Kinh Làm Sai Lạc

Đức Phật phân năm hạng người theo hai việc — có phạm lỗi hay không, có hối hận hay không — và theo việc có hiểu đúng sự giải thoát của tâm và sự giải thoát bằng tuệ hay không. Chỉ hạng thứ năm, người không phạm lỗi, không hối hận và hiểu đúng hai sự giải thoát ấy, là trọn vẹn; bốn hạng còn lại được khuyên theo đúng chỗ thiếu của mình để dần dần dứt hết các lậu hoặc.

Điểm thực hành

Khi mình lỡ phạm lỗi, hãy xử lý cả hai lớp: sửa việc đã phạm và buông sự dằn vặt kéo dài, rồi quay về tu tập tâm và tuệ thay vì để hối hận lớn dần thành lậu hoặc.

Phẩm Tikaṇḍakī Kinh Làm Sai Lạc “Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), có năm hạng người này đang có mặt ở đời. Năm hạng ấy là gì? Ở đây, này các Tỷ-kheo, có người phạm lỗi rồi hối hận vì lỗi ấy; nhưng người ấy không hiểu đúng như thật về sự giải thoát của tâm và sự giải thoát bằng tuệ — nơi mà những pháp xấu, không tốt đã sinh nơi người ấy được dứt hẳn, không còn sót lại. Lại nữa, ở đây, này các Tỷ-kheo, có người phạm lỗi nhưng không hối hận; và người ấy không hiểu đúng như thật về sự giải thoát của tâm và sự giải thoát bằng tuệ — nơi mà những pháp xấu, không tốt đã sinh nơi người ấy được dứt hẳn, không còn sót lại. Lại nữa, ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không phạm lỗi nhưng vẫn hối hận; và người ấy không hiểu đúng như thật về sự giải thoát của tâm và sự giải thoát bằng tuệ — nơi mà những pháp xấu, không tốt đã sinh nơi người ấy được dứt hẳn, không còn sót lại.

Lại nữa, ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không phạm lỗi và cũng không hối hận; nhưng người ấy không hiểu đúng như thật về sự giải thoát của tâm và sự giải thoát bằng tuệ — nơi mà những pháp xấu, không tốt đã sinh nơi người ấy được dứt hẳn, không còn sót lại. Lại nữa, ở đây, này các Tỷ-kheo, có người không phạm lỗi và cũng không hối hận; và người ấy hiểu đúng như thật về sự giải thoát của tâm và sự giải thoát bằng tuệ — nơi mà những pháp xấu, không tốt đã sinh nơi người ấy được dứt hẳn, không còn sót lại. Ở đây, này các Tỷ-kheo, với hạng người phạm lỗi rồi hối hận ấy, mà không hiểu đúng như thật về sự giải thoát của tâm và sự giải thoát bằng tuệ — nơi mà những pháp xấu, không tốt đã sinh nơi người ấy được dứt hẳn, không còn sót lại, thì nên nói với người ấy như vầy:

‘Thưa Tôn giả, nơi Tôn giả đang có những lậu hoặc (những ô nhiễm sâu trong tâm) sinh ra do phạm lỗi, và những lậu hoặc sinh ra do hối hận đang lớn dần. Tốt thay nếu Tôn giả từ bỏ những lậu hoặc sinh ra do phạm lỗi, xua tan những lậu hoặc sinh ra do hối hận, rồi tu tập tâm và tuệ. Như vậy, Tôn giả sẽ trở nên ngang bằng với hạng người thứ năm kia.’ Ở đây, này các Tỷ-kheo, với hạng người phạm lỗi nhưng không hối hận ấy, mà không hiểu đúng như thật về sự giải thoát của tâm và sự giải thoát bằng tuệ — nơi mà những pháp xấu, không tốt đã sinh nơi người ấy được dứt hẳn, không còn sót lại, thì nên nói với người ấy như vầy: ‘Thưa Tôn giả, nơi Tôn giả đang có những lậu hoặc sinh ra do phạm lỗi, nhưng những lậu hoặc sinh ra do hối hận không lớn dần. Tốt thay nếu Tôn giả từ bỏ những lậu hoặc sinh ra do phạm lỗi, rồi tu tập tâm và tuệ.

Như vậy, Tôn giả sẽ trở nên ngang bằng với hạng người thứ năm kia.’ Ở đây, này các Tỷ-kheo, với hạng người không phạm lỗi nhưng vẫn hối hận ấy, mà không hiểu đúng như thật về sự giải thoát của tâm và sự giải thoát bằng tuệ — nơi mà những pháp xấu, không tốt đã sinh nơi người ấy được dứt hẳn, không còn sót lại, thì nên nói với người ấy như vầy: ‘Thưa Tôn giả, nơi Tôn giả không có những lậu hoặc sinh ra do phạm lỗi, nhưng những lậu hoặc sinh ra do hối hận đang lớn dần. Tốt thay nếu Tôn giả xua tan những lậu hoặc sinh ra do hối hận, rồi tu tập tâm và tuệ. Như vậy, Tôn giả sẽ trở nên ngang bằng với hạng người thứ năm kia.’ Ở đây, này các Tỷ-kheo, với hạng người không phạm lỗi và cũng không hối hận ấy, mà không hiểu đúng như thật về sự giải thoát của tâm và sự giải thoát bằng tuệ — nơi mà những pháp xấu, không tốt đã sinh nơi người ấy được dứt hẳn, không còn sót lại, thì nên nói với người ấy như vầy:

‘Thưa Tôn giả, nơi Tôn giả không có những lậu hoặc sinh ra do phạm lỗi, và những lậu hoặc sinh ra do hối hận cũng không lớn dần. Tốt thay nếu Tôn giả tu tập tâm và tuệ. Như vậy, Tôn giả sẽ trở nên ngang bằng với hạng người thứ năm kia.’ Như vậy, này các Tỷ-kheo, bốn hạng người này, khi được khuyên bảo và dạy dỗ theo mẫu của hạng người thứ năm kia như thế, dần dần đi đến chỗ dứt hết các lậu hoặc.” Bài thứ 2.