh. Nghĩa là: nó phô bày hình dáng của mọi sinh vật. Nghĩa là: cả thứ sạch lẫn thứ dơ đều hiện rõ dưới ánh sáng ấy. Nghĩa là: cả điều lành lẫn điều ác đều không giấu được. Nghĩa là: vị Tỷ-kheo nắm giữ Giáo Pháp cũng như thế. Nghĩa là: đối với những người bị vô minh che phủ. Nghĩa là: vị ấy chỉ cho họ thấy con đường nhiều lối đi. Nghĩa là: như mặt trời mọc soi sáng mọi vật.

Câu hỏi về tính chất của mặt trời là thứ tám.