Tám điều kiện giúp trí tuệ chín muồi

Vua Milinda nêu tám điều kiện làm cho trí tuệ tiến triển và chín muồi: tuổi tác tăng trưởng, danh tiếng tăng trưởng, học hỏi đặt câu hỏi, sống chung với bậc thầy, chú tâm đúng cách, bàn luận trao đổi, thân cận phục vụ với lòng thương mến, và sống ở xứ sở thích hợp. Ai có đủ các điều kiện này, trí tuệ của người ấy được bừng mở, trở nên sáng rõ.

Điểm thực hành

Muốn trí tuệ chín muồi, đừng chỉ chờ tuổi tác: hãy chủ động học hỏi, đặt câu hỏi, gần gũi bậc thầy và bàn luận đều đặn — mỗi điều kiện đều có thể tự mình vun đắp.

Mi-lan-đà Hỏi Đáp Lời mở đầu về các câu hỏi đối chọi Phẩm Các đức tính của người cư sĩ 4. Tám điều kiện giúp trí tuệ chín muồi Vua nói: “Thưa ngài Nāgasena, nhờ tám điều kiện, trí tuệ tiến triển và đi đến chín muồi. Tám điều kiện ấy là những điều kiện nào? Nhờ tuổi tác tăng trưởng, trí tuệ tiến triển và đi đến chín muồi; nhờ danh tiếng tăng trưởng, trí tuệ tiến triển và đi đến chín muồi; nhờ học hỏi, đặt câu hỏi, trí tuệ tiến triển và đi đến chín muồi; nhờ sống chung với bậc thầy, trí tuệ tiến triển và đi đến chín muồi; nhờ chú tâm đúng cách, trí tuệ tiến triển và đi đến chín muồi; nhờ bàn luận, trao đổi, trí tuệ tiến triển và đi đến chín muồi; nhờ thân cận, phục vụ với lòng thương mến, trí tuệ tiến triển và đi đến chín muồi; nhờ sống ở xứ sở thích hợp, trí tuệ tiến triển và đi đến chín muồi.

Về việc này có câu nói: “Nhờ tuổi tác, danh tiếng và học hỏi, nhờ sống với bậc thầy và chú tâm đúng cách; nhờ bàn luận, nhờ thân cận với lòng thương mến, và nhờ sống ở nơi thích hợp. Tám việc này là những điều kiện làm cho trí tuệ trở nên rõ ràng; những ai có đủ các điều kiện này, trí tuệ của họ được bừng mở.” Tám điều kiện giúp đạt được trí tuệ.