Pháp Cần Chứng Ngộ Và Pháp Không Cần Chứng Ngộ
Kinh khép lại phẩm Thánh và cả tập năm mươi thứ ba: mười chi phần tà là pháp không cần chứng ngộ; mười chi phần chánh là pháp cần chứng ngộ — phải tự mình trực tiếp thấy biết, không dừng ở mức nghe hiểu. Mười chi phần chánh vì vậy không phải để thuộc lòng, mà để chứng ngộ bằng chính đời sống của mình.
Điểm thực hànhMức cao nhất của việc học mười chi phần là chứng ngộ — tự mình trải nghiệm chúng là thật. Hãy đặt đích cho việc tu học ở đó, thay vì dừng lại ở kiến thức về con đường.
Phẩm Thánh Kinh Pháp Cần Chứng Ngộ — Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Thầy về pháp cần chứng ngộ và pháp không cần chứng ngộ. Hãy nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” — Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: Và này các Tỷ-kheo, thế nào là pháp không cần chứng ngộ? Tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định, tà trí, tà giải thoát — này các Tỷ-kheo, đây gọi là pháp không cần chứng ngộ. Và này các Tỷ-kheo, thế nào là pháp cần chứng ngộ? Chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định, chánh trí, chánh giải thoát — này các Tỷ-kheo, đây gọi là pháp cần chứng ngộ.
Bài thứ 10. Phẩm Thánh là phẩm thứ năm. Tập năm mươi thứ ba đã xong.