Kinh Điều Kiện Cần Thiết Thứ Hai
Tôn giả Sāriputta giảng lại cho các Tỷ-kheo đúng chuỗi điều kiện cần thiết của kinh trước: hỏng giới làm hỏng cả chuỗi mười một pháp như cây thiếu cành lá, giữ giới trọn vẹn làm đầy đủ từng điều kiện như cây đủ cành lá. Bản Minh Châu chỉ để lại ghi chú tham chiếu, nên bản này soạn thẳng từ Pāli.
Điểm thực hànhHãy học thuộc chuỗi điều kiện này để tự chẩn đoán: pháp nào trong mình đang thiếu thì quay về nuôi điều kiện ngay trước nó.
Phẩm Sở Y Kinh Điều Kiện Cần Thiết Thứ Hai Tại đấy, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỷ-kheo: “Này các Hiền giả Tỷ-kheo!” “Thưa Hiền giả,” các Tỷ-kheo đáp lại Tôn giả Sāriputta. Tôn giả Sāriputta nói như sau: “Người sống không có giới, đã hỏng về giới, làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho sự không hối tiếc. Khi không có sự không hối tiếc, người thiếu sự không hối tiếc làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho niềm vui. Khi không có niềm vui, người thiếu niềm vui làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho hoan hỷ. Khi không có hoan hỷ, người thiếu hoan hỷ làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho sự yên tĩnh. Khi không có sự yên tĩnh, người thiếu sự yên tĩnh làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho an lạc.
Khi không có an lạc, người thiếu an lạc làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho định đúng. Khi không có định đúng, người thiếu định đúng làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho sự biết và thấy đúng như thật. Khi không có sự biết và thấy đúng như thật, người thiếu điều ấy làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho sự nhàm chán. Khi không có sự nhàm chán, người thiếu sự nhàm chán làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho ly tham. Khi không có ly tham, người thiếu ly tham làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho sự biết và thấy về giải thoát. Ví như, này các Hiền giả, một cái cây thiếu cành và lá: mầm non của nó không lớn trọn được, vỏ ngoài, gỗ mềm và lõi gỗ của nó cũng không lớn trọn được.
Cũng vậy, này các Hiền giả, người sống không có giới, đã hỏng về giới, làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho sự không hối tiếc; khi không có sự không hối tiếc, người thiếu sự không hối tiếc làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho niềm vui; khi không có niềm vui, người thiếu niềm vui làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho hoan hỷ; khi không có hoan hỷ, người thiếu hoan hỷ làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho sự yên tĩnh; khi không có sự yên tĩnh, người thiếu sự yên tĩnh làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho an lạc; khi không có an lạc, người thiếu an lạc làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho định đúng; khi không có định đúng, người thiếu định đúng làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho sự biết và thấy đúng như thật; khi không có sự biết và thấy đúng như thật, người thiếu điều ấy làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho sự nhàm chán; khi không có sự nhàm chán, người thiếu sự nhàm chán làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho ly tham; khi không có ly tham, người thiếu ly tham làm hỏng mất điều kiện cần thiết cho sự biết và thấy về giải thoát.
Người có giới, đã trọn vẹn về giới, làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho sự không hối tiếc. Khi có sự không hối tiếc, người có sự không hối tiếc làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho niềm vui. Khi có niềm vui, người có niềm vui làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho hoan hỷ. Khi có hoan hỷ, người có hoan hỷ làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho sự yên tĩnh. Khi có sự yên tĩnh, người có sự yên tĩnh làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho an lạc. Khi có an lạc, người có an lạc làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho định đúng. Khi có định đúng, người có định đúng làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho sự biết và thấy đúng như thật. Khi có sự biết và thấy đúng như thật, người có điều ấy làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho sự nhàm chán.
Khi có sự nhàm chán, người có sự nhàm chán làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho ly tham. Khi có ly tham, người có ly tham làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho sự biết và thấy về giải thoát. Ví như, này các Hiền giả, một cái cây đủ cành và lá: mầm non của nó lớn trọn được, vỏ ngoài, gỗ mềm và lõi gỗ của nó cũng lớn trọn được. Cũng vậy, này các Hiền giả, người có giới, đã trọn vẹn về giới, làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho sự không hối tiếc; khi có sự không hối tiếc, người có sự không hối tiếc làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho niềm vui; khi có niềm vui, người có niềm vui làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho hoan hỷ; khi có hoan hỷ, người có hoan hỷ làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho sự yên tĩnh; khi có sự yên tĩnh, người có sự yên tĩnh làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho an lạc; khi có an lạc, người có an lạc làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho định đúng; khi có định đúng, người có định đúng làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho sự biết và thấy đúng như thật; khi có sự biết và thấy đúng như thật, người có điều ấy làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho sự nhàm chán; khi có sự nhàm chán, người có sự nhàm chán làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho ly tham; khi có ly tham, người có ly tham làm đầy đủ điều kiện cần thiết cho sự biết và thấy về giải thoát.”
Bài thứ 4.