Kinh Thắng Tri Tham (2)

Bài kinh lược thứ hai của phẩm: để thắng tri tham, tám pháp cần tu tập ở đây là tám thắng xứ — từ thấy sắc có hạn lượng và vô lượng (bốn thắng xứ đầu) đến quán bốn màu xanh, vàng, đỏ, trắng cho đến khi ‘sau khi nhiếp phục chúng, ta biết, ta thấy’ (bốn thắng xứ cuối). Nội dung tám thắng xứ này giống hệt bài kinh an8.65; điểm khác là mục đích được nêu: chúng được tu tập để thắng tri tham.

Điểm thực hành

Việc ghép tám thắng xứ — một phép tu định thuần túy về thị giác — vào mục đích ‘thắng tri tham’ cho thấy logic của phẩm kinh lược: bất kỳ nhóm tám pháp nào đã được dạy cũng có thể được huy động cho bất kỳ mục đích giải thoát nào. Với người thực hành, đây là lời nhắc rằng một kỹ năng định đã thuần thục không nằm yên trong ‘môn định’ — nó là công cụ dùng được cho việc thấy rõ tham ngay khi tham khởi.

Phẩm Các Bài Kinh Lược Về Tham Kinh Thắng Tri Tham (2) “Để thắng tri (hiểu biết thấu đáo) tham, này các Tỷ-kheo, tám pháp cần phải tu tập. Tám pháp nào? Có tưởng về sắc ở nội tâm, vị ấy thấy các sắc ở bên ngoài, có hạn lượng, đẹp và xấu; sau khi nhiếp phục (vượt thắng) chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ (Thắng xứ thứ nhất.) Có tưởng về sắc ở nội tâm, vị ấy thấy các sắc ở bên ngoài, không có hạn lượng, đẹp và xấu; sau khi nhiếp phục (vượt thắng) chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ (Thắng xứ thứ hai.) Không có tưởng về sắc ở nội tâm, vị ấy thấy các sắc ở bên ngoài, có hạn lượng, đẹp và xấu; sau khi nhiếp phục (vượt thắng) chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ (Thắng xứ thứ ba.) Không có tưởng về sắc ở nội tâm, vị ấy thấy các sắc ở bên ngoài, không có hạn lượng, đẹp và xấu; sau khi nhiếp phục (vượt thắng) chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ (Thắng xứ thứ tư.) Không có tưởng về sắc ở nội tâm, vị ấy thấy các sắc ở bên ngoài là màu xanh dương — sắc xanh, tướng xanh, hình xanh, ánh sáng xanh; màu vàng — sắc vàng, tướng vàng, hình vàng, ánh sáng vàng; màu đỏ — sắc đỏ, tướng đỏ, hình đỏ, ánh sáng đỏ; màu trắng — sắc trắng, tướng trắng, hình trắng, ánh sáng trắng; sau khi nhiếp phục (vượt thắng) chúng, vị ấy có tưởng rằng: ‘Ta biết, ta thấy.’ (Bốn màu này, theo thứ tự, là các thắng xứ thứ năm, thứ sáu, thứ bảy và thứ tám.) Để thắng tri tham, này các Tỷ-kheo, tám pháp này cần phải tu tập.”