Kinh Vị Phân Xử
Đức Phật nêu mười pháp của một Tỷ-kheo đáng được cử làm vị phân xử trong Tăng đoàn: có giới và chế ngự theo giới bổn, nghe nhiều và thể nhập Pháp bằng tri kiến, thông suốt cả hai giới bổn theo kinh và chi tiết, đứng vững trên Luật, có khả năng làm hai bên đối lập thông hiểu và hòa giải, lại khéo về các vụ tranh chấp — biết chúng là gì, phát sinh, chấm dứt và con đường đưa đến chấm dứt.
Điểm thực hànhKhi phải phân xử một mâu thuẫn, hãy theo mẫu của kinh: nắm vững nguyên tắc trước, rồi giúp hai bên thấy rõ phía bên kia — và luôn hỏi cả bốn câu: việc này là gì, từ đâu sinh, khi nào dứt, đường nào đưa đến dứt.
Phẩm Upāli Kinh Vị Phân Xử — Bạch Thế Tôn, một Tỷ-kheo thành tựu bao nhiêu pháp thì nên được cử làm vị phân xử?” — Này Upāli, một Tỷ-kheo thành tựu mười pháp thì nên được cử làm vị phân xử. Mười pháp nào? Ở đây, này Upāli, Tỷ-kheo (vị tu sĩ khất thực) có giới, sống chế ngự theo giới bổn Pātimokkha, đầy đủ uy nghi và chánh hạnh, thấy nguy hiểm trong những lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và học tập trong các học pháp; Vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ điều đã nghe, tích lũy điều đã nghe. Những Pháp nào tốt đẹp ở đầu, tốt đẹp ở giữa, tốt đẹp ở cuối, có nghĩa, có văn, nói lên đời sống phạm hạnh hoàn toàn viên mãn và thanh tịnh — những Pháp như vậy, vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ, đọc tụng bằng lời, quan sát bằng ý và khéo thể nhập bằng tri kiến; Cả hai giới bổn Pātimokkha đã được vị ấy truyền đạt rộng rãi, khéo phân tích, khéo thông hiểu, khéo quyết định, theo kinh và theo chi tiết; Vị ấy đứng vững trên Luật, không dao động; Vị ấy có khả năng làm cho cả hai bên đối lập thông hiểu, nhận biết, thấy rõ, tin tưởng và hòa giải với nhau; Vị ấy khéo léo trong việc làm phát sinh và làm lắng dịu các vụ tranh chấp — Vị ấy biết vụ tranh chấp là gì; Vị ấy biết vụ tranh chấp phát sinh như thế nào; Vị ấy biết vụ tranh chấp chấm dứt như thế nào; Vị ấy biết con đường đưa đến sự chấm dứt của vụ tranh chấp.
Này Upāli, một Tỷ-kheo thành tựu mười pháp này thì nên được cử làm vị phân xử.” Bài thứ 3.