Kinh Tôn Giả Mahākoṭṭhita

Tôn giả Mahākoṭṭhita hỏi Tôn giả Sāriputta mười cách đoán về mục đích tu tập — đổi thời điểm trả nghiệp từ đời này sang đời sau hay ngược lại, đổi cảm giác dễ chịu thành đau khổ, đổi nghiệp chín muồi thành chưa chín, đổi nhiều thành ít, đổi có cảm nhận thành không — và cả mười đều bị bác: ‘Không phải vậy’. Sāriputta kết luận: đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật chỉ để biết, thấy, đạt, chứng ngộ và thấu hiểu bốn sự thật về khổ vốn chưa được biết.

Điểm thực hành

Hãy buông những mặc cả với nghiệp quả — tu không phải để đổi lịch trả hay đổi vị của quả — mà tu để thấy rõ bốn sự thật về khổ ngay trong trải nghiệm này.

Phẩm Tiếng Gầm Sư Tử Kinh Tôn Giả Mahākoṭṭhita Rồi Tôn giả Mahākoṭṭhita đến chỗ Tôn giả Sāriputta, trao đổi lời chào hỏi với ông. Sau khi nói những lời chào hỏi thân tình xong, ông ngồi xuống một bên và nói với Tôn giả Sāriputta: “Thưa Hiền giả Sāriputta, có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: ‘Mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận trong đời này, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận trong các đời sau’, phải không?” “Không phải vậy, thưa Hiền giả.” “Vậy thưa Hiền giả Sāriputta, có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: ‘Mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận trong các đời sau, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận trong đời này’, phải không?”

“Không phải vậy, thưa Hiền giả.” “Thưa Hiền giả Sāriputta, có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: ‘Mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận là dễ chịu, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận là đau khổ’, phải không?” “Không phải vậy, thưa Hiền giả.” “Vậy thưa Hiền giả Sāriputta, có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: ‘Mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận là đau khổ, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận là dễ chịu’, phải không?” “Không phải vậy, thưa Hiền giả.” “Thưa Hiền giả Sāriputta, có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: ‘Mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận khi đã chín muồi, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận khi chưa chín muồi’, phải không?”

“Không phải vậy, thưa Hiền giả.” “Vậy thưa Hiền giả Sāriputta, có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: ‘Mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận khi chưa chín muồi, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận khi đã chín muồi’, phải không?” “Không phải vậy, thưa Hiền giả.” “Thưa Hiền giả Sāriputta, có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: ‘Mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận nhiều, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận ít’, phải không?” “Không phải vậy, thưa Hiền giả.” “Vậy thưa Hiền giả Sāriputta, có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: ‘Mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận ít, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận nhiều’, phải không?”

“Không phải vậy, thưa Hiền giả.” “Thưa Hiền giả Sāriputta, có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: ‘Mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận, mong nghiệp ấy không được ta cảm nhận’, phải không?” “Không phải vậy, thưa Hiền giả.” “Vậy thưa Hiền giả Sāriputta, có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: ‘Mong rằng nghiệp nào không phải cảm nhận, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận’, phải không?” “Không phải vậy, thưa Hiền giả.” “Thưa Hiền giả Sāriputta, khi được hỏi: ‘Có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận trong đời này, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận trong các đời sau?’, Hiền giả đã trả lời: ‘Không phải vậy, thưa Hiền giả’.

“Thưa Hiền giả Sāriputta, khi được hỏi: ‘Có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận trong các đời sau, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận trong đời này?’, Hiền giả đã trả lời: ‘Không phải vậy, thưa Hiền giả’. “Thưa Hiền giả Sāriputta, khi được hỏi: ‘Có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận là dễ chịu, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận là đau khổ?’, Hiền giả đã trả lời: ‘Không phải vậy, thưa Hiền giả’. “Thưa Hiền giả Sāriputta, khi được hỏi: ‘Có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận là đau khổ, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận là dễ chịu?’, Hiền giả đã trả lời: ‘Không phải vậy, thưa Hiền giả’.

“Thưa Hiền giả Sāriputta, khi được hỏi: ‘Có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận khi đã chín muồi, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận khi chưa chín muồi?’, Hiền giả đã trả lời: ‘Không phải vậy, thưa Hiền giả’. “Thưa Hiền giả Sāriputta, khi được hỏi: ‘Có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận khi chưa chín muồi, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận khi đã chín muồi?’, Hiền giả đã trả lời: ‘Không phải vậy, thưa Hiền giả’. “Thưa Hiền giả Sāriputta, khi được hỏi: ‘Có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận nhiều, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận ít?’, Hiền giả đã trả lời: ‘Không phải vậy, thưa Hiền giả’.

“Thưa Hiền giả Sāriputta, khi được hỏi: ‘Có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận ít, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận nhiều?’, Hiền giả đã trả lời: ‘Không phải vậy, thưa Hiền giả’. “Thưa Hiền giả Sāriputta, khi được hỏi: ‘Có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: mong rằng nghiệp nào phải cảm nhận, mong nghiệp ấy không được ta cảm nhận?’, Hiền giả đã trả lời: ‘Không phải vậy, thưa Hiền giả’. “Thưa Hiền giả Sāriputta, khi được hỏi: ‘Có phải đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích này: mong rằng nghiệp nào không phải cảm nhận, mong nghiệp ấy được ta cảm nhận?’, Hiền giả đã trả lời: ‘Không phải vậy, thưa Hiền giả’.

Vậy rốt cuộc, thưa Hiền giả, đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật vì mục đích gì?” “Thưa Hiền giả, đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật là để biết, để thấy, để đạt, để chứng ngộ, để thấu hiểu điều chưa được biết, chưa được thấy, chưa đạt, chưa chứng ngộ, chưa thấu hiểu.” “Nhưng thưa Hiền giả, điều chưa được biết, chưa được thấy, chưa đạt, chưa chứng ngộ, chưa thấu hiểu — mà vì biết, thấy, đạt, chứng ngộ và thấu hiểu nó, đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật — điều ấy là gì?” “Thưa Hiền giả, ‘Đây là khổ’ là điều chưa được biết, chưa được thấy, chưa đạt, chưa chứng ngộ, chưa thấu hiểu đối với người ấy. Để biết, để thấy, để đạt, để chứng ngộ, để thấu hiểu điều ấy, đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật.

‘Đây là nguồn gốc của khổ’ là điều chưa được biết, chưa được thấy, chưa đạt, chưa chứng ngộ, chưa thấu hiểu đối với người ấy; để biết, để thấy, để đạt, để chứng ngộ, để thấu hiểu điều ấy, đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật. ‘Đây là sự chấm dứt của khổ’ là điều chưa được biết, chưa được thấy, chưa đạt, chưa chứng ngộ, chưa thấu hiểu đối với người ấy; để biết, để thấy, để đạt, để chứng ngộ, để thấu hiểu điều ấy, đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật. ‘Đây là con đường đưa đến sự chấm dứt của khổ’ là điều chưa được biết, chưa được thấy, chưa đạt, chưa chứng ngộ, chưa thấu hiểu đối với người ấy. Để biết, để thấy, để đạt, để chứng ngộ, để thấu hiểu điều ấy, đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật.

Thưa Hiền giả, đó là điều chưa được biết, chưa được thấy, chưa đạt, chưa chứng ngộ, chưa thấu hiểu. Để biết, để thấy, để đạt, để chứng ngộ, để thấu hiểu điều ấy, đời sống phạm hạnh được sống dưới Đức Phật.” Bài thứ 3.