Kinh Quán Pháp

Cùng sáu ‘ưa thích’ như bài trước, nhưng phạm vi quán mở trọn Bốn Niệm Xứ — thân, cảm thọ, tâm, pháp — mỗi nền quán ở cả ba chiều: bên trong, bên ngoài, cả trong và ngoài. Bản Pāli nén bài này bằng các dấu lược liên hoàn (nửa phủ định được dẫn qua mười hai mục rồi chốt thẳng sang nửa khẳng định); bản hiện đại mở trọn mười hai mục của nửa đầu, và giữ đúng câu chốt của văn bản cho nửa sau.

Điểm thực hành

Chiều ‘bên ngoài’ thường bị bỏ quên: quán thân, thọ, tâm, pháp của người khác — thấy người kia cũng đang bị cảm thọ và phiền não vận hành như mình. Cái thấy ấy biến sự khó chịu với người thành sự hiểu người, và nó thuộc chính phạm vi của Bốn Niệm Xứ, không phải phần thêm.

Phẩm Sa-môn Hạnh Kinh Quán Pháp “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán thân trong thân ở bên trong. “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán thân trong thân ở bên ngoài. “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán thân trong thân ở cả trong và ngoài. “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán cảm thọ trong các cảm thọ ở bên trong. “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán cảm thọ trong các cảm thọ ở bên ngoài. “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán cảm thọ trong các cảm thọ ở cả trong và ngoài.

“Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán tâm trong tâm ở bên trong. “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán tâm trong tâm ở bên ngoài. “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán tâm trong tâm ở cả trong và ngoài. “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán pháp trong các pháp ở bên trong. “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán pháp trong các pháp ở bên ngoài. “Không từ bỏ sáu pháp, này các Tỷ-kheo, một người không thể an trú quán pháp trong các pháp ở cả trong và ngoài. Sáu pháp nào? Ưa thích làm lụng bận bịu, ưa thích nói chuyện, ưa thích ngủ, ưa thích tụ họp bạn bè, không giữ gìn cửa các căn, không biết tiết độ trong ăn uống.

Từ bỏ sáu pháp này, này các Tỷ-kheo, một người có thể an trú quán pháp trong các pháp ở cả trong và ngoài.” Bài thứ 2.