Kinh Các Vua

Đức Phật hỏi đi hỏi lại các Tỷ-kheo theo cùng một khuôn mẫu cho cả năm giới: có ai từng thấy hay nghe chuyện một người bị các vua bắt và trừng phạt vì đã từ bỏ giết hại, trộm cắp, tà hạnh, nói dối hay chất gây say không — câu trả lời luôn là không, và Đức Phật cũng chưa từng thấy nghe việc ấy. Trái lại, điều ai cũng thấy và nghe là người ta bị bắt và bị giết, trói, trục xuất vì chính các việc ác ấy; riêng chất gây say còn được chỉ ra là gốc khiến người ta phạm cả bốn việc ác còn lại.

Điểm thực hành

Khi bị cám dỗ phạm một giới, hãy nhớ câu hỏi của Đức Phật: chưa từng có ai bị trừng phạt vì giữ giới — mọi hình phạt người ta thấy đều rơi vào người phạm giới.

Phẩm Cư Sĩ Kinh Các Vua “Này các Tỷ-kheo, các Thầy nghĩ thế nào? Các Thầy đã từng thấy hay từng nghe trường hợp này chưa: “Người này đã từ bỏ giết hại sinh vật, đã đoạn tận việc giết hại sinh vật. Rồi các vua bắt người ấy, vì lý do người ấy kiêng giết hại sinh vật, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp”? “Không có như vậy, bạch Thế Tôn.” “Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng chưa từng thấy, cũng chưa từng nghe việc như vậy: “Người này đã từ bỏ giết hại sinh vật, đã đoạn tận việc giết hại sinh vật. Rồi các vua bắt người ấy, vì lý do người ấy kiêng giết hại sinh vật, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp.”

Trái lại, người ta báo cho các vua biết việc làm xấu của một người như sau: “Người này đã giết hại một người nữ hay một người nam, đoạt lấy mạng sống của họ.” Các vua bắt người ấy, vì lý do giết hại sinh vật, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp. Các Thầy đã từng thấy hay từng nghe trường hợp như vậy chưa?” “Bạch Thế Tôn, chúng con đã thấy, đã nghe, và sẽ còn nghe như vậy nữa.” “Này các Tỷ-kheo, các Thầy nghĩ thế nào? Các Thầy đã từng thấy hay từng nghe trường hợp này chưa: “Người này đã từ bỏ lấy của không cho, đã đoạn tận việc lấy của không cho. Rồi các vua bắt người ấy, vì lý do người ấy kiêng lấy của không cho, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp”?

“Không có như vậy, bạch Thế Tôn.” “Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng chưa từng thấy, cũng chưa từng nghe việc như vậy: “Người này đã từ bỏ lấy của không cho, đã đoạn tận việc lấy của không cho. Rồi các vua bắt người ấy, vì lý do người ấy kiêng lấy của không cho, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp.” Trái lại, người ta báo cho các vua biết việc làm xấu của một người như sau: “Người này đã lấy của không cho từ làng hay từ rừng, theo cách bị gọi là ăn trộm.” Các vua bắt người ấy, vì lý do lấy của không cho, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp. Các Thầy đã từng thấy hay từng nghe trường hợp như vậy chưa?”

“Bạch Thế Tôn, chúng con đã thấy, đã nghe, và sẽ còn nghe như vậy nữa.” “Này các Tỷ-kheo, các Thầy nghĩ thế nào? Các Thầy đã từng thấy hay từng nghe trường hợp này chưa: “Người này đã từ bỏ tà hạnh trong các dục, đã đoạn tận tà hạnh trong các dục. Rồi các vua bắt người ấy, vì lý do người ấy kiêng tà hạnh trong các dục, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp”? “Không có như vậy, bạch Thế Tôn.” “Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng chưa từng thấy, cũng chưa từng nghe việc như vậy: “Người này đã từ bỏ tà hạnh trong các dục, đã đoạn tận tà hạnh trong các dục. Rồi các vua bắt người ấy, vì lý do người ấy kiêng tà hạnh trong các dục, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp.”

Trái lại, người ta báo cho các vua biết việc làm xấu của một người như sau: “Người này đã có quan hệ với vợ người khác, với con gái người khác đang được che chở.” Các vua bắt người ấy, vì lý do tà hạnh trong các dục, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp. Các Thầy đã từng thấy hay từng nghe trường hợp như vậy chưa?” “Bạch Thế Tôn, chúng con đã thấy, đã nghe, và sẽ còn nghe như vậy nữa.” “Này các Tỷ-kheo, các Thầy nghĩ thế nào? Các Thầy đã từng thấy hay từng nghe trường hợp này chưa: “Người này đã từ bỏ nói dối, đã đoạn tận việc nói dối. Rồi các vua bắt người ấy, vì lý do người ấy kiêng nói dối, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp”?

“Không có như vậy, bạch Thế Tôn.” “Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng chưa từng thấy, cũng chưa từng nghe việc như vậy: “Người này đã từ bỏ nói dối, đã đoạn tận việc nói dối. Rồi các vua bắt người ấy, vì lý do người ấy kiêng nói dối, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp.” Trái lại, người ta báo cho các vua biết việc làm xấu của một người như sau: “Người này đã dùng lời dối trá phá hoại lợi ích của một gia chủ hay con của gia chủ.” Các vua bắt người ấy, vì lý do nói dối, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp. Các Thầy đã từng thấy hay từng nghe trường hợp như vậy chưa?” “Bạch Thế Tôn, chúng con đã thấy, đã nghe, và sẽ còn nghe như vậy nữa.”

“Này các Tỷ-kheo, các Thầy nghĩ thế nào? Các Thầy đã từng thấy hay từng nghe trường hợp này chưa: “Người này đã từ bỏ dùng chất gây say là bia, rượu và rượu mạnh, đã đoạn tận việc dùng chất gây say ấy. Rồi các vua bắt người ấy, vì lý do người ấy kiêng dùng chất gây say là bia, rượu và rượu mạnh, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp”? “Không có như vậy, bạch Thế Tôn.” “Lành thay, này các Tỷ-kheo! Ta cũng chưa từng thấy, cũng chưa từng nghe việc như vậy: “Người này đã từ bỏ dùng chất gây say là bia, rượu và rượu mạnh, đã đoạn tận việc dùng chất gây say ấy. Rồi các vua bắt người ấy, vì lý do người ấy kiêng dùng chất gây say là bia, rượu và rượu mạnh, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp.”

Trái lại, người ta báo cho các vua biết việc làm xấu của một người như sau: “Người này, khi đắm say chất gây say là bia, rượu và rượu mạnh, đã giết hại một người nữ hay một người nam, đoạt lấy mạng sống của họ; người này, khi đắm say chất gây say ấy, đã lấy của không cho từ làng hay từ rừng, theo cách bị gọi là ăn trộm; người này, khi đắm say chất gây say ấy, đã có quan hệ với vợ người khác, với con gái người khác đang được che chở; người này, khi đắm say chất gây say ấy, đã dùng lời dối trá phá hoại lợi ích của một gia chủ hay con của gia chủ.” Các vua bắt người ấy, vì lý do đắm say chất gây say, mà giết hại, trói lại, trục xuất, hay xử lý người ấy tùy theo trường hợp.

Các Thầy đã từng thấy hay từng nghe trường hợp như vậy chưa?” “Bạch Thế Tôn, chúng con đã thấy, đã nghe, và sẽ còn nghe như vậy nữa.” Bài thứ 8.