Kinh Chướng Ngại

Đức Phật dạy năm chướng ngại và triền cái — tham dục, sân hận, dã dượi và buồn ngủ, xao động và hối tiếc, nghi ngờ — là những thứ phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ. Vị Tỷ-kheo chưa từ bỏ chúng, với trí tuệ yếu ớt, không thể biết lợi ích của mình, của người hay của cả hai, không thể chứng ngộ pháp cao thượng đặc biệt của bậc Thánh. Như con sông núi bị người ta mở các miệng cống ở hai bên: dòng giữa bị phân tán, không còn chảy xa, chảy nhanh, cuốn trôi được nữa. Ngược lại, vị Tỷ-kheo đã từ bỏ năm triền cái, với trí tuệ mạnh mẽ, có thể biết tất cả và chứng ngộ — như dòng sông được đóng các miệng cống hai bên.

Điểm thực hành

Trí tuệ yếu không phải vì thiếu thông minh, mà vì tâm bị năm lớp phủ che: gỡ từng lớp — tham, sân, dã dượi, xao động, nghi — dòng sông tâm mới chảy mạnh trở lại.

Phẩm Triền Cái Kinh Chướng Ngại Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ở tại Sāvatthī, trong rừng Jeta, vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đó, Đức Phật gọi các Tỷ-kheo: — Này các Tỷ-kheo! — Bạch Thế Tôn, các Tỷ-kheo đáp lại Đức Phật. Đức Phật nói như sau: — Này các Tỷ-kheo, có năm chướng ngại và triền cái này — phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ. Năm ấy là gì? Tham dục, này các Tỷ-kheo, là chướng ngại, triền cái, phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ. Sân hận, này các Tỷ-kheo, là chướng ngại, triền cái, phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ. Dã dượi và buồn ngủ, này các Tỷ-kheo, là chướng ngại, triền cái, phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ. Xao động và hối tiếc, này các Tỷ-kheo, là chướng ngại, triền cái, phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ.

Nghi ngờ, này các Tỷ-kheo, là chướng ngại, triền cái, phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ. Này các Tỷ-kheo, đó là năm chướng ngại và triền cái — phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ. Quả thật vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo chưa từ bỏ năm chướng ngại và triền cái này — phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ — với trí tuệ không có sức, yếu ớt, mà biết được lợi ích của mình, biết được lợi ích của người, biết được lợi ích của cả hai, hay chứng ngộ được pháp cao thượng đặc biệt đáng biết của bậc Thánh, vượt hơn pháp của người thường — điều ấy không thể xảy ra. Ví như, này các Tỷ-kheo, một con sông núi chảy xa, chảy nhanh, cuốn trôi mọi thứ theo dòng. Một người mở các miệng cống ở cả hai bên bờ sông ấy.

Như vậy, này các Tỷ-kheo, dòng nước giữa sông bị phân tán, bị tản ra, bị rẽ đi, không còn chảy xa, không còn chảy nhanh, không còn cuốn trôi (mọi thứ theo dòng) nữa. Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, quả thật vị Tỷ-kheo chưa từ bỏ năm chướng ngại và triền cái này — phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ — với trí tuệ không có sức, yếu ớt, mà biết được lợi ích của mình, biết được lợi ích của người, biết được lợi ích của cả hai, hay chứng ngộ được pháp cao thượng đặc biệt đáng biết của bậc Thánh, vượt hơn pháp của người thường — điều ấy không thể xảy ra. Quả thật vậy, này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo đã từ bỏ năm chướng ngại và triền cái này — phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ — với trí tuệ có sức mạnh, mà biết được lợi ích của mình, biết được lợi ích của người, biết được lợi ích của cả hai, hay chứng ngộ được pháp cao thượng đặc biệt đáng biết của bậc Thánh, vượt hơn pháp của người thường — điều ấy có thể xảy ra.

Ví như, này các Tỷ-kheo, một con sông núi chảy xa, chảy nhanh, cuốn trôi mọi thứ theo dòng. Một người đóng kín các miệng cống ở cả hai bên bờ sông ấy. Như vậy, này các Tỷ-kheo, dòng nước giữa sông không bị phân tán, không bị tản ra, không bị rẽ đi, vẫn chảy xa, vẫn chảy nhanh, vẫn cuốn trôi (mọi thứ theo dòng). Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, quả thật vị Tỷ-kheo đã từ bỏ năm chướng ngại và triền cái này — phủ lên tâm, làm yếu trí tuệ — với trí tuệ có sức mạnh, mà biết được lợi ích của mình, biết được lợi ích của người, biết được lợi ích của cả hai, hay chứng ngộ được pháp cao thượng đặc biệt đáng biết của bậc Thánh, vượt hơn pháp của người thường — điều ấy có thể xảy ra.

Bài thứ 1.