Câu Hỏi Về Tính Chất Của Người Thuyền Trưởng

Ba tính chất của người thuyền trưởng: lái tàu ngày đêm không buông lung — hành giả điều khiển tâm bằng tác ý đúng đường lối liên tục như thế; biết rõ mọi điều tốt xấu trên biển — biết rõ thiện bất thiện, lỗi và không lỗi; và niêm phong bộ phận điều khiển — đặt dấu thu thúc lên tâm, không cho suy nghĩ xấu bất thiện chạm vào.

Điểm thực hành

Điều khiển tâm như thuyền trưởng lái tàu: liên tục không buông lung, thấy rõ mọi vùng nước tốt xấu của thiện và bất thiện, và niêm phong không cho tà tư duy chạm vào tay lái.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp 7. Phần Câu Hỏi Giảng Bằng Ví Dụ Phẩm Biển Cả 8. Câu Hỏi Về Tính Chất Của Người Thuyền Trưởng — Thưa ngài Nāgasena, ngài nói: “Ba tính chất của người thuyền trưởng nên được thực hành” — ba tính chất ấy là gì? — Tâu đại vương, người thuyền trưởng ngày đêm, thường xuyên, liên tục, không buông lung, cẩn thận, gắng sức mà lái con tàu đi. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả thiết tha tu tập, trong khi điều khiển tâm, nên điều khiển tâm bằng tác ý đúng đường lối, ngày đêm, thường xuyên, liên tục, không buông lung, cẩn thận, gắng sức. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ nhất của người thuyền trưởng nên được thực hành. Tâu đại vương, điều này đức Thế Tôn, vị Trời vượt trên các vị Trời, cũng đã nói trong Kinh Pháp Cú:

Nghĩa là

Nghĩa là: hãy vui thích với sự không buông lung, tỉnh thức. Nghĩa là: hãy canh giữ, bảo vệ tâm của chính mình. Nghĩa là: hãy tự kéo mình ra khỏi nơi khổ đau của luân hồi. Nghĩa là: như con voi sa lầy ra sức tự kéo thân lên khỏi bãi bùn.

— Tâu đại vương, còn điều khác nữa: đối với người thuyền trưởng, bất cứ điều gì trên biển cả là tốt hay xấu, tất cả đều được ông biết rõ. Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên biết rõ thiện và bất thiện, có lỗi và không lỗi, thấp kém và cao quý, đen, trắng và phần đối chiếu của chúng. Tâu đại vương, đó là tính chất thứ hai của người thuyền trưởng nên được thực hành. — Tâu đại vương, còn điều khác nữa: người thuyền trưởng đặt dấu niêm phong lên bộ phận điều khiển, dặn rằng: “Không ai được chạm vào bộ phận điều khiển.” Cũng vậy, tâu đại vương, hành giả nên đặt lên tâm dấu niêm phong của sự thu thúc: “Đừng suy nghĩ bất cứ suy nghĩ xấu và bất thiện nào.” Tâu đại vương, đó là tính chất thứ ba của người thuyền trưởng nên được thực hành.

Tâu đại vương, điều này đức Thế Tôn, vị Trời vượt trên các vị Trời, cũng đã nói trong Tương Ưng Bộ quý báu: “Này các Tỷ-kheo, các thầy không nên suy nghĩ những suy nghĩ xấu và bất thiện, tức là: suy nghĩ về dục, suy nghĩ về sân hận, suy nghĩ về hãm hại.” Câu hỏi về tính chất của người thuyền trưởng là thứ tám.