Kinh Điềm Lành

Maṅgalasutta · KP5 · 55 đoạn

Chuyện kể: một đêm khuya, một vị thiên đến hỏi Đức Phật — điềm lành nào là cao nhất? Đức Phật trả lời bằng kệ. Vì đây là kinh kệ tụng quen thuộc, thân kệ được giữ nguyên văn bản gốc; đi kèm mỗi câu kệ là phần "Nghĩa là" bằng tiếng Việt thường để người mới dễ hiểu. Nội dung đi từ chuyện gần gũi người hiền, chăm sóc cha mẹ, làm việc gọn gàng, lên đến nghe Pháp đúng lúc và giữ lòng không rung chuyển giữa bao thăng trầm của đời.

Điểm thực hành

Điềm lành không phải thứ để cầu xin ở bên ngoài; mỗi ngày cứ chọn một điều trong kinh mà làm thật — như hôm nay biết thân cận người hiểu biết và nói năng khéo léo.

Khuddakapāṭha 5 Kinh Điềm Lành Tôi nghe kể lại như vầy: Một lần, Đức Phật ở thành Xá-vệ, trong rừng Kỳ-đà, khu vườn của ông Cấp Cô Độc. Đêm đã khuya, một vị thiên, cả người sáng rực, làm sáng khắp rừng Kỳ-đà, đi đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, vị thiên cúi lạy Đức Phật, rồi đứng sang một bên. Đứng sang một bên, vị thiên nói với Đức Phật bằng một bài kệ:

Nhiều Thiên tử và người,
Suy nghĩ đến điềm lành,
Mong ước và đợi chờ, Một nếp sống an toàn,
Xin Ngài hãy nói lên, Về điềm lành tối thượng.
Không thân cận kẻ ngu,
Nhưng gần gũi bậc Trí,
Ðảnh lễ người đáng lễ,
Là điềm lành tối thượng.
Ở trú xứ thích hợp,
Công đức trước đã làm,
Chân chánh hướng tự tâm,
Là điềm lành tối thượng.
Học nhiều, nghề nghiệp giỏi,
Khéo huấn luyện học tập,
Nói những lời khéo nói,
Là điềm lành tối thượng.
Hiếu dưỡng mẹ và cha,
Nuôi nấng vợ và con.
Làm nghề không rắc rối,
Là điềm lành tối thượng.
Bố thí, hành, đúng pháp,
Săn sóc các bà con,
Làm nghiệp không lỗi lầm,
Là điềm lành tối thượng.
Chấm dứt, từ bỏ ác,
Chế ngự đam mê rượu,
Trong Pháp, không phóng dật,
Là điềm lành tối thượng.
Kính lễ và hạ mình,
Biết đủ và biết ơn,
Ðúng thời, nghe Chánh Pháp,
Là điềm lành tối thượng.
Nhẫn nhục, lời hòa nhã,
Yết kiến các Sa-môn,
Ðúng thời, đàm luận Pháp,
Là điềm lành tối thượng.
Khắc khổ và Phạm hạnh,
Thấy được lý Thánh đế.
Giác ngộ quả: "Niết Bàn"
Là điềm lành tối thượng.
Khi xúc chạm việc đời
Tâm không động, không sầu,
Không uế nhiễm, an ổn,
Là điềm lành tối thượng.
Làm sự việc như vầy,
Không chỗ nào thất bại,
Khắp nơi được an toàn,
Là điềm lành tối thượng.

Nghĩa là

Nhiều vị thiên và loài người cứ nghĩ mãi về chuyện điềm lành, ai cũng mong sống được bình yên. Xin Ngài nói cho nghe: điềm lành nào là cao nhất? Không chơi với người ngu dại, biết thân cận người hiểu biết, biết kính trọng người đáng kính: đó là điềm lành cao nhất. Ở một nơi chốn thích hợp, trước đây đã từng làm việc phước; và biết tự dẫn mình đi đúng đường: đó là điềm lành cao nhất. Học được nhiều, có một nghề vững, được dạy dỗ, rèn luyện đến nơi; nói năng khéo léo, lời lẽ đàng hoàng: đó là điềm lành cao nhất. Chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, thương yêu, lo lắng cho vợ con; làm việc gì cũng gọn gàng, không rối rắm: đó là điềm lành cao nhất. Biết cho đi và sống theo Pháp, biết đỡ đần bà con họ hàng; làm những việc chẳng có gì đáng chê: đó là điềm lành cao nhất. Bỏ hẳn, tránh xa những việc xấu ác, giữ mình, không đắm vào rượu chè; không chút lơ là trong các việc lành: đó là điềm lành cao nhất. Kính trọng người trên, sống khiêm nhường; biết sống vừa đủ, biết nhớ ơn người; chọn lúc thích hợp mà nghe Pháp: đó là điềm lành cao nhất. Kiên nhẫn, ai góp ý cũng lắng nghe; hay đến gặp các vị Sa-môn; chọn lúc thích hợp mà bàn luận về Pháp: đó là điềm lành cao nhất. Sống đơn giản, khắc khổ, giữ đời trong sạch; nhìn thấy rõ bốn sự thật cao quý; tự mình chứng được Niết-bàn: đó là điềm lành cao nhất. Giữa bao thăng trầm của cuộc đời, tâm người ấy không hề rung chuyển; không buồn lo, không vẩn đục, lòng yên ổn: đó là điềm lành cao nhất. Ai sống được như thế, đi đâu cũng không hề thất bại; nơi nào đến cũng được bình yên: đó chính là điềm lành cao nhất của họ.

Kinh Điềm Lành (hết).