Hạnh của Bồ-tát Mahālomahaṁsa

Tiền thân Bồ-tát Mahālomahaṁsa nằm tựa vào bộ xương người chết trong bãi tha ma: đám trẻ nhà quê đến chọc phá đủ kiểu, có kẻ gây khổ đau cho ngài, có người đem hương hoa và thực phẩm đến cúng dường — ngài bình đẳng với tất cả, không thương cũng không giận, thăng bằng giữa an lạc và khổ đau, danh thơm và tiếng xấu. Bài kết thúc toàn bộ Hạnh Tạng với kệ tóm tắt phẩm Yudhañjaya, phần tổng kết các ba-la-mật và ba lời giáo huấn của chư Phật. Bài thuộc ba-la-mật hành xả.

Điểm thực hành

Trước người gây đau và người mang niềm vui, giữ một tâm bình đẳng không thương không giận — đó là sự toàn hảo về hành xả.

Hạnh Tạng Phẩm Yudhañjaya Ba-la-mật hành xả 1 Hạnh của Bồ-tát Mahālomahaṁsa

Nghĩa là

Ta nằm trong bãi tha ma, tựa vào bộ xương người chết. Đám trẻ con nhà quê kéo đến và chọc phá ta không ít. Những đứa khác mang lại hương thơm, vòng hoa, và vô số thực phẩm các loại; chúng mang lại lễ vật, mừng rỡ, tâm trí phấn chấn. Những ai gây khổ đau cho ta cũng như những ai đem lại an lạc cho ta; ta bình đẳng với tất cả; lòng thương và cơn giận đều không có. Thăng bằng giữa an lạc và khổ đau, giữa danh thơm và tiếng xấu, ta bình đẳng trong mọi trường hợp; điều này là sự toàn hảo về hành xả của ta.

Phần thứ mười lăm — hạnh của Bồ-tát Mahālomahaṁsa. Phẩm Yudhañjaya thứ ba. Bài kệ tóm tắt.

Nghĩa là

Chuyện Yudhañjaya, chuyện Somanassa, chuyện Ayoghara (ngôi nhà sắt) và chuyện Bhisa, chuyện Soṇa và Nanda, chuyện Mūgapakkha (Temiya), chuyện con khỉ chúa và chuyện vị đạo sĩ tên Sacca. Chuyện chim cút con và chuyện vua cá, chuyện ẩn sĩ Kaṇhadīpāyana, lại nữa, ta đã là Sutasoma, Sāma và Ekarāja, và đã có sự toàn hảo về hành xả; như thế đã được vị Đại Ẩn Sĩ thuyết giảng. Trải qua khổ đau dưới nhiều hình thức và thành công với nhiều thể loại, từ kiếp sống này đến kiếp sống khác như thế, ta đạt đến quả vị giác ngộ tối thượng. Đã bố thí những gì cần bố thí, đã làm viên mãn giới hạnh không thiếu sót, đã đạt đến sự toàn hảo về xuất ly, ta đạt đến quả vị giác ngộ tối thượng. Đã vấn hỏi các bậc hiền trí, đã thực hành sự tinh tấn tối thượng, đã đạt đến sự toàn hảo về nhẫn nại, ta đạt đến quả vị giác ngộ tối thượng. Đã thực hành sự quyết định vững chắc, đã hộ trì lời nói chân thật, đã đạt đến sự toàn hảo về tâm từ, ta đạt đến quả vị giác ngộ tối thượng. Đối với được và mất, danh thơm và tiếng xấu, đối với sự kính trọng và chê bai, sau khi đã bình đẳng trong mọi trường hợp, ta đạt đến quả vị giác ngộ tối thượng. Thấy sự biếng nhác là nguy hiểm và sự khởi sự tinh tấn là an toàn, hãy nỗ lực tinh tấn; đây là lời giáo huấn của chư Phật. Thấy sự tranh cãi là nguy hiểm và sự không tranh cãi là an toàn, hãy sống hòa hợp, thân thiện; đây là lời giáo huấn của chư Phật. Thấy sự dễ duôi là nguy hiểm và sự không dễ duôi là an toàn, hãy tu tập con đường tám chi phần; đây là lời giáo huấn của chư Phật.

Như thế, trong khi trình bày về hạnh quá khứ của chính mình, đức Thế Tôn đã thuyết giảng pháp thoại có tên là "Truyền thuyết về chư Phật" (Buddhāpadāniya). Hạnh Tạng đến đây là trọn đủ.