Kinh Thắng Tri
Đức Phật sắp xếp toàn bộ pháp tu thành bốn nhóm theo cách xử lý sau khi đã thắng tri (biết rõ bằng trí tuệ siêu việt): năm thủ uẩn cần được liễu tri; vô minh và ái hiện hữu cần được từ bỏ; chỉ và quán cần được tu tập; minh và giải thoát cần được chứng ngộ. Đây là bản đồ tóm gọn của con đường thực hành.
Điểm thực hànhMỗi pháp có cách xử lý riêng: uẩn thì hiểu cho thấu, ô nhiễm thì bỏ, định tuệ thì nuôi lớn, giải thoát thì thực chứng — đừng lẫn lộn các cách xử lý này.
26. Phẩm Thắng Tri
Kinh Thắng Tri
“Này các Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực), có bốn nhóm pháp này.
Thế nào là bốn?
Này các Tỷ-kheo, có các pháp cần được liễu tri sau khi đã thắng tri;
có các pháp cần được từ bỏ sau khi đã thắng tri;
có các pháp cần được tu tập sau khi đã thắng tri;
có các pháp cần được chứng ngộ sau khi đã thắng tri.
Và này các Tỷ-kheo, những pháp nào cần được liễu tri sau khi đã thắng tri?
Năm thủ uẩn —
này các Tỷ-kheo, đó gọi là các pháp cần được liễu tri sau khi đã thắng tri.
Và này các Tỷ-kheo, những pháp nào cần được từ bỏ sau khi đã thắng tri?
Vô minh và ái về sự hiện hữu —
này các Tỷ-kheo, đó gọi là các pháp cần được từ bỏ sau khi đã thắng tri.
Và này các Tỷ-kheo, những pháp nào cần được tu tập sau khi đã thắng tri?
Chỉ và quán —
này các Tỷ-kheo, đó gọi là các pháp cần được tu tập sau khi đã thắng tri.
Và này các Tỷ-kheo, những pháp nào cần được chứng ngộ sau khi đã thắng tri?
Minh và giải thoát —
này các Tỷ-kheo, đó gọi là các pháp cần được chứng ngộ sau khi đã thắng tri.
Này các Tỷ-kheo, đó là bốn nhóm pháp.”
Bài thứ 1.
Nghĩa là
Tiêu đề bộ kinh và số thứ tự của bài kinh. Tên phẩm thứ hai mươi sáu. Tên bài kinh: bốn nhóm pháp theo thắng tri. Đức Phật tuyên bố bốn nhóm pháp theo cách xử lý. Hỏi về bốn nhóm pháp. Nhóm thứ nhất: pháp cần liễu tri. Nhóm thứ hai: pháp cần từ bỏ. Nhóm thứ ba: pháp cần tu tập. Nhóm thứ tư: pháp cần chứng ngộ. Hỏi chi tiết nhóm thứ nhất. Năm thủ uẩn là pháp cần liễu tri. Kết luận nhóm thứ nhất. Hỏi chi tiết nhóm thứ hai. Vô minh và ái hiện hữu là pháp cần từ bỏ. Kết luận nhóm thứ hai. Hỏi chi tiết nhóm thứ ba. Chỉ (định) và quán (tuệ) là pháp cần tu tập. Kết luận nhóm thứ ba. Hỏi chi tiết nhóm thứ tư. Minh (trí tuệ sáng suốt) và giải thoát là pháp cần chứng ngộ. Kết luận nhóm thứ tư. Kết luận toàn bài. Kết thúc bài kinh thứ nhất của phẩm.